فرید زکریا
میگویند یک عکس بیش از یک هزار واژه حرف میزند اما تصویر نخست وزیر ترکیه رجب طیب اردوغان و رئیس جمهوری برزیل لوییز لولا داسیلوا در کنار محمود احمدینژاد هزاران مقاله و واکنش به دنبال داشت. کمتر دیده شده که یک تصویر اینگونه تاثیر آزاردهندهای روی این همه آدم داشته باشد. اما هدف انتقادها، مردی بود که حتی در تصویر دیده نمیشد. وال استریت ژورنال نوشت که همه تقصیرها به گردن دولت اوباما ست. چارلز کروتهایمر، ستون نویس محافظهکار متمایل به تندرو در واشنگتن پست نوشت که این عکس نشانه تخریب عموسام و مرگ سیاست خارجی دولت آمریکاست. متحدان قدیم یا حتی به روز آمریکا از رئیس جمهوری که عذرخواهی میکند و در پی عادی سازی روابط است، دور میشوند. این همان خطحملهای است که سیاست خارجی دولت اوباما را هدف گرفته است. او بیش از اندازه نرمش به خرج میدهد و دیگر کشورها از او سوءاستفاده میکنند. اول روسها، بعد چینیها و حالا ایران. دیگر حتی ترکیه و برزیل هم به آنها ملحق شدهاند. کروتهایمر نوشت: «هیچ کسي از اوباما نمیترسد و از این رو همه راحت به صف دشمنان آمریکا میپیوندند». این انتقادها شبیه به یک نوع روند آشنا در برابر رئیس جمهوری آمریکاست. خیلی اتفاقهای بد در دنیا میافتد و ما کاخ سفید واشنگتن را مخاطب قرار میدهیم و میگوییم چرا اجازه دادی چنین شود؟ هرچه اوضاع نفت خامی که در خلیج مکزیک ریخته شده بدتر میشود، ما بیشتر اوباما را تحت فشار قرار میدهیم که چرا جلوی آن را نمیگیرد. اما منتقدان، فقط انتقاد نمیکنند که خشمگین هم هستند. برای مثال اینکه چرا اوباما باعث پیروزی جنبش سبز در ایران نشده است. برزیل و ترکیه در همپیمانی با ایران، تنها نیستند. ۱۱۸ کشور عضو جنبش عدم تعهد هم هستند که بیانیه صادر کرده و از برنامه هستهای جمهوری اسلامی حمایت میکنند. سخنرانی تندتر و شدیداللحنتر از سوی اوباما باعث فروپاشی رژیم حاکم در تهران نمیشود. مخالفان محافظه کار آقای اوباما میگویند او باید سختتر و شدیدتر رفتار کند و کشورهایی که با آمریکا رابطه اقتصادی دارند را تحت فشار بگذارد تا بدانند که تجارت یعنی آمریکا. یک مشکل اما وجود دارد: این سیاست مورد استفاده قرار گرفته و به شکل بدی هم شکست خورده است. دولت جورج بوش سیاست خارجی تندی داشت. دیک چینی، معاون سابق رئیس جمهوری آمریکا با بیان نقل قولی از ماکیاولی میگفت: بهتر است از ما بترسند تا اینکه دوستمان داشته باشند. دونالد رامسفلد وزیر دفاع سابق آمریکا از یک چهره کمتر معروف مانند آل کاپون (گانگستر سابق شیکاگو) استفاده میکرد و میگفت: «با زبان خوش و یک اسلحه بهتر نتیجه میشود گرفت تا زبان خوش به تنهایی.» آیا ما نتایج سیاستهای تندخو و سخت خود را فراموش کردهایم؟ متحدان قدیمی آمریکا در اروپا علیه ایالات متحده ایستادند. دولتهایی بودند که سیاستهای آمریکا را یکی پس از دیگری مورد انتقاد قرار داده و از حمایت خود دست برداشتند. در سال ۲۰۰۷ تقریبا در کشورهایی مانند بریتانیا که همواره متحد و طرفدار آمریکا بودند هم حمایت از آمریکا به پایینترین حد رسید. ترکیه نشان میدهد که با یک متحد چگونه نباید رفتار کرد. دولت بوش ترکیه را بشدت تحت فشار گذاشت تا اجازه دهد از خاکش برای حمله به عراق استفاده شود. بوش بدون اینکه بداند ترکیه یک دموکراسی در حال شکوفایی است و ۹۵ درصد مردم این کشور مخالف جنگ عراق بودند، فشار آورد و پارلمان ترکیه با اکثریت قاطع به نقشههای جنگی آمریکا رای منفی داد. یک روند دیگر هم هست که منتقدان اوباما آن را فراموش کردهاند. کشورهایی مانند ترکیه و برزیل (یا حتی چین و هند) طی 2 دهه اخیر شاهد رشد اقتصادی بودهاند. در سال ۱۹۹۵ یک سوم بازار جهان در اختیار کشورهای در حال توسعه بود. امسال این مقدار به نصف اين بازار رسیده است. این کشورها هم به لحاظ سیاسی با ثبات هستند و هم ثروتمند و کاملا متمرکز که به یک قدرت برتر تبدیل شوند. با این اوضاع، این انتظار که آمریکا باید گردنکشی کند، یک ایده احمقانه و خطرناک است. با فشار بیشتر، ترکیه و برزیل همکاری بیشتری با واشنگتن نخواهند داشت. وظیفه آمریکا این است که راههایی برای همکاری بیشتر پیدا کند و به دنبال جهانی باشد که در آن منافع در گروی ثبات باشد. و البته آل کاپون مثال خوبی برای رسیدن به این راه نیست.
منبع: نیوزویک
میگویند یک عکس بیش از یک هزار واژه حرف میزند اما تصویر نخست وزیر ترکیه رجب طیب اردوغان و رئیس جمهوری برزیل لوییز لولا داسیلوا در کنار محمود احمدینژاد هزاران مقاله و واکنش به دنبال داشت. کمتر دیده شده که یک تصویر اینگونه تاثیر آزاردهندهای روی این همه آدم داشته باشد. اما هدف انتقادها، مردی بود که حتی در تصویر دیده نمیشد. وال استریت ژورنال نوشت که همه تقصیرها به گردن دولت اوباما ست. چارلز کروتهایمر، ستون نویس محافظهکار متمایل به تندرو در واشنگتن پست نوشت که این عکس نشانه تخریب عموسام و مرگ سیاست خارجی دولت آمریکاست. متحدان قدیم یا حتی به روز آمریکا از رئیس جمهوری که عذرخواهی میکند و در پی عادی سازی روابط است، دور میشوند. این همان خطحملهای است که سیاست خارجی دولت اوباما را هدف گرفته است. او بیش از اندازه نرمش به خرج میدهد و دیگر کشورها از او سوءاستفاده میکنند. اول روسها، بعد چینیها و حالا ایران. دیگر حتی ترکیه و برزیل هم به آنها ملحق شدهاند. کروتهایمر نوشت: «هیچ کسي از اوباما نمیترسد و از این رو همه راحت به صف دشمنان آمریکا میپیوندند». این انتقادها شبیه به یک نوع روند آشنا در برابر رئیس جمهوری آمریکاست. خیلی اتفاقهای بد در دنیا میافتد و ما کاخ سفید واشنگتن را مخاطب قرار میدهیم و میگوییم چرا اجازه دادی چنین شود؟ هرچه اوضاع نفت خامی که در خلیج مکزیک ریخته شده بدتر میشود، ما بیشتر اوباما را تحت فشار قرار میدهیم که چرا جلوی آن را نمیگیرد. اما منتقدان، فقط انتقاد نمیکنند که خشمگین هم هستند. برای مثال اینکه چرا اوباما باعث پیروزی جنبش سبز در ایران نشده است. برزیل و ترکیه در همپیمانی با ایران، تنها نیستند. ۱۱۸ کشور عضو جنبش عدم تعهد هم هستند که بیانیه صادر کرده و از برنامه هستهای جمهوری اسلامی حمایت میکنند. سخنرانی تندتر و شدیداللحنتر از سوی اوباما باعث فروپاشی رژیم حاکم در تهران نمیشود. مخالفان محافظه کار آقای اوباما میگویند او باید سختتر و شدیدتر رفتار کند و کشورهایی که با آمریکا رابطه اقتصادی دارند را تحت فشار بگذارد تا بدانند که تجارت یعنی آمریکا. یک مشکل اما وجود دارد: این سیاست مورد استفاده قرار گرفته و به شکل بدی هم شکست خورده است. دولت جورج بوش سیاست خارجی تندی داشت. دیک چینی، معاون سابق رئیس جمهوری آمریکا با بیان نقل قولی از ماکیاولی میگفت: بهتر است از ما بترسند تا اینکه دوستمان داشته باشند. دونالد رامسفلد وزیر دفاع سابق آمریکا از یک چهره کمتر معروف مانند آل کاپون (گانگستر سابق شیکاگو) استفاده میکرد و میگفت: «با زبان خوش و یک اسلحه بهتر نتیجه میشود گرفت تا زبان خوش به تنهایی.» آیا ما نتایج سیاستهای تندخو و سخت خود را فراموش کردهایم؟ متحدان قدیمی آمریکا در اروپا علیه ایالات متحده ایستادند. دولتهایی بودند که سیاستهای آمریکا را یکی پس از دیگری مورد انتقاد قرار داده و از حمایت خود دست برداشتند. در سال ۲۰۰۷ تقریبا در کشورهایی مانند بریتانیا که همواره متحد و طرفدار آمریکا بودند هم حمایت از آمریکا به پایینترین حد رسید. ترکیه نشان میدهد که با یک متحد چگونه نباید رفتار کرد. دولت بوش ترکیه را بشدت تحت فشار گذاشت تا اجازه دهد از خاکش برای حمله به عراق استفاده شود. بوش بدون اینکه بداند ترکیه یک دموکراسی در حال شکوفایی است و ۹۵ درصد مردم این کشور مخالف جنگ عراق بودند، فشار آورد و پارلمان ترکیه با اکثریت قاطع به نقشههای جنگی آمریکا رای منفی داد. یک روند دیگر هم هست که منتقدان اوباما آن را فراموش کردهاند. کشورهایی مانند ترکیه و برزیل (یا حتی چین و هند) طی 2 دهه اخیر شاهد رشد اقتصادی بودهاند. در سال ۱۹۹۵ یک سوم بازار جهان در اختیار کشورهای در حال توسعه بود. امسال این مقدار به نصف اين بازار رسیده است. این کشورها هم به لحاظ سیاسی با ثبات هستند و هم ثروتمند و کاملا متمرکز که به یک قدرت برتر تبدیل شوند. با این اوضاع، این انتظار که آمریکا باید گردنکشی کند، یک ایده احمقانه و خطرناک است. با فشار بیشتر، ترکیه و برزیل همکاری بیشتری با واشنگتن نخواهند داشت. وظیفه آمریکا این است که راههایی برای همکاری بیشتر پیدا کند و به دنبال جهانی باشد که در آن منافع در گروی ثبات باشد. و البته آل کاپون مثال خوبی برای رسیدن به این راه نیست.