رئیس بخش استحصال آب مرکز تحقیقاتی کم آبی و خشکسالی، عراق، عربستان، سوریه، ترکیه و بخش کمی از ایران را منشأ گرد و غبارها دانست و گفت: سازمان انرژی اتمی در زمینه آلوده بودن این ریزذرات به اورانیوم ضعیف شده تحقیقاتی انجام داده که وجود رادیواکتیو تایید نشده است. مهندس نادر جلالی در گفت‌وگو با مهر منابع بالا دستی حوزه دجله و فرات، گرم شدن کره زمین و خشکسالی‌ها را از عوامل ایجاد گرد و غبار دانست و افزود: خشکسالی‌هایی در چند سال اخیر سبب شده است تالاب‌ها و دریاهای محلی بویژه در منطقه بین‌النهرین عراق خشک شوند و افزایش شدت وزش باد نیز باعث شده است که گرد و غبار به شکل منطقه‌ای شکل بگیرد. وی با اشاره به منشأ گرد و غبار اظهار داشت: به ترتیب اولویت غرب عراق، شمال عربستان، غرب سوریه، جنوب ترکیه و بخش کمی از ایران به‌عنوان منشأ گرد و غبار شناسایی شده‌اند. رئیس بخش استحصال آب مرکز تحقیقاتی کم آبی و خشکسالی از تحقیقات سازمان انرژی اتمی در زمینه آلوده بودن ریز ذرات به اورانیوم ضعیف شده خبر داد و گفت: در این تحقیقات، وجود رادیواکتیو در ذرات گرد و غباری که وارد کشور شده تایید نشده است. وی در عین حال به جنگ‌های عراق اشاره کرد و یادآور شد: این کشور در سال‌های اخیر تجربه 3 جنگ (جنگ تحمیلی علیه ایران، جنگ خلیج فارس و اشغال عراق توسط آمریکا) را پشت‌سر گذاشته است که در زمان اشغال، آمریکا از بمب‌های حاوی اورانیوم ضعیف شده استفاده می‌کرده و از آنجایی که مناطق بمباران شده در نزدیکی مرز ایران و عراق بوده است احتمال آلوده بودن این ذرات به اورانیوم وجود دارد.
بیشترین خطرات گرد و غبار متوجه عراق است
جلالی با تاکید بر میزان خسارات گرد و غبار در 4 کشور عراق، سوریه، ترکیه و عربستان اضافه کرد: بیشترین خسارات این ریز ذرات متوجه عراق است ولی به دلیل وجود مسائل مهم‌تر مانند«امنیت» در این کشور کمتر به این مقوله توجه شد. عربستان نیز با خطری جدی در این زمینه مواجه نیست چرا که جهت وزش باد در این کشور به سمت خلیج فارس و عراق است. جنوب سوریه نیز متاثر از توفان‌های گرد و غبار است. وی به وضع کشور ترکیه اشاره کرد و ادامه داد: در حال حاضر توفان‌های گرد وغبار برای ترکیه تهدید محسوب نمی‌شود ولی طبق مطالعات جهت وزش باد به سمت مدیترانه و شمال ترکیه است از این رو اگر این کشور از هم اکنون هوشیار نباشد با توجه به خشکسالی‌ها در آینده نزدیک خطراتی این کشور را تهدید می‌کند.
پیشنهادهايي برای کاهش گرد و غبار
رئیس بخش استحصال آب مرکز تحقیقاتی کم آبی و خشکسالی بر لزوم تدوین برنامه جامع در این زمینه تاکید کرد و گفت: در این برنامه می‌توان روش‌های مختلفی برای کاهش گرد و غبار پیش‌بینی کرد که از آن جمله می‌توان به روش‌هایی چون آبخیزداری، پخش سیلاب‌های فصلی، استفاده از پوشش‌های گیاهی و استفاده از انرژی باد و نصب توربین‌های بادی اشاره کرد. جلالی درباره استفاده از انرژی باد برای کاهش ایجاد ریز ذرات گفت: همان‌طور که باد باعث بروز گرد وغبار می‌شود از آن می‌توان در کاهش ریز ذرات نیز بهره برد، به این صورت که در جلگه عراق آب‌های زیر زمینی در عمق کم قرار دارند از این‌رو با نصب توربین‌های بادی می‌توان آب‌های زیر سطحی را به سطح زمین پمپاژ کرد و با مرطوب نگهداشتن سطح تالاب‌ها از میزان گرد و غبار جلوگیری می‌شود. وی مشابه این وضع را در دریاچه هامون دانست و اضافه کرد: زمانی که آب دریافتی از هیرمند به این دریاچه مناسب باشد بهشتی برای ساکنان سیستان و بلوچستان ایجاد می‌شود ولی زمانی که این دریاچه خشک می‌شود، بادهای 120 روزه سیستان که به 150 روزه افزایش یافته است، توفان‌های گرد و غبار منطقه را فرا می‌گیرد. جلالی مالچ پاشی را از دیگر روش‌های کنترل گرد وغبار نام برد و ادامه داد: استفاده از این روش به صورت گسترده نه اجرایی است و نه به لحاظ اصول زیست محیطی صحیح است ولی در برخی مناطقی که دارای شن‌ها و ماسه‌های روان هستند تنها راه کنترل گرد و غبار
مالچ پاشی است. وی با تاکید بر استفاده از مدل ترکیبی برای کاهش گرد و غبار گفت: در کنار افزایش پوشش گیاهی و نصب توربین‌های بادی باید از روش‌هایی چون مالچ پاشی و روش‌های آبخیزداری نیز استفاده شود. با استفاده از این مدل ترکیبی و پشتیبانی و همکاری‌های ملی و منطقه‌ای می‌توان امیدوار بود که در ظرف 10 سال آینده این توفان‌ها کنترل شود.