سیدعابدین نورالدینی
اگر تا پیش از این گمان می‌رفت اظهاراتی از سنخ باورهای علی مطهری درباره حوادث پس از انتخابات، صرفا به دلیل کینه و دشمنی وی با محمود احمدی‌نژاد بیان می‌شود، اما نوشته توهین‌آمیز و به دور از ادب وی درباره موضوع اعتراضات به سیدحسن خمینی، پرده از یک واقعیت تلخ برداشت: «احمدی‌نژاد بهانه است».این واقعیت نا خوشایند، صرفا اشارتی است برای اهالی سیاست تا از این گوشه به ارزیابی رفتار این عنصر بپردازند.
ادامه این نوشته سخنی است مختصر درباره نوشته توهین‌آمیز وی علیه رئیس‌جمهور:
1- اگر عهد این باشد که به سیاق علی مطهری این وجیزه نگارش شود، توصیفات بسیار جالب و شایسته‌ای از رفتار و مشی او وجود دارد که قطعا اگر بیان شود تا مدت‌ها همراه همیشگی نام علی مطهری خواهد ماند. توصیفات و واژگانی که نهایت ایجاز را در بیان ویژگی‌ها و نحوه تفکر این عنصر سیاسی در خود دارد و می‌تواند تا همیشه پسوند یا پیشوندی ثابت برای نام علی مطهری باشد. اما مراد، بیان حقایق و واقعیات قریب به حقیقت است نه رقابت بر سر توهین و فحاشی. اگر علی مطهری همه آنچه را که در ذهن دارد بر سفره زبان جاری می‌سازد، قرار نیست دیگران نیز چنین رفتاری را دنبال کنند. با این حال یک نکته را باید گفت «کودک آن کسی است که بیش از یک سال است به بهانه احمدی‌نژاد چاک دهانش را باز می‌کند و البته به خاطر خصیصه کودکی‌اش اعتنایی نمی‌بیند».
2- با عرض پوزش از برادر محترم علی مطهری، باید گفت طریق استدلال وی در یادداشت مزبور، فاقد کمینه منطق است و بسیار شگفت که فرزند شهید مطهری چنین ادله‌ای اقامه می‌کند.
البته باز هم این نکته مورد تاکید قرار می‌گیرد که محرومیت از منطق خوشبینانه‌ترین سویه تفسیر این نامه است و اما دلایل این مدعا:
الف ـ آقای مطهری در ابتدای یادداشت خود ماجرای اعتراض ملت پیرو امام به سید حسن خمینی را «حادثه ممانعت از سخنرانی سیدحسن خمینی» تفسیر کرده و این موضوع را مخالف آرمان‌های انقلاب اسلامی دانسته است! آقای مطهری! اعتراض پیروان امام به سیدحسن خمینی با کدام آرمان انقلاب در تضاد است؟ اعتراض به همنشینی با مخالفان جمهوری اسلامی و مخالفان اندیشه امام خمینی، آیا مخالف آرمان‌های انقلاب است؟ قطعا این سخن بیشتر به جوک شبیه است تا ادعا. از سوی دیگر اعتراضات ابتدا فقط در صحن اصلی صورت گرفت اما آنچه سبب خشم اکثریت قریب به اتفاق ملت شد، رفتار توهین‌آمیز وی نسبت به شیفتگان خمینی کبیر بود. به عبارت دیگر میهمانان امام که از روزها قبل مشقت سفر را به جان خریدند و به عشق خمینی (ره) عزم حرم کردند، به شیوه‌ای بسیار زشت و زننده از سوی سیدحسن خمینی مورد استقبال قرار گرفتند.
آیا اگر حسن خمینی پس از مشاهده اعتراضات پیروان امام رویه‌ای معقولانه در پیش می‌گرفت و به گونه‌ای سخن می‌گفت که حاکی از پایبندی به خط امام باشد، خشم صدها هزار نفری مردم پدید می‌آمد؟ چرا حسن خمینی اینگونه با عاشقان جدش رفتار نکرد و اصطلاحا به «کل‌کل» با آنان پرداخت؟ به هر حال در کنار این موضوع، عدم توانایی در به پایان رساندن خوش‌آمدگویی نیز معضلی است که ناشی از نوباوگی سیاسی است. همانطور که زدن سیلی به یکی از اعضای ستاد مراسم سالگرد امام این را نشان داد. آقای مطهری لطف فرموده و ضعف‌های سیدحسن خمینی را با چنین توجیهاتی سرپوش نگذارد. از سوی دیگر علی مطهری لطف کرده درس انقلاب اسلامی خود را ابتدا نزد سیدحسن خمینی برپا کند و نخستین محور تدریس را «نسبت مردم و انقلاب» انتخاب کرده و آنگاه پس از تدریس بدیهیات «مردم و جمهوری اسلامی» و نقد نظریه «حکومت موروثی» به موضوعات دیگری چون «آزادی بیان» بپردازد.
ب-
در ادامه نوشته دکتر علی مطهری، ادعایی عجیب مطرح شده است: «البته یک حادثه از پیش طراحی شده بود که شخص رئیس‌جمهور در آن نقش اساسی داشت و می‌توان گفت از سنخ مناظره انتخاباتی ایشان بود که زمینه فتنه را فراهم کرده!» مطهری در ادامه مدعی شده سخنان رئیس‌جمهور در حرم مطهر امام «تفرقه‌افکن» بوده است! و اما پاسخ به این ادعاها؛ به اعتقاد نگارنده اعتراض به سیدحسن خمینی«قابل پیش‌بینی» بود. دلیل این موضوع نیز در جای خود خواهد آمد. اما جناب آقای مطهری براساس کدامین براهین و اسناد و شواهد مدعی می‌شود که اعتراض به سیدحسن خمینی «از پیش طراحی شده» بوده و نقش اساسی این طراحی را رئیس‌جمهور ایفا کرده است. به هرحال بسیار ناصواب است که ادعایی آن هم در این مختصات مطرح کرد و نیازی هم به اقامه دلایل این ادعا ندید. این رفتار همانند آن است که نگارنده نیز ادعا کند «همه رفتار علی مطهری در تخریب دولت، سفارش‌های حجت‌الاسلام هاشمی‌رفسنجانی است که از کانال لاریجانی دیکته می‌شود.» یا به گونه‌ای دیگر می‌توان مدعی شد «علی مطهری جزو پیاده نظامی است که در درون حاکمیت، فرمان تقویت فتنه و تبرئه سران فتنه را دنبال می‌کند». اگر آقای مطهری اندکی بر سبیل انصاف گام برمی‌داشت، لجاجت غیرمنطقی برخی عناصر در تغییر برنامه معمول و متداول نمازجمعه و گنجاندن نام سیدحسن خمینی میان سخنران پیش از خطبه‌ها و امام جمعه را مورد توجه قرار می‌داد! رفتار به دور از شأن محمدعلی انصاری در حضور چند باره در کنار رئیس‌جمهور ـ سخنران پیش از خطبه‌های نمازجمعه ـ و ایجاد یک فضای غیراخلاقی در جهت تضعیف رئیس‌جمهور هم آیا توطئه‌ای از پیش تعیین شده توسط رئیس‌جمهور بود؟ دعوت رئیس‌جمهور از مردم برای استماع فرمایشات رهبر انقلاب آیا یک طراحی از پیش تعیین شده برای اعتراض به سیدحسن خمینی بود؟ آقای علی مطهری البته یک ادعای عجیب دیگر را نیز بیان کرد و آن اینکه سخنان رئیس‌جمهور در حرم امام خمینی(ره)«تفرقه‌انگیز» بود!!
به جرات می‌توان گفت اکثریت قریب به اتفاق اظهارات دکتر احمدی‌نژاد در حرم حضرت امام(ره) یا بیانی صریح از بنیانگذار انقلاب بود یا مضمونی منطبق بر اندیشه امام خمینی(ره) را داشت. شرح اظهارات احمدی‌نژاد مجالی پردامنه می‌طلبد اما جناب آقای مطهری لطف کنند یک مورد؛ تنها یک مورد از «تفرقه‌‌افکنی» اظهارات رئیس‌جمهوری اسلامی ایران را بیان کنند. طرح ادعا بسیار سهل و البته نیازمند عدم اعتقاد به تقواست. جناب آقای مطهری متاسفانه در اثبات ادعاهای عجیب و هزینه‌ساز خود هیچگاه نکوشیده‌اند.
ج-
علی مطهری در ادامه یادداشت خود با اشاره به مواضع سیدحسن خمینی می‌گوید: «آیا اگر کسی به نحوه مدیریت بحران اخیر انتقاد داشت باید از صحنه انقلاب حذف شود و نباید حق اظهارنظر داشته باشد؟» به نظر می‌رسد اوج «خلاقیت انحراف‌گر» جناب آقای مطهری در این اظهارنظر نهفته باشد. برای پاسخگویی به این اظهارنظر، نخست باید چند پرسش را طرح کرد. جناب آقای علی مطهری! آیا شما منکر می‌شوید که جریان فکری برآمده از حماسه دوم خرداد در پی سکولاریزه كردن جامعه مذهبی ایران بود؟ اشاره به این موضوع مصادیق رفتاری فراوانی را به ذهن متبادر می‌سازد که ضرورتی برای بیان ایجاد نمی‌کند. ماجراهایی نظیر تخطئه اندیشه امام، متحجر دانستن امام خمینی(ره)، تخریب و واپسگرا معرفی کردن روحیه جهادی و شهادت‌طلبی، جسارت به ساحت ائمه اطهار(ع) و هم‌ردیف معرفی کردن متشرعان به میمون و... تنها اشاره‌ای برای فهم بهتر این واقعیت است. این جریان فکری آیا همان جریانی نبود که سرپرستی موسوی را در انتخابات اخیر ریاست‌جمهوری بر عهده گرفت؟ علی مطهری آیا منکر می‌شود جریان سبز، ماحصل آخرین زایمان جریان دوم خرداد بود؟ آیا نمی‌پذیرید جریان سبز به دنبال برقراری حکومت سکولار یا به قول موسوی، انحلال حکومت اسلامی و تشکیل حکومت دینداران ـ همان که حبیب‌الله پیمان می‌گفت ـ است؟ آیا رفتار این جریان در فتنه پس از انتخابات را بر مسیر حق‌طلبی می‌دانید؟ آیا همه مناسبات اسلامی مورد هتک این جریان قرار نگرفت؟ آیا ایدئولوژی حکومت اسلامی مورد تخریب قرار نگرفت؟ دغدغه همیشگی امام(ره) از سال 42 تا هنگامه وفات یعنی بسط و تقویت «تمدن اسلامی» آیا در حوادث روز قدس و 13 آبان مورد تقابل قرار نگرفت؟ آیا شعار علیه«اصل ولایت فقیه» که انکار مستقیم سیرتعالی«نبوت، امامت و ولایت فقیه» است، روز عاشورا توسط حامیان موسوی سرداده نشد؟ آیا هتک حرمت بسیار مشکوک عاشورا توسط این فرقه سکولار با اعلام رضایت موسوی همراه نشد؟ آیا به آنها دست‌مریزاد نگفت؟ آیا همه تندیس‌های استکبار و استعمار در اعلام حمایت از این فرقه، متفق‌القول نشدند؟ آیا منافقین و سلطنت‌طلبان و صهیونیست‌ها برای این جماعت هورا نکشیدند؟ آیا سران فتنه که هدف اصلی آنان برقراری نظام سکولار بود، هرگز نسبت به این حمایت‌ها اعلام برائت کردند؟ آقای مطهری! این جریان بر کدام محور معرفت اسلامی گام برمی‌دارد؟ آنان از پاسخ به این پرسش عاجزند، حداقل شما اقامه توجیه کنید! اما نسبت سیدحسن خمینی با این جریان؛ حسن خمینی در مقابل این جریان«ضدامامی» چه واکنشی نشان داد؟آیا به سیاق جد خود مشی انقلابی پیشه کرد و بر فتنه‌گران سکولار تاخت؟ یا به سیاق برخی افراد ـ که آقای علی مطهری آنان را خوب می‌شناسد- میخ و نعل را با هم برگزید؟ به اعتقاد نگارنده، سیدحسن خمینی بدترین و غیرمنتظره‌ترین رویکرد را برگزید؛ عوامل فتنه که اسناد فراوانی مبنی بر توطئه براندازی توسط آنان ارائه می‌شود را مورد نوازش و محبت قرار داد، پس از مرخصی هر کدام از عوامل فتنه بلافاصله عزم ملاقات می‌کرد، هیچگاه در قبال اهانت‌های پس از انتخابات لب به انتقاد نگشود و سرانجام شام با موسوی‌خوئینی‌ها، موسوی، کروبی و دیگر عوامل فتنه را نیز چشید! حال این وضعیت چه ارتباطی با نقد مدیریت بحران دارد؟ آیا آقای علی مطهری معتقد است حسن خمینی به مدیریت فتنه نقد دارد پس می‌تواند از فتنه حمایت کند؟ آقای مطهری! مردمی که عاشق امام(ره) هستند آیا باید نسبت به این انحراف سکوت پیشه کنند؟ مغالطه کرده‌اید و مدعی شدید احمدی‌نژاد در اعتراض «ملت» به سیدحسن خمینی نقش اساسی ایفا کرد. آقای مطهری! ماجرا احمدی‌نژاد نیست، ماجرا دفاع از نظام اسلامی است. دفاع از حیثیت انقلاب است. ماجرای اعتراض به سیدحسن خمینی دغدغه صیانت از جمهوریت نظام در قبال تفکر «قدرت موروثی» است. سیدحسن خمینی با مخالفان جمهوریت نظام گعده شبانه داشته است! اعتراض ملت به این وقایع تلخ چه ارتباطی با شخص احمدی‌نژاد دارد؟ بنابراین ادعای شما درباره انتقاد و مرادف بودن آن با حذف، گزافه است چه اگر اینگونه بود، خود شما مجال بیان ادعاهای بی‌پشتوانه نمی‌يافتيد.
د-
علی مطهری دانسته یا ندانسته، سران فتنه را به نام «سران معترضین» تعبیر کرد. با این اقدام عملا تلاش می‌شود بزه صورت گرفته این افراد به مرتبه‌ای نازل تقلیل یابد یعنی فتنه تفسیر به اعتراض می‌شود. اما آقای مطهری! کدام رفتار فتنه‌گران واجد مختصات اعتراض بود. لجاجت بر سر کاربرد اصطلاح «معترضین» به جای «فتنه‌گران» چیست؟ چه اشتراکات عقیدتی میان شما و جریان سبز وجود دارد که اصطلاح فتنه، شما را خوشایند نمی‌آید؟ چگونه است که آشوب فتنه‌گران – اعم از آتش زدن بانک، مغازه، اتوبوس، ماشین، تخریب و... – تفسیر به اعتراض می‌شود اما ابراز دغدغه کلامی عاشقان امام (ره) نسبت به سیدحسن خمینی مشمول اعتراض نمی‌شود؟ ملاک شما چیست آقای مطهری؟
3-
برای صاحب این قلم بسیار ناگوار است که علت اصلی شرح ماجراهای عبرت‌آموز صدر اسلام را به فرزند شهید مطهری یادآور شود! جناب آقای دکتر علی مطهری در پاراگراف آخر یادداشت خود – یعنی همان بخشی که به اعتقاد حقیر پرده از واقعیت رفتار عجیب علی مطهری کنار می‌رود- تلویحا از بیان برخی ماجراهای صدر اسلام مانند راه‌اندازی جنگ جمل توسط طلحه و زبیر و تطابق آن با شرایط روز گلایه کرده است. جناب آقای مطهری! اگر ماجراهایی نظیر بریدن صحابه‌ای چون طلحه و زبیر از حضرت علی (ع) تشریح می‌شود، هدف تنها یافتن مصادیق شخصی طلحه‌ها و زبیرها در شرایط فعلی نیست، بلکه مراد اولیَْ تشخیص روند و نوعی جریان فکری است که به مرور مسیر حقیقت‌خواهی را ذبیحه اولویت‌های جدید می‌کند. هدف از واکاوی ماجرای جنگ جمل، بررسی سیر تحول عقیدتی صحابه‌ای است که بر علی(ع) شمشیر می‌کشند و نهایتا این واکاوی علت‌العلل همه این انحرافات را به دست می‌دهد: «قدرت‌طلبی» و «دنیازدگی». بنابراین هدف آن است که با دقت و تامل در این رخدادهای عبرت‌انگیز، طریق حق از مسیر باطل شناسایی شده و برای تقویت این مسیر اهتمام شود. حال در چنین شرایطی اگر تامل در واقعیات صدراسلام منجر به تضعیف نزدیکان شما شود، آیا نقصان از دیگران است؟ اگر قرار بر تطابق صوری و بدون عمق حوادث تاریخی باشد، انطباق ماجرای نواده پیغمبر قابل اعتناست اما زمانی که درصدد تعمیق این تطابق مصادیق برآییم، این سوال مطرح می‌شود که مگر نواده پیامبر (ص) هم از مسیر حق عدول کرده بود؟ اگر جناب آقای مطهری در پیروی سیدحسن خمینی از خط امام(ره) یک مورد مثال بیاورند حقیر چندین مورد از عدول سیدحسن‌خمینی از مسیر و خط امام(ره) را برای ایشان برمی‌شمرم. از سوی دیگر اگر بر مدار معرفتی آقای علی مطهری حرکت کنیم نیز ابهامات فراوانی ایجاد می‌شود. به‌عنوان مثال آقای مطهری در تطابق مصداقی طلحه و زبیر زمان علی(ع) با انبوه طلحه‌ها و زبیرهای کنونی یک مثال نقض بیاورند. قطعا نمی‌توانند.
4-
به اعتقاد صاحب این نوشتار بهترین تعبیر و تفسیر از اعتراض شیفتگان امام خمینی(ره) به انحراف سیدحسن خمینی، دغدغه این ملت در پیگیری مطالبه «بازگشت» وی به خط امام (ره) است و سیدحسن خمینی نه‌تنها نباید از این اتفاق دلخور باشد و خدای نکرده درصدد انتقام برآید، بلکه باید این واقعیت را به مثابه تلنگری از سوی خط امام برای خود تلقی کند. نگارنده معتقد است امثال علی‌مطهری هیچگاه دلسوز واقعی سیدحسن خمینی نبوده و نخواهند بود چرا که به نظر می‌رسد نگاه آنان به حسن خمینی نگرشی ابزاری در برهه فعلی است. دلسوز حقیقی سیدحسن خمینی همان فردی است که در مقابل خیل فداییان خود، نوه امام(ره) را مورد تفقد قرار می‌دهند و در فرمایشاتشان توصیه‌هایی را به مدعیان خط امام مطرح می‌کنند. البته در این حوزه دم خروس حضرتعالی نیز آشکار شده است. از یکسو سخن از تحلیل مضحک همردیف‌بودن احمدی‌نژاد با موسوی و کروبی در ایجاد «فتنه» -در بخشی از یادداشت آقای مطهری آمده است: اگر قوه قضائیه عوامل فتنه انتخاباتی 88 یعنی آقایان موسوی، کروبی و احمدی‌نژاد را به طور همزمان...- به میان می‌آورید و در واقع موسوی و کروبی را از عوامل فتنه می‌دانید و از دیگر سو این 2 نفر را «رهبران معترض» تعبیر می‌کنید! به هر حال موسوی و کروبی یا فتنه‌گر هستند یا به اعتقاد شما سران معترض! این چه منطق و تفکری است که عملکرد 2 نفر را مصداق بارز فتنه‌گری می‌داند و همزمان این رفتار را واجد مختصات اعتراض می‌داند؟ البته وقتی سخن از علی مطهری باشد هر «مانعهًْ الجمعی» «ممکن‌الجمع»می‌شود.
5-
بررسی تحولات مهم اوایل انقلاب نشان می‌دهد اقبال حداکثری مردم به امام خمینی(ره) برخی طیف‌ها و تمایلات را نگران و نهایتا مجبور به انتخاب مسیر دیگری کرد؛ مسیری که سرانجام بی‌ثمری برای آنان به همراه داشت.
اگر این واقعیت شیرین در این برهه و با مختصاتی جدید در حال شکل‌گیری است، بهتر آن است که علی مطهری در مقیاس پایین و عالیجنابان نزدیک به وی در مقیاس بالا از سرنوشت این طیف‌ها و افراد عبرت گیرند. به هر حال تقابل با تمایلات راهبردی ملت، سرانجام ناخوشایندی به همراه خواهد داشت. حال اگر این جماعت برگمانی دیگر هستند نیکوتر آن است در بیان نظراتشان به بهانه احمدی‌نژاد صریح و گستاخانه بی‌حرمتی نکنند.