گروه اجتماعی:
استان خوزستان بهطور طبیعی فاقد عرصههای جنگلی طبیعی بوده بهطوری که تنها چند عرصه جنگلی در شمال این استان قرار دارد. اما از سوی دیگر، برخی مسائل طبیعی و انسانی باعث شدهاند تا 6 کانون بحرانی فرسایش بادی در این استان قرار داشته باشند. این کانونها باعث وقوع پدیده ریزگرد و همچنین پیشروی بیابانها به طرف مناطق مسکونی و کشاورزی میشوند که خسارات فراوانی به اقتصاد و معیشت مردم محلی وارد میکنند. فعالیتهای مبارزه با بیابانزایی از سال 1347 در استان خوزستان آغاز شده است و تا کنون ادامه دارد. این فعالیتها با مالچ پاشی، کاشت درخت و واگذاری اراضی برای تبدیل به زمین کشاورزی انجام میشود. جنگلهای دستکاشت ایجاد شده نیز برای مدت 10 سال تحت حفاظت قرار میگیرند تا دامهای اهلی به آن وارد نشوند این در حالی است که برخی تولیدات این جنگلهای دستکاشت برای تغذیه دام اهلی مورد بهرهبرداری قرار میگیرند. روز گذشته مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان خوزستان در تشریح فعالیتهای بیابانزدایی این استان گفت: در طول برنامه چهارم توسعه برای تثبیت کانونهای بحرانی فرسایش بادی و مبارزه با بیابانزایی در استان خوزستان، 90 هزار هکتار مالچ پاشی انجام شده است. علیرضا صابرپور در جریان بازدید خبرنگاران از طرحهای بیابانزدایی در استان خوزستان تصریح کرد: در استان خوزستان 6 کانون بحرانی فرسایش بادی وجود دارد که از سال 1347 فعالیتهایی برای مهار این کانونها انجام شده است. او ادامه داد: عملیات مهار این کانونهای بحرانی شامل عملیات شیمیایی یا مالچ پاشی و عملیات بیولوژیکی یا ایجاد پوشش گیاهی است. مدیرکل منابع طبیعی استان خوزستان خاطرنشان کرد: اطراف شهرهای اهواز، شوش، ماهشهر، هندیجان و امیریه و همچنین بخشی از دشت آزادگان کانونهای بحرانی فرسایش بادی استان خوزستان هستند. او تاکید کرد: طبق برآوردهایی که انجام شده است، سالانه رقمی بالغ بر 30 میلیارد ریال خسارت از طریق فرسایش بادی به کشاورزی، صنعت و کانونهای جمعیتی استان وارد میشود. صابرپور در بخش دیگری از سخنان خود گفت: متوسط فرسایش خاک در استان خوزستان سالانه 25 تن در هکتار است. او ادامه داد: در حال حاضر 18 روستا در کانونهای بحرانی فرسایش بادی استان خوزستان هستند و 700 روستا نیز از این کانونها تاثیر میگیرند. مدیرکل منابع طبیعی خوزستان تصریح کرد: در برخی از مناطق، روستاییان برای تامین سوخت از گونههای درختی کاشته شده برای مهار بیابان استفاده میکنند اما در تلاش هستیم تا با استفاده از اعتبارات و کمکهای بانکی نسبت به سوخت رسانی به مناطق صعبالعبور و احداث ایستگاههای سوخترسانی اقدام کنیم که هم اکنون این کار برای چند منطقه در استان انجام شده است. بنا بر اعلام اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان خوزستان، تاکنون 67 هزار و 400 هکتار عملیات مالچ پاشی در کانونهای بحرانی فرسایش بادی این استان انجام شده است. از سوی دیگر 92 هزار و 704 هکتار از این کانونها نیز توسط دولت نهالکاری شدهاند و همچنین در 21 هزار و 540 هکتار دیگر نیز نهالکاری با مشارکت مردم انجام شده است. 9 هزار هکتار دیگر از عملیات بیابانزدایی و کنترل کانونهای بحرانی نیز با مشارکت سایر دستگاهها انجام شده است. در این عملیات، گونههایی نظیر کهور، آکاسیا ویکتوریا، اسکنبیل و پانیکوم در عرصهها کاشته میشوند و برخی از این گونهها قادرند تا برای دامهای اهلی نیز تولید خوراک کنند. صابرپور همچنین گفت: علاوه بر فعالیتهای مالچپاشی و ایجاد پوشش گیاهی، برخی از کانونهای بحرانی فرسایش بادی نیز به مردم محلی واگذار میشوند تا به زمینهای کشاورزی تبدیل شوند و از این طریق هم کانونهای بحرانی کنترل شوند و هم برای اهالی محلی اشتغالزایی شود. «کانونهای بحرانی فرسایش بادی» به مناطقی گفته میشود که فاقد پوشش گیاهی و خشک هستند و به همین دلیل خاک این مناطق دچار فرسایش شده است. خاک فرسوده این مناطق به وسیله جریان هوا و باد تولید ریزگرد میکند. از سوی دیگر خاک فرسوده و ماسههای روان از طریق باد جابهجا شده و با انباشته شدن در زمینهای کشاورزی، اطراف شهرها و روستاها و همچنین راههای ارتباطی باعث خسارتهایی به جوامع انسانی محلی میشوند.«کاهش قدرت بازسازی سرزمین در مقابل تغییرات اقلیمی»، «تخریب پوشش گیاهی»، «بیکاری»، «گسترش فقر»، «کاهش تولیدات کشاورزی و دامی» و «بروز سیلهای مخرب و لغزش زمین» از پیامدهای بیابانزایی هستند.