زیبا اکبرزاده: سپهبد عبدالفتاح سعید حسین خلیل السیسی را تا دو سال پیش هیچ‌کس و هیچ‌جا نمی‌شناخت. اما امروز محبوب‌ترین شخصیت مصر شناخته می‌شود. السیسی در سال 2012 توسط دولت محمد مرسی، رئیس‌جمهوری اسلامگرا و منتخب مصری‌ها در سمت وزیر دفاع رونمایی شد اما درست بعد از یک‌سال از این انتصاب در ماه ژوئیه به چهره شاخص نظامیانی تبدیل شد که دولت محمد مرسی را ساقط کردند. امروز شیرینی‌‌فروشی‌ها به تولید شکلات‌هایی با تصویر السیسی اقدام می‌کنند، خوانندگان به نامش ترانه می‌خوانند و جوانان برای پیروزی وی در انتخابات ریاست‌جمهوری آینده تبلیغ می‌کنند. اما در صحنه سیاست نیز تقریبا همه مهره‌ها و عوامل رژیم ساقط شده حسنی مبارک و نیز طیف‌های لیبرال جامعه مصری به حمایت از او برخاسته‌اند. بعد از برکناری مرسی که زمزمه‌های کاندیداتوری السیسی در انتخابات ریاست‌جمهوری مصر مطرح شد، اکثر رژیم‌های عربی بویژه عربستان و امارات از آن استقبال کرده و مبالغی را برای حمایت از ارتش مصر به این کشور اختصاص دادند. اسرائیلی‌ها هم همانطور که روزنامه «یدیعوت آحارونوت» نوشته است برای پیروزی السیسی در انتخابات دست به دعا شده‌اند. راستی! دلیل این نوع استقبال از کنار رفتن اخوانی‌ها از قدرت بزرگ‌ترین کشور عربی و روی کار آمدن السیسی چیست؟ آیا السیسی دوران مبارک و ماهیت رژیم او را بار دیگر احیا می‌کند؟ هر چه باشد السیسی مهره مبارک است. السیسی با داشتن اعتقاداتی کاملا مخالف اخوان‌المسلمین توانست خود را به عنوان یکی از اعضای اخوان معرفی کرده و در نهایت در جهت هدف حسنی مبارک برای به زیر کشیدن اخوانی‌ها گام بردارد. در این میان آنچه باعث نزدیکی السیسی به گروه اخوان‌المسلمین و اعتماد اخوانی‌ها به وی شد، گرایش اخوانی السیسی و برخی اعضای خانواده‌اش بود. زمانی که مرسی، فیلد مارشال محمدحسین طنطاوی را از وزارت دفاع برکنار و السیسی را جایگزین وی کرد، مخالفان زبان به نقد گشودند و در واکنش به این تصمیم جنجالی مرسی عنوان کردند «(اخوانی‌ها) از نیروهای مسلح چه می‌خواهند و چرا مصر آرام نمی‌گیرد؟» و بالاخره به این نتیجه رسیدند که السیسی و برخی اعضای خانواده‌اش از جمله پدر و مادر و همسرش گرایشات اخوانی دارند که توانسته بود شورای نظامی دوران مبارک را فریب بدهد. اما اگر به گوشه‌ای از اولین نطق تلویزیونی السیسی به عنوان نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری نظری بیندازیم، درمی‌یابیم که وی نه‌تنها اخوانی نیست بلکه او را دست‌نشانده‌ای می‌بینیم که انقلاب را زیر چکمه نظامیان آورده تا کسی که منافع آن را پیش می‌برد؛ آن زمان که وی اعلام کرد در صورتی‌که به عنوان رئیس‌جمهور مصر انتخاب شود کار اخوان‌المسلمین را یکسره خواهد کرد و دیگر نامی از اخوانی‌ها نخواهد ماند. السیسی همچنین از کمک‌های رژیم‌های عربی به دولت بعد از دوران مرسی حمایت کرد و پادشاه سعودی را «مرد بزرگ» نامید. این ژنرال مصری همچنین تأکید کرد به معاهده صلح با رژیم صهیونیستی (کمپ دیوید) متعهد خواهد ماند. اما عبدالفتاح السیسی چگونه رشد کرد و چه مراحلی را طی کرد تا به عنوان وزیر دفاع دولت اسلامگرایان در مصر انتخاب شد؟ ژنرال عبدالفتاح السیسی در 19 نوامبر 1945 میلادی در قاهره متولد شد. در سال 1977 میلادی به کارشناسی علوم نظامی و در سال 1987 میلادی به کارشناسی ارشد این رشته از دانشکده فرماندهی و ستاد دست یافت و در سال 1992 مدرک کارشناسی ارشد خود را در رشته علوم نظامی در دانشکده فرماندهی و ستاد انگلیس اخذ کرد. وی در سال 2003 به دانشکده عالی نظامی ناصریه و در سال 2006 به کالج جنگ ارتش آمریکا راه یافت تا از سهمیه بورس این دو دانشکده استفاده کند. (براساس گزارش‌های منتشر شده، السیسی در آمریکا و بنا به درخواست کالج نظامی آمریکا اقدام به نوشتن مقالات سیاسی می‌کرده است. مقاله‌هایی که السیسی در آن دوران می‌نویسد، نشان می‌دهد که وی نه‌تنها گرایش اسلامی ندارد بلکه همزاد و کاملا شبیه مبارک است. او در مقاله‌ای که در یکی از نشریات آمریکایی نوشته است، عنوان می‌کند که مردم منطقه خاورمیانه برای ایجاد دموکراسی آمادگی ندارند.) السیسی در 12 آگوست 2012 به عنوان وزیر دفاع دولت مرسی منصوب شد. دو ویژگی مهم السیسی، وی را حائز این سمت کرده بود؛ پایبندی ظاهری به آداب مسلمانان و حضور دو ساله در کالج نظامی آمریکا که می‌توانست کمک‌های نظامی سالانه آمریکا به مصر را تحکیم کند.
نسب خانوادگی السیسی
براساس اخبار منتشر شده، ملکه تیتانی، مادر مغربی‌الاصل عبدالفتاح السیسی است و در سال 1958 به تابعیت مصری درآمده است تا السیسی بتواند وارد دانشکده جنگ شود. برخی منابع نیز اعلام کردند اجداد السیسی از یهودیان مراکش هستند. بنا به اعلام پایگاه‌های خبری «افسران انقلاب و اخوان‌المسلمین»، شیخ عباس حسن السیسی مؤلف کتاب «تبلیغ تعالیم خداوندی عشق» که از شاگردان حسن البناء ( یکی از برجسته‌ترین رهبران اخوان‌المسلمین) است، پسر عموی پدر السیسی است.
سمت‌های السیسی
السیسی در پست‌های نظامی مختلفی مشغول فعالیت بوده است. وی رئیس شاخه اطلاعات و امنیت دبیرخانه وزارت دفاع، فرمانده گردان پیاده، وابسته دفاعی در عربستان، فرمانده تیپ پیاده، رئیس ستاد منطقه نظامی شمال و فرمانده منطقه شمالی بوده است. وی همچنین مدیر اداره اطلاعات و شناسایی نظامی و کوچک‌ترین عضو شورایعالی نیروهای مسلح بوده است و گفته می‌شود مبارک او را به عنوان خبرچین فرماندهان و روسای شاخه‌‌های متعدد نظامی به خدمت گرفته بود. عبدالفتاح السیسی همچنین با برخی شاهزاده‌های سعودی ارتباطی محرمانه داشت و حتی فراتر از آن، با برخی روسای دستگاه‌‌‌های اطلاعاتی آمریکا در ارتباط بود. او حلقه وصل مصر و آمریکا در دوران دولت جورج بوش پسر و آغاز قدرت باراک اوباما بوده است.
حامیان اصلی السیسی
عبدالفتاح السیسی از حمایت برخی شخصیت‌های بارز دوره دیکتاتوری مصر برخوردار است که در این میان نام حسنی مبارک، دیکتاتور مخلوع مصر نیز به چشم می‌خورد. حسنی مبارک در حمایت از السیسی اینگونه گفته است: ملت حرف خود را زد و السیسی را انتخابات کرد، اکنون در صحنه سیاسی ملت هیچ گزینه‌ای جز السیسی ندارد. عمرو موسی، دبیرکل اسبق اتحادیه عرب و رئیس سابق کمیته پنجاه نفره تعدیل قانون اساسی مصر از مدت‌ها پیش تبلیغات برای نامزدی السیسی در انتخابات ریاست جمهوری را آغاز کرده و یکی از اعضای ناظر بر مبارزات انتخاباتی وی است. عمرو موسی که گرایشی صهیونیستی نیز دارد، اخیرا از جنبش مقاومت فلسطین (حماس) خواست اسرائیل را به رسمیت بشناسد. احمد شفیق، آخرین نخست‌وزیر دوره مبارک که اکنون به دلیل پیگرد قضایی از کشور متواری شده و در امارات بسر می‌برد، حمایت خود را از السیسی در انتخابات ریاست‌جمهوری اعلام کرده است. برخی از سران رژیم صهیونیستی از جمله ایهود باراک، وزیر جنگ این رژیم نیز حمایت آمریکا از السیسی را خواستار شده‌اند.
رابطه با آمریکا
بر اساس قوانین آمریکا، در صورتی که «دولت قانونی» کشوری به وسیله کودتا سرنگون شود، کمک‌های دولتی به آن کشور متوقف می‌شود. اما چه شد که دولت آمریکا اقدام ارتش مصر در سرنگونی دولت مرسی را کودتا نخوانده است و حتی به طور تلویحی از این اقدام ارتش دفاع کرده بود. جان کری، وزیر خارجه آمریکا در سفر خود به پاکستان اعلام کرد: آنچه در مصر روی داد، بازگشت دموکراسی است! اگر نگاهی به رابطه السیسی، اصلی‌ترین کودتاگر با آمریکا بیندازیم درمی‌یابیم که السیسی مهره آمریکا و در حقیقت آمریکا گرداننده کودتا علیه دولت اسلامگرایان بوده است. السیسی توسط ارتش مورد اعتماد مبارک به آمریکا فرستاده شده و در دانشکده جنگ آن کشور آموزش دیده است. السیسی در واقع مهره سیستم‌های اطلاعاتی آمریکا است که برای آینده مصر در نظر گرفته شده است؛ همانطور که سخنگوی کاخ سفید در زمان انتصاب السیسی به عنوان وزیر دفاع دولت مصر، از این انتصاب استقبال کرد و گفت: ایالات متحده وی را از سمت‌هایی که قبلا داشته است، به خوبی می‌شناسد. السیسی از حدود بیش از ده سال پیش زمانی که وارد دانشکده نظامی شد با آمریکایی‌ها ارتباطی صمیمانه دارد. دیوید ایگناتیوس، تحلیلگر و ستون‌نویس روزنامه واشنگتن پست در مقاله‌ای نوشته است: آمریکایی‌ها به السیسی، وزیر دفاع دولت اخوان‌المسلمین اعتماد مطلقی دارند و وی به عنوان وزیر دفاع همواره با آمریکایی‌ها در تماس است. روزنامه وال استریت ژورنال نیز اندکی بعد از سرنگونی مرسی، از انجام مکالمات تلفنی بین عبدالفتاح السیسی و چاک هگل، وزیر دفاع آمریکا پرده برداشت و گفت: هگل و عبدالفتاح السیسی به بیان مسائلی بیش از رابطه نظامی بین دو کشور پرداخته‌اند و السیسی در این دیدار بر ارتباط هر چه بیشتر با آمریکا تأکید کرده است. سوزان رایس، مشاور رئیس شورای امنیت ملی با همکاری دیریک چولیت، معاون وزیر دفاع در امور امنیت بین‌الملل و مستشاران، دیگر راهکارهای لازم را در اختیار هگل قرار می‌داده‌اند. همچنین السیسی برای بیرون راندن اخوانی‌ها با بسیاری از آمریکایی‌ها از جمله ویلیام برنز نیز دیدار کرده است. در حقیقت آمریکا از انقلاب مصر در سال 2011 خرسند نشد و از این‌رو به دنبال راهکاری برای خنثی کردن آن بود. کمک‌های سالانه آمریکا به مصر نیز که سالانه بالغ بر 3/1 میلیارد دلار است، تنها با هدف متعهد کردن دولت قاهره به توافقنامه صلح با اسرائیل (کمپ دیوید) پرداخت می‌شود. اما وقوع انقلاب 2011 در مصر که شعار قطع روابط با رژیم صهیونیستی و لغو معاهده کمپ دیوید را علم کرده بود، آمریکا و سران صهیونیستی را مضطرب می‌کرد. رسانه‌های اسرائیلی نیز فاش کرده‌اند که عبدالفتاح السیسی، تنها شخصیت مصری است که سفرهای متعددی به سرزمین‌های اشغالی دارد. کانال دوم تلویزیون اسرائیل در گزارشی اعلام کرد، السیسی با شماری از مقامات نظامی و امنیتی این رژیم از جمله عاموس گلعاد، رئیس اداره سیاسی - امنیتی وزارت جنگ و ایهود باراک، وزیر جنگ دیدارهای متعددی داشته است. روزنامه صهیونیستی معاریو نیز نوشته است، السیسی نقشم بسیار مهمی در عملی شدن معامله گلعاد شالیت، سرباز صهیونیستی با اسرای فلسطینی داشته است.
چشم‌انداز مصر السیسی
مردی که پیش‌بینی می‌شود اواخر این ماه رئیس‌جمهور آینده مصر شود سلاح جدیدی را در نبرد با اسلامگرایان به‌کار گرفته و آن برداشت وی از اسلام است. السیسی با اتخاذ لحنی ظاهرا دیندار تلاش کرده است خود را به عنوان یک اصلاح‌طلب مذهبی نشان دهد. او سخنان مذهبی قدیمی را عامل عقب ماندن مصر دانسته است. وی در مصاحبه تلویزیونی عنوان داشت: من بر این باور هستم که مواضع دینی در جهان اسلام باعث شده تا اسلام انسانیت خود را از دست بدهد و این امر ایجاب می‌کند که ما و همه مسؤولان در مواضع خود بازنگری کنیم چرا که ما در مقابل خدا باید پاسخگو باشیم. السیسی تصریح کرد: چیزی به نام کشور دینی وجود ندارد که با آن یکی از اصول اساسی اندیشه اسلامگرایان را به چالش می‌کشد. السیسی با بیان اینکه چیزی به عنوان یک «دولت مذهبی» وجود نخواهد داشت در حقیقت تفکر اسلام‌محوری را رد کرده است. در حالی که مقامات مصر در تلاش برای محدود کردن نفوذ اسلامگراها از طریق افزایش کنترل بر مساجد هستند، ریاست‌جمهوری السیسی می‌تواند تلاشی مداوم را در جهت تقویت اسلام غیر‌سیاسی و مورد حمایت دولت به دنبال داشته باشد و به این ترتیب وی می‌تواند به پوششی مذهبی برای از بین بردن دشمنان اسلامگرای خود دست یابد. السیسی در مصر با انور سادات مقایسه می‌شود. السیسی نیز مانند سادات نشانه‌ای از ساییده شدن پیشانی خود بر فرش به خاطر خواندن نماز دارد و همسر وی نیز پوشش اسلامی دارد. معلوم نیست السیسی چه در چنته خود دارد. او آمده تا انقلاب مصر را مسدود کند و نه آنکه آن را به پیش براند و آرمان‌هایش را محقق کند.