محمدحسین سلیمی:
سومین کنگره بینالمللی بزرگداشت ابوالمعانی میرزا عبدالقادر بیدل دهلوی با عنوان «عرسبیدل» برگزار شد.
این کنگره که با هدف بزرگداشت شعر و اندیشه شاعر و اندیشمند پارسیگوی «بیدلدهلوی» و پاسداشت و گسترش زبان فارسی به عنوان عامل وحدتبخش میان فارسیزبانان منطقه و شبهقاره هند برگزار شده است، میزبان اساتیدی از کشورهای پاکستان، تونس، هند، تاجیکستان، آلمان، هلند، انگلیس، آمریکا و افغانستان است.
در همایش عرس بیدل که با پیام رئیسجمهور کار خود را آغاز کرد، مهندس رحیم مشائی، معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان میراث فرهنگی، علی موسوی گرمارودی و میرجلالالدین کزازی نیز حضور داشتند. به گزارش «وطنامروز»، مشائی در ابتدای سخنانش با اشاره به اینکه بیدل دهلوی بهانهای است برای شناخت بهتر و نگاه عمیقتر به فلسفه حیات، اظهار داشت: «باید یک بار دیگر در جریان مستمر گذر زمان عمیقتر نگاه کنیم و فلسفه حیات و خلقت را جستوجو کنیم. در این جستوجو همه به جایگاه رفیع و شایسته انسان و بعد به شناخت خداوند پی خواهیم برد. افراد بزرگ و سرشناسی مثل بیدل که البته در دنیا کم هم نیستند ولی نسبت به جمعیت انسانها کم شناخته شدهاند، جلوههای بزرگی از ظرفیتها و قابلیتهای تعالی انسان را به وقوع رساندهاند».
وی افزود: «الزام و اجبار تمامیت آزادی و انتخاب را درمینوردد، جامعه جهانی در عین آنکه از منظر آزادی و انتخاب حرکت میکند، انسان را انتخابگرا قرار داده است. در نتیجه آن دست یافتن به خدا و رسیدن به کمال ابدی اتفاق خواهد افتاد. انسان در تاریخ گمشده و در آینده پیدا خواهد شد. او در تاریخ غریق است و در آینده به ساحل امنی خواهد رسید. بیدل و بیدلها میتوانند کمک کنند تا ما روح معانی را تفسیر کنیم و برای سؤالهای مبهم بشریت پاسخی منطقی پیدا کنیم».
در ادامه این همایش، دکتر میرجلالالدین کزازی به سخنرانی پرداخت. این استاد ادبیات فارسی با بیان اینکه بیدل، حکیم سخن در زبان است، گفت: «آنچه بیدل را به جایگاه والا در عرصه فرهنگ و ادبیات فارسی رسانده است آن است که میتوانیم او را حکیم سخن بنامیم. جهانشناسی بیدل بر پایه سخن او پدید آمده است. بیدل هنرمندی اندیشمند است اما از روزنه شعر به جهان مینگرد. جهان در چشم او شعری است که هر زمان میتوان آن را از نو سرود». وی ادامه داد: «بیهوده نیست که بیدل را پیر معنا نامیدهاند. اگر ادیبان و زیباشناسان شعر و سرودههای بیدل را از دید آفرینشهای هنری بیابند و یافتهها را سامان دهند به یک جهانشناسی شگرف خواهند رسید.»
شخصیت و تفکر بیدل، انگیزه فوقالعادهای است برای توجه به او و به عقیده بسیاری از اهل تفکر، اگر شعر بیدل درست فهمیده شود، بیتردید شعر معاصر به رستاخیز خواهد رسید. رستاخیزی که اتفاقی بزرگ را در شعر و ادبیات فارسی رقم خواهد زد.
در این کنگره 17 مقاله از هندوستان، هفت مقاله از پاکستان، سه مقاله از ازبکستان، دو مقاله از فرانسه، دو مقاله از ترکیه، هشت مقاله از تاجیکستان، چهار مقاله از آلمان و مقالاتی از آمریکا و هلند مورد بررسی قرار میگیرند.
ارائه مجموعه مقالات سومین دوره کنگره به همراه گزیدهای از بهترین مقالات دو کنگره پیشین، برگزاری شعرخوانی شاعران پاکستان، تونس، هند و ایران، برگزاری نمایشگاهی از آثار مکتوب و غیرمکتوب و عرضه لوح فشرده از برنامههای ویژه بیدل از دیگر برنامههای سومین کنگره بینالمللی بیدل دهلوی در روز بازگشایی این همایش بود.
در پیام رئیسجمهور به سومين كنگره بينالمللي عرس بيدل دهلوي آمده است: حكيمان و دانايان، حقيقت هستي را معنايي ميدانند كه وجود انسان به خاطر تحقق آن تعين يافته است. هم ايشان در نسبت با كثرت فرهنگها و ديدگاهها، معنا را فصلالخطاب و عنصر وحدت هستي ميدانند. ظهور اين معنا در اكثر فرهنگها لباس شعر به خود ميپوشد. دوام و بقا و شور و شكوه و شكفتگي زبانها در گرو شعر است و شاعران، فرشتگان نگهبان زبان و شعور و مرزبانان وطن معنوي و فرهنگي ملتها هستند. زبان مبارك و متعالي فارسي، كه در طول قرنها به عنوان زبان دوم جهان اسلام و زبان حسن و حكمت و انديشه درخشيده است، آيينه خانه تأملات موحدانه والاترين حكيمان جهان است. در بخش دیگری از این پیام آمده است: رودكي سمرقندي، كسايي مروزي، شهيد بلخي، فردوسي توسي، نظامي گنجوي، خاقاني شرواني، سنايي غزنوي، عطار و خيام نيشابوري، جمال و كمال اصفهاني، خواجهعبدالله انصاري، هروي، سعدي و حافظ شيرازي، صائب تبريزي، اميرخسرو و بيدل دهلوي، شماري از سرآمدان و شهسوارانند كه با سلوك و سخن خود، خانه هستي فارسيزبانان را صيانت كردهاند؛ سخنوراني كه از بالكان تا زنگبار، و از بينالنهرين تا ماوراءالنهر، از خليج فارس تا بنگال، قافلهسالاران قند فارسي و نگهبانان دژ ايمان و امان ما بودند.
به طرفهكاري آن انديشهورزان و حكيمان، كه تلاميذالرحمن بودند و مويد به تاييد روح قدسي، هنوز از گوشه گوشه اين وطن به ظاهر پراكنده، بوي بيگانگي نميشنويم. هنوز ما جدا افتادگان روزگار عسرت و غربت به ميانجيگري نام درخشان حافظها و بيدلها، اصل و وصل خود را بازمييابيم و به دلالت آثار آن مناديان خرد و فرزانگي، مشق يگانگي ميكنيم. آگاهي و التزام به آن سابقه پيشين، سند همخوني و همخواني تقديري و تاريخي ماست. مبارك باد نام بيدل و انديشه و حكمت متبلور در آثار او كه بهانه همراهي و همدلي ماست.
رئیسجمهور درباره کنگره عرس بیدل اظهار داشت: برگزاري كنگره بينالمللي عرس بيدل فرصتي فراهم كرده است تا جمله فارسيزبانان پراكنده در كشورهاي مختلف و علاقهمندان و خادمان فكر و فرهنگ فارسي، به بازشناسي و معرفي ميراث مشترك خود همت گمارند و كيميايي براي نجات بشر امروز از سرگشتگي و گمراهي بجويند.
همچنين اطلاع يافتهام كه به عنايت حق، همزمان با برپايي سومين عرس، مجمع موسسان بنياد بينالمللي بيدل با مشاركت استادان و پژوهشگران زبان و ادب فارسي، از كشورهاي مختلف تشكيل ميشود. اميدوارم اين تاسيس مبارك به عنوان نماد و نشانهاي از وحدت و همراهي وارثان فكر و فرهنگ فارسي، ثمرات و بركات سزاواري براي زمره اهل زبان و عموم جويندگان معرفت و حكمت، در بر داشته باشد.