عبدالباری عطوان*: اظهارات روز چهارشنبه عمرو موسی، دبیرکل سابقه اتحادیه عرب بار دیگر مرا و میلیون‌ها تن مثل مرا شوک‌زده کرد. او در حاشیه سفر خود به واشنگتن اعلام کرد جنبش مقاومت فلسطین (حماس) باید با طرح صلح عربی موافقت کند و هرچه سریع‌تر موجودیت اسرائیل را به‌رسمیت بشناسد. اگرچه چنین سخنانی از زبان وزیر خارجه اسکاندیناوی که هیچ شناختی از درگیری اعراب- اسرائیل و تجربه تلخ اعراب با روند به اصطلاح صلح ندارد، غیرمنطقی و دور از انتظار نیست اما وقتی فردی که به‌عنوان وزیر خارجه یک کشور عربی و دبیرکل اتحادیه عرب به مدت بیش از 20 سال فعالیت کرده است و با انواع طرح‌های فریبکارانه اسرائیل آشنایی دارد، سخن از به‌رسمیت‌شناختن اسرائیل می‌زند، ما را به این نتیجه می‌رساند که باید درباره مواضع قبلی این فرد و بلکه درباره همه مواضع بعدی وی که پیش‌بینی می‌شود نخست‌وزیر «رئیس‌جمهور» عبدالفتاح السیسی خواهد شد، تردید کنیم. هنگامی که می‌گویم آقای موسی بار دیگر مرا شوک‌زده کرد برای این است که فراموش نکردم زمانی را که وی به عنوان دبیرکل اتحادیه عرب به نشانه همبستگی با رجب طیب اردوغان، نخست‌وزیر ترکیه از اجلاس داووس در سوییس خارج نشد. اردوغان در اعتراض به اکاذیب شیمون پرز، رئیس اسرائیل در توجیه حمله نظامیان صهیونیستی به نوار غزه در سال 2008 و ارتکاب جرائم جنگی و کشتار 1300 تن که برخی از آنها با فسفر سفید در آتش سوختند، سالن داووس را ترک کرد. آقای موسی زمانی که از حماس خواست اسرائیل را به‌رسمیت بشناسد و با عادی‌سازی روابط با آن براساس طرح صلح عربی موافقت کند، در حقیقت مواضع اسرائیل که این طرح و کشورهای عربی طراح آن را تحقیر میکند، توجیه کرده است که مسلما جز سراب و حقارت چیزی عاید خود نمی‌کند. آقای موسی قبل از اینکه از حماس درخواست کند طرحی که از فرط گرسنگی مرد و بندهای اصلی آن قبل از فاسدشدن، پوسیده شد، باید ابتدا دلایل این توجیهات خود را که پشت این درخواست عجیب و شک‌برانگیز نهان شده است، بیان کند و این حق ما است که بدانیم حکمت این طرح و اهداف پنهان آن چیست. انتظار داریم عمرو موسی در ملأعام بگوید وی مخالف به‌رسمیت شناخته‌شدن اسرائیل از جانب حماس است و با پذیرش طرح صلح عربی با وجود اختلاف در ایدئولوژی آن مخالف است، زیرا سازمان آزادیبخش فلسطین که مرحوم یاسر عرفات رئیس آن بوده است، اسرائیل را به رسمیت شناخت و با این‌کار 80 درصد از اراضی فلسطین تاریخی را از دست داد و منشور خود را در سطل زباله انداخت. او معاهده تحقیر‌آمیز اوسلو را به امضا رساند و با اسحاق رابین( وزیر خارجه وقت رژیم صهیونیستی) برای حمایت از اسرائیلی‌ها و جلوگیری از هرگونه عملیات شهادت‌طلبانه و اعتراضات مسالمت‌آمیز فلسطینی‌ها هماهنگ شد اما در مقابل چیزی جز تحقیر، توهین، بازداشت‌ها و جرائم جنگی و فراتر از آن 800 هزار شهرک‌‌نشین (صهیونیست) در کرانه باختری و قدس اشغالی کسب نکرد. اشغالگران با سرقت، غارت و تروریسم زندگی می‌کنند. ما معتقدیم عمرو موسی با این سخنان خود که در واشنگتن بیان کرد، به عنوان یک مقام ارشد مصر در آینده (دوران عبدالفتاح السیسی) بار دیگر اعتبارنامه خود را به آمریکا و لابی یهودی به عنوان حامی اسرائیل تقدیم کرد. امیدواریم عمرو موسی به ما بگوید حماس در مقابل به رسمیت شناختن اسرائیل و طرح صلح عربی، چه امتیازاتی کسب میکند؟ آیا ما باید منتظر تشکیل دولت مستقل فلسطینی طی چند هفته یا ماه‌های آینده بمانیم؟ این دولت کجا تشکیل خواهد شد؟ پایتخت و مرزهای آن کجا خواهد بود؟ آقای موسی باید با نور علم خود اذهان ما جاهلان را که در تاریکی جهل و عقب‌ماندگی به‌سر می‌بریم، روشن کند. ما از ایراد چنین اظهاراتی از جانب آقای عمرو موسی غافلگیر نمی‌شویم؛ شخصی که از محاصره نوار غزه که بیش از 2 میلیون از بردارانش متحمل آن هستند، توسط اسرائیل استقبال میکند. او از جانب چه کسی ایراد سخن میکند؟ مسلما او به نمایندگی از همان دولتی که وی را به عنوان رئیس کمیته 50 نفره‌ای برای وضع قانون اساسی انتخاب کرد، اظهارنظر میکند. همانطور که پیش‌بینی می‌شود وی فرد دوم دولت بعدی مصر شود. آیا عمرو موسی بعد از آنکه ژنرال السیسی فعالیت‌های حماس را به اتهام‌های ساختگی در مصر ممنوع کرد، در حال پیاده‌سازی سیاست «هویج و چماق» علیه حماس است یا وی حامل یک نامه بمبگذاری به حماس با هدف نابود‌کردن آن است، آن زمانی که این گروه به گرداب عادی‌سازی روابط با اسرائیل سوق داده می‌شود. آقای عمرو موسی که در دهه 80 عمر خود قرار دارد و ما آرزوی عمر طولانی برایش می‌کنیم، گویا سخیف‌ترین دوران عمر خود را طی میکند. وی باید ضمن جانبداری از مظلومان محاصره شده، برای بسیاری از خطاهای سیاسی خود کفاره دهد و کلمه حق را علیه دشمن غاصب و قاتل و جنایتکار بگوید یا اینکه سکوت اختیار کند که این امر نشان از ضعف ایمان وی است. با ابراز تاسف شدید اما آقای موسی چنین اقدامی نمی‌کند و ما همچنان منتظر اظهارات تعجب‌برانگیز وی خواهیم ماند.
*تحلیلگر برجسته مسائل خاورمیانه