از ششم مهرماه امسال تلسکوپ هابل در سکوت فرو رفته است. یکی از واحدهایی که مسوول فرمت کردن و دستهبندی اطلاعات برای ارسال به زمین بود، ناگهان دچار اشکال شد و همه فعالیتهای آن به حال تعلیق درآمد. پس از آن تلاش برای احیای هابل آغاز شد و هنوز ادامه دارد. درباره احیای تلسکوپ فضایی هابل هم خبرهای خوب وجود دارد و هم خبرهای بد.
اول خبرهای خوب: 2 روز بعد از اینکه هابل به زندگی خود بازگشت، تنها دوربین در حال کار تلسکوپ، از یک جفت کهکشان عکس گرفت. این زوج کهکشان با هم تعامل گرانشی دارند. سمت چپی که لبهاش نورانی است، هستهای جداگانه از ستارههای نورانی تازه تشکیل یافته دارد. سمت راستی حلقه آبیای از تشکیل ستارگان دارد. این حلقه احتمالا در اثر امواج چگالی که از کهکشان سمت چپی منتشر میشدهاند به وجود آمده است؛ مثل وقتی که یک سنگریزه را در دریاچه میاندازیم! این کهکشانهای دوتایی در فاصله ۴۰۰ میلیون سال نوری از زمین قرار دارند.
اما خبرهای بد: ماموریت شاتل فضایی که میتوانست هابل را کاملا تعمیر و احیا کند، حداقل تا خرداد آینده عقب افتاد. ناسا قبلا اعلام کرده بود که این شاتل تا بهمن آینده به فضا پرتاب خواهد شد. دلیل این تاخیر وجود اشکال در عملکرد یکی از قطعاتی است که قرار بود در هابل نصب شوند. این قطعه در واقع نوعی سیستم دستوردهی و جمعآوری دادههاست که از ۱۹۹۱ تاکنون در یک اتاق تمیز در گدارد نگهداری میشده، اما پیش از بروز این اشکال در هابل، مورد چنین آزمایشهای سختی قرار نگرفته بود. جان مورس، مسؤول بخش اخترفیزیک ناسا گفته هنوز معلوم نیست که ماموریت احیای هابل با وجود اشکال در این قطعه ادامه خواهد داشت یا متوقف میشود.
چرا این توصیهها عالمانهاند؟
اگر اهل آشپزی باشید یا حتی اهل شکم، حتما تا به حال انواع توصیههای عالمانه را برای بهتر غذا پختن شنیدهاید. اما شاید ندانید این توصیهها از کجا میآیند؛ پس به خواندن ادامه دهید.
سيبزميني داغ در سرماي زمستان
سرآشپز ميگويد: «براي داشتن سيبزميني تنوري معرکه، بيرونش را با چنگال سوراخ کنيد. چند قطره روغن زيتون به آن بزنيد و بعد روي تمام پوستش بماليد. بعد از آن به تمام سطح آن نمک بپاشید. اينطوري پوست سيبزميني ترد و خوشمزه ميشود.»
علم توضيح ميدهد:
چون نمک طعام بي آب است، يعني بلوري فاقد مولکولهاي آب است، به مايعات علاقه دارد و آنها را ميمکد. نمک رطوبت اضافي پوست سيبزميني را بيرون ميکشد. به اين ترتيب پس از پخته شدن در فر، پوست سيب زميني ترد ميشود.
رشتههاي محبوب همه بچهها
سرآشپز ميگويد: « اگر واقعاً ماکاروني عالي ميخواهيد، بايد آن را در يک عالمه آب بپزيد. قابلمه بايد براي آب کافي جا داشته باشد اينقدر که رشتههاي ماکاروني وقت پختن آزادانه در آن بچرخند. اينطوري ديگر به هم نميچسبند.»
علم توضيح ميدهد:
ماکاروني يا پاستا غذايي است که از تخممرغ و آرد درست ميشود. ماکاروني نپخته حاوي گرانولها يا ذرههاي ريز و سفت نشاسته است. وقتي ماکاروني را در آب جوش ميريزيم، اين گرانولها شروع به جذب آب و بادکردن ميکنند. بعضي از اين ذرات نشاسته از ماکاروني بيرون آمده و وارد آب ميشوند و بعد شروع به باد کردن کرده و باعث غليظ شدن آب ميشوند. اين ذرات خيلي ريزند اما حتما همه، ظرف قلقل زدن ماکاروني را که کمکم آب آن زرد مي شود را ديدهايد. اين زرديها خودشانند! اگر آب کافي در قابلمه نباشد، مايع در ظرف غليظ و غليظتر میشود و کمکم ماکارونيها را به هم ميچسباند.
پلو پختن را هم بلد نيستي؟!
فکر نکنم در اين روزگارکسی پیدا بشود که پلو پختن را هم بلد نباشد اما محض اطمينان ، سرآشپز ميگويد: «معمولا اگر 5/2 سانتيمتر آب روي برنج را بگيرد، بدون چسبيدن يا همان «شفته شدن» خوب مي پزد. بعد از جوشاندن، حرارت را کم کنيد، در ظرف را بگذارید و هم نزنيد، تا بخار کمکم برنج را بپزد.»
علم توضيح میدهد:
نشاسته مانند پاستا، جزو اصلي برنج است. اما بر خلاف ماکاروني، برنج بايد با آب کم پخته شود. مايع جذب شده به وسیله نشاسته بايد آنقدر باشد که براي مدت زمان پخت کامل برنج کافي باشد و نه بيشتر. اينطوري برنج پف ميکند و به اصطلاح«قد ميکشد». اما پاستا را به قول ايتالياييها بايد «آل دنته» از آب درآورد، يعني آنقدر سفت که زير دندان بيايد.وقتي که برنج در آب ميجوشد، گرما توسط مولکولهاي در حال حرکت آب و از طريق همرفت منتقل ميشود. با جذب شدن آب، حرارت ديگر به طور مستقيم يا از طريق همان رسانایی از ته ظرف به برنجها ميرسد و ممکن است باعث سوختن کل ناهار شود. بنابراين بعد از اندکي جوشاندن بايد زير پلو را کم کرد تا بخار آب به همرفت ادامه بدهد. گذاشتن در ظرف باعث ميشود بخار آب در برخوردن با آن سرد شده و به داخل ظرف برگردد و به اصطلاح «فرار نکند».