گروه سیاسی:
حضور میلیونی مردم ایران اسلامی برای اقامه نماز جمعه به امامت رهبر معظم انقلاب اسلامی و شرکت در مراسم بیست و یکمین سالگرد ارتحال امام خمینی(ره) به فرصتی برای اعتراض آنان به عملکرد مسؤولان حرم و دفتر امام و موسسه تنظیم و نشر آثار حضرت امام(ره) در دوران فتنه تبدیل شد. هر چند مراسم سالگرد ارتحال امام به صورت رسمی از ساعت 10 روز جمعه آغاز میشد اما عاشقان امام و رهبری از چند روز قبل در قالب کاروانهای زیارتی وارد حرم شدند به گونهای که پنجشنبه شب به دلیل ازدحام جمعیت در صحن حاج سیداحمدخمینی، درهای این صحن بسته شد. البته در همین شب مهدی کروبی در کنار مزار 72 تن و همچنین حرم حضرت امام خمینی(ره) حضور یافت اما با شعار «مرگ بر منافق» مردم، مجبور شد آنجا را ترک کند. این کاندیدای شکست خورده در انتخابات ریاست جمهوری دهم، زمانی که با شعارهای متعدد مردم مواجه شد، محافظان وی او را به سرعت از منطقه خارج کردند. در میان شعاردهندگان تعداد چشمگیری از جوانان و نوجوانان دیده میشدند که بعد از خروج کروبی نیز شعار «مرگ بر ضدولایت فقیه»، «مرگ بر منافق» و «ما اهل کوفه نیستیم علی تنها بماند» را سر دادند. اعتراض مردم به فتنهگران در مراسم سالگرد ارتحال امام که با حضور مهدی کروبی در حرم آغاز شده بود، پیش از آغاز سخنرانی رئیسجمهور در روز جمعه نیز تکرار شد به گونهای که مردم با شعار «مرگ بر موسوی» به استقبال سخنان دکتر احمدینژاد رفتند. دکتر احمدینژاد که به عنوان سخنران اول مراسم پشت تریبون قرار گرفته بود وقتی در اواسط سخنانش به موضوع انتخابات رسید و گفت، در طول 30 سال گذشته برخی خودخواهان رای مردم را لگدمال میکردند، شعار «مرگ بر موسوی» در حرم مطهر امام راحل فریاد زده شد و مردم یکپارچه سعی در تکرار آن داشتند. مردم سعی کردند با شعارهای «احمدی بتشکن بت بزرگ را بشکن»، «ما اهل کوفه نیستیم علی تنها بماند»، «این همه لشکر آمده به عشق رهبر آمده»، «وصیت حاج احمد پیروی از ولایت»، «مرگ بر موسوی» و «مرگ بر منافق» حمایت خود را از رئیسجمهور اعلام کنند. احمدینژاد پس از تکرار چندینباره این شعار از سوی جمعیت میلیونی مراسم، در پاسخ به ابراز احساسات آنان گفت که صبر کنید، «هرچه فریاد دارید در ادامه بر سر مستکبران بکشید». اشاره او به ادامه سخنانش بود که به موضعگیری قاطع علیه رژیم صهیونیستی و سران استکبار معطوف شد. همچنین هنگامی که رئیسجمهور کشورمان در حال سخنرانی بود، انصاری دبیر ستاد ارتحال امام وارد جایگاه شد و با کمی فاصله برای مدت کوتاهی کنار رئیسجمهور ایستاد. براساس این گزارش، ایستادن انصاری کنار احمدینژاد کاملا این تلقی را داشت که میخواهد با حضور خود به احمدینژاد بفهماند که باید سخنان خود را کوتاه کند. در همین حال چند دقیقه بعد انصاری مجددا وارد جایگاه شد و این بار نزدیکتر به احمدینژاد ایستاد تا جایی که احمدینژاد خطاب به او گفت: ایستادن شما اینجا کار زشتی است، بفرمایید. گفتنی است طبق اعلام قبلی مسؤولان برگزاری مراسم ارتحال امام و اطلاعیه ستاد نماز جمعه قرار بود سیدحسن خمینی به عنوان سخنران اول پیش از خطبهها و محمود احمدینژاد به عنوان سخنران دوم سخنرانی کند که به دلایل نامعلومی احمدینژاد به عنوان سخنران اول، سخنرانی پیش از خطبهها را آغاز کرد. مردم همچنین در اعتراض به حرکت انصاری شعارهایی سردادند. پس از سخنرانی رئیسجمهور و پیش از آغاز خطبههای نماز جمعه تهران که توسط حضرت آیتالله خامنهای رهبر معظم انقلاب اسلامی در مرقد مطهر امام خمینی ایراد شد، سیدحسن خمینی در جایگاه سخنرانی حاضر شد تا برای مردم سخنرانی کند. سخنرانی سیدحسن ناتمام ماند
در ابتدای سخنرانی سیدحسن خمینی مردم شعارهایی ازجمله «مرگ بر ضد ولایت فقیه»، «مرگ بر موسوی»، «این همه لشکر آمده به عشق رهبر آمده»، «خونی که در رگ ماست، هدیه به رهبر ماست»، «ما اهل کوفه نیستیم، علی(ع) تنها بماند»، «نواده روح الله سیدحسن نصرالله»، «بصیرت حاج احمد هدیه به بستگانش»، «وصیت حاجاحمد حمایت از ولایت» و شعارهایی نیز علیه سران فتنه و در حمایت از رهبر فرزانه انقلاب سردادند. سیدحسن خمینی در مواجهه با جمعیت کمنظیر مردم که شعار «ما اهل کوفه نیستیم، علی تنها بماند» سرمیدادند، تاکید کرد: قطعا همینطور است. مردم همچنان خطاب به سید حسن خمینی شعارهای «بصیرت، بصیرت» سردادند و این درحالی بود که شبکه خبر صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران هنگام سردادن شعارها، صدای مراسم را قطع و وصل میکرد. سیدحسن خمینی که به دلیل شعارهای گسترده مردم نمیتوانست آنگونه که میخواهد سخنرانی کند، گفت: اگر دوستان بنای شعار دارند، بهتر است اجازه دهند من چند دقیقهای صحبت کنم، وقتی که رهبری معظم انقلاب تشریف آوردند و در جایگاه قرار گرفتند، طبیعتا نسبت به آن بزرگوار ابراز احساسات میکنند. شدت شعارهای مردم به حدی بود که سید حسن خمینی نتوانست به سخنان خود ادامه دهد. وی در ادامه و در حالی که مردم هنوز شعار میدادند، با بیان اینکه روز گذشته روز ولادت حضرت زهرا(س) بود و امروز نیز روز رحلت امام عظیمالشأن انقلاب است، به تقارن ولادت حضرت زهرا(س) و میلاد امام راحل اشاره کرد. سیدحسن خمینی که به دلیل شعارهای گسترده مردم علیه فتنهگران و اعتراض به سکوت وی در برابر اقدامات فتنهگران علیه آرمانهای امام خمینی(ره) اعم از ولایت فقیه و روز قدس و... نمیتوانست به سخنرانی خود ادامه دهد، خطاب به مردم گفت که هنوز 20 سال از رحلت امام(ره) نگذشته است. وی برای آرام کردن مردم و جلوگیری از شعار دادن آنها، 3 بار خواستار ذکر صلوات از سوی حاضران در مراسم شد. مردم نیز پس از ختم صلوات شعارهای خود علیه سران فتنه را از سر گرفتند. سیدحسن خمینی در حالیکه همه مردم یکصدا و یکپارچه در داخل و بیرون حرم علیه فتنهگران شعار میدادند، گفت: مردم از گروه اندکی که شلوغ میکنند، بیزارند و مردمی که بیرون صحن حضور دارند، علاقهمند به امام خمینی(ره) هستند. مردم داخل و خارج صحن مرقد امام پس از سخن سید حسن مبنی بر اندک خواندن شعاردهندگان، یکپارچهتر و رساتر از قبل علیه فتنهگران شعار سردادند. سیدحسن خمینی بارها در میان شعارهای حاضران خواستار قطع شعارهای مردمی و ادامه سخنرانی خود شد که مردم حاضر در مراسم به دلیل سکوت وی در فتنههای اخیر در برابر اقدامات فتنهگران در مقابله با آرمانهای امام(ره)، شعارهای خود را ادامه دادند. وی که در مواجهه با این شعارها نتوانست سخنرانی خود را آنگونه که میخواهد به پایان برساند، گفت: من معذرت میخواهم و از خدا میخواهم ما را با امام راحل محشور کند. سیدحسن خمینی که چندبار سعی کرد مانع شعار دادن مردم علیه فتنهگران شود اما موفق به این کار نشد با بیان اینکه مانعی ندارد و انشاءالله خداوند همه ما را غریق رحمت و لطف خود کند، خواستار قرائت فاتحهای برای شادی روح امام(ره)، فرزندان ایشان و شهدا شد و سپس سخنرانی خود را نیمهتمام گذاشت.اقدام عجيب سيدحسن خميني
البته واکنش مردم به سخنان سیدحسن خمینی و ناتمام ماندن سخنرانی وی منجر به برخی تنشهای لفظی و فیزیکی میان مسؤولان برگزارکننده مراسم سالگرد ارتحال حضرت امام شده است. به گزارش «وطنامروز» شنیده شده است پس از پایان نمازجمعه، سيدحسن خميني بايكي از اعضاي ستاد برگزارکننده مراسم رحلت امام، مواجه شد و به وي «سيلي» زد. اين اقدام سيدحسن خميني طي روزهاي گذشته بازتاب منفي فراواني در محافل سياسي داشته است.
در همین راستا گفته شده، اين رفتار حسن خميني باعث شد برخی از نزدیکان وی که در آنجا حضور داشتند رفتار تندتری نشان دهند. با این حال مجری برنامه پس از پایان یافتن سخنان سیدحسن خمینی، خطاب به حاضران در مراسم گفت با یک صلوات سکوت کنید، چرا که رهبر معظم انقلاب برای سخنرانی تا لحظاتی دیگر وارد جایگاه خواهند شد که این سخن مجری موجب شد مردم با ذکر یک صلوات، به طور کامل سکوت کرده و آماده ورود رهبر انقلاب شوند. مردم با ورود رهبر انقلاب، پس از دقایقی سر دادن شعار در حمایت از ایشان، به طور کامل سکوت کردند و مشغول گوش فرادادن به خطبههای مقام معظم رهبری در این مراسم کمنظیر شدند. رهبر انقلاب در بیشتر بخشهای سخنان خود در خطبه اول نماز جمعه به موضوع امام و خط امام اشاره کردند. اشارات رهبر انقلاب به ملاک بودن حال فعلی افراد و موضوع خیانت طلحه و زبیر به امیرالمؤمنین از جمله مهمترین سرفصلهای سخنرانی ایشان در خطبه اول نماز جمعه تهران بود. بیانات حضرت آیتالله خامنهای در خطبه دوم نماز جمعه با موضوع یهودیسازی فلسطین، حمله به کاروان آزادی و محاصره غزه آغاز شد که این مساله نشان از اهمیت دوچندان مساله فلسطین در جهان امروز داشت به نحوی که رهبر انقلاب «حمله به کاروان آزادی در دریای آزاد را خوی توحش صهیونیستها» عنوان کردند.نابسامانی وضعیت عزاداران
در حرم حضرت امام خمینی (ره)
البته حاشیههای پررنگ مراسم بزرگداشت سالگرد ارتحال بنیانگذار فقید جمهوری اسلامی ایران سبب شد تا برخی مسائل این مراسم که موجب زحمت و ناراحتی برای عزاداران را فراهم کرد، مغفول بماند. درحالی که مسؤولان برگزاری مراسم سالگرد ارتحال امام خمینی(ره) از برنامهریزی چندماهه برای ساماندهی حرم و اسکان زائران سخن گفته بودند، کوچکترین نظمی در اجرای این مراسم دیده نمیشد؛ به نحوی که این موضوع با انتقاد شدید عزاداران حاضر در حرم روبهرو شد. در همین راستا شبکه ایران گزارش داد که یکی از اصلیترین تمهیدات لازم برای چنین مراسمی، در نظر گرفتن نیروهای خدماتی برای تمیز نگه داشتن محوطه حضور عزاداران و زائران است، کثیفی بیش از اندازه محیط اطراف صحن موجب ناراحتی مردم شده بود. بوی بد ناشی از تجمع زبالهها در محوطه هم یکی از مواردی بود که خانوادههای حاضر در اطراف صحن را بشدت آزرده کرده بود؛ خانوادههایی که از شب قبل خود را به حرم امام رسانده بودند تا بتوانند در مراسم سالگرد ارتحال ایشان شرکت کنند. با توجه به گرمی هوا و همچنین ازدحام قابل پیشبینی جمعیت در مراسم، انتظار میرفت تا امکانات مناسب برای دسترسی زائران به آب آشامیدنی و همچنین سرویسهای مناسب بهداشتی برای وضوگرفتن از سوی مسؤولان برگزاری فراهم شود اما این موضوع هرگز محقق نشد. نبود آبخوری برای مردم سبب شده بود تا تعدادی از شیرهای آب چاه که به منظور آبیاری فضای سبز محوطه حرم استفاده میشدند، از سوی مردم به عنوان آب آشامیدنی مورد استفاده قرار گیرد. با وجود طعم و بوی نامناسب، مردم و عزاداران امام خمینی (ره) مجبور بودند برای رفع عطش خود از این آب استفاده کنند. همچنین کمبود سرویسهای بهداشتی که به هیچ عنوان جوابگوی جمعیت نبود، از دیگر مشکلاتی بود که متولیان حرم مطهر حضرت امام هیچ توجهی به آن نداشتند.عدم هماهنگی و نظم برای ورود عزاداران به داخل صحن
از آنجایی که برای ورود به داخل صحن اصلی حرم و حضور در برابر جایگاه سخنرانان، اجازه همراه داشتن هیچگونه وسیله اضافی نظیر تلفن همراه، سوئیچ، دسته کلید و حتی تسبیح و مهر نماز هم داده نمیشد، تعدادی اتوبوس برای تحویل وسایل مردم درنظر گرفته شده بود.
با این حال، تعداد بسیار معدود این اتوبوسها سبب شده بود تا پس از پر شدن سریع آنها، سایر عزاداران برای تحویل اشیای خود دچار مشکل شوند و به همین دلیل نتوانند به داخل صحن راه پیدا کنند. این مساله که با انتقاد شدید مردم روبهرو شده بود، سبب شد تا جمعیت زیادی از مردم مجبور شوند تا بیرون از صحن حرم و در محوطه اطراف روی زمین بنشینند و نماز را از همانجا به امامت رهبر معظم انقلاب، بخوانند.عدم تدبیر لازم
برای بازگشت مردم از نماز جمعه
نبود هماهنگی و پیشبینی لازم درباره وسایل حمل و نقل عمومی نظیر مترو سبب شد تا حوادث تلخی برای عزاداران رقم بخورد. این مساله سبب شد تا در جریان ازدحام مردم در حین بازگشت از نماز جمعه و هنگام حضور در ایستگاه مترو، بیش از 130 نفر مصدوم و یک نفر ضربه مغزی شوند. ناصری مسؤول فوریتهای پزشکی متروی تهران گفت: جمعیت میلیونی نمازگزاران در حین بازگشت از نماز جمعه در راهروها و پله مترو ازدحام کردند و در اثر فشردگی جمعیت، تعداد 130 نفر از هموطنانمان توسط مرکز فوریتهای پزشکی مترو به صورت سرپایی مداوا شدند. به گفته وی، همچنین یکی از نمازگزاران در اثر فشار جمعیت و تصادم با شیء سخت، ضربه مغزی شد. با این حال به عقیده کارشناسان حماسه حضور مردم در حرم امام خمینی(ره) و بیعت مجدد آنان با رهبر معظم انقلاب در روز 14 خرداد در ادامه راهپیماییهای حماسی نهم دی و 22 بهمن ارزیابی میشود. با این حال سوال اساسی آن است که تاکید مستقیم و بدون واسطه شیفتگان امام خمینی (ره) بر «بازگشت سیدحسن خمینی به خط امام» که یکی از حواشی مهم این مراسم بود، تغییری در رفتار پساانتخاباتی سیدحسن خمینی ایجاد میکند؟