دکتر هادی فرجوند*
انتخاب باراک اوباما به عنوان رئیس‌جمهور جدید ایالات متحده واکنش‌های متفاوتی را در محافل سیاسی لهستان در بر داشته است.
این واکنش‌ها که عمدتا مثبت هستند از تعمیق روابط میان لهستان به عنوان بزرگ‌ترین کشور شرقی اتحادیه اروپا و همچنین یکی از کلیدی‌ترین همپیمانان ایالات متحده با هیات‌حاکمه جدید آمریکا حکایت دارند.اکنون نصب سامانه موشکی آمریکا در خاک لهستان به عنوان محوری‌ترین موضوع مورد‌بحث میان ورشو و واشنگتن یکی از مهم‌ترین مسائل سیاست خارجی باراک اوباما، رئیس‌جمهور جدید ایالات متحده تلقی می شود و به نظر می‌رسد در صورتی که نصب چنین سامانه‌ای منجر به تقابل با روسیه شود، آمریکا از ایجاد آن صرف‌نظر خواهد کرد. این گمانه‌زنی‌ها درحالی است که لهستانی‌ها با نصب 10 موشک رهگیر در خاک خود موافقت کرده و بر این باورند با چنین اتفاقی می‌توانند قدرت چانه‌زنی خود را در مقابل روسیه به عنوان تهدیدی برای امنیت ملی کشورشان افزایش دهند.
مساله نصب سامانه موشکی آمریکا در اروپا، واکنش‌های متفاوتی را در جمهوری چک به دنبال داشته است. در آخرین اقدام، احزاب چپ‌گرا در پارلمان، بحث در رابطه با استقرار چنین سامانه‌ای را به بعد از انتخابات پارلمانی در سال 2010 میلادی موکول کرده‌اند. به نظر می‌رسد با مخالفت‌های موجود درباره نصب این سامانه در جمهوری چک و تردیدهای جدی در هیات حاکمه آمریکا نسبت به آینده روابط با روسیه، اظهارنظر در مورد استقرار چنین سامانه‌ای در خاک اتحادیه اروپا نیاز به تامل بیشتر و گذر زمان داشته باشد. در مقابل این اقدامات اظهارنظرهای جدید مقامات کاخ کرملین بویژه رئیس‌جمهور روسیه در جهت استقرار موشک‌های کوتاه‌برد اسکندر با بردی معادل 280 کیلومتر را می‌توان نوعی جنگ روانی و در پاسخ به فضای موجود در روابط میان غرب و روسیه تفسیر کرد. حتی در صورتی که چنین موشک‌هایی در مرز با لهستان نصب شود نمی‌توان این اقدام را هم‌وزن با اقدامات آمریکا دانست، به واقع روس‌ها در تلاش هستند با اینگونه مانورهای سیاسی سهم بیشتری در فضای موجود میان غرب و مسکو کسب کنند.با این حال اکنون مساله اصلی در رابطه با سامانه دفاع موشکی و استقرار موشک‌های کوتاه‌برد روسیه در مرز با لهستان، ابهامات موجود در سیاست جدید کاخ سفید در قبال تهدیدها و فرصت‌های موجود در روابط روسیه و اتحادیه اروپا را تشدید کرده است، زیرا هنوز مشخص نیست که هیات حاکمه جدید کاخ سفید چه سیاستی را در قبال نصب چنین سامانه‌ای اتخاذ خواهند کرد.
* سفیر جمهوری اسلامی ایران در ورشو