
مهدی جابری: پذیرایی یکساعته از خبرنگار روزنامه «وطن امروز»! آنهم در طبقه دوم غرفه یکی از شرکتهای ملی و مهم وزارت نفت؛ این جالبترین بخش از حضور سهساعته من در نوزدهمین نمایشگاه بینالمللی نفت، گاز، پالایش و پتروشیمی بود.
به قصد مصاحبه با مدیران یا کارشناسان این شرکت نفتی به غرفه آنان رفته بودم. برخی چهرهها آنجا آشنا بودند؛ همانهایی که روزهای نخستین اسفندماه سال گذشته پس از انجام هماهنگیهای خاص، درخواست من را برای مصاحبه درباره کیفیت بنزین داخلی به گرمی پذیرفتند و ضمن زیر سوال بردن اظهارات و ادعاهای مقامات محیط زیست درباره آلودگی بنزین تولید ایران و سرطانزایی آن، توضیح کاملا کارشناسی و مستند در این باره ارائه کردند. آنها که گویا پس از انتشار آن مصاحبه، بازخواست و حتی توبیخ شده بودند در غرفه خود یا خبرنگار «وطن امروز» را ندیدند(!) یا اینکه به یک سلام و احوالپرسی کوتاه و سرد اکتفا کردند. فضای عجیب نوزدهمین نمایشگاه نفت را به محض ورود به این غرفه احساس کردم. سپس به طبقه دوم غرفه راهنمایی شدم، مقابل یکی از مدیران شرکت نشستم و پس از طرح نخستین سوال، پاسخ من چیزی جز پذیرایی با چای نبود.
سوال را تکرار کردم و پاسخ شنیدم: «چایتان سرد نشود. بفرمایید شکلات!» سپس دو میهمان ویژه شرکت که از فعالان حوزه نفت بودند آنجا حضور یافتند. پس از احوالپرسی، اظهار داشتم میخواهم با آنها درباره «بنزین» صحبت کنم اما بلافاصله به صورت دقیقتر به میهمانان معرفی شدم: «ایشان آقای جابری هستند از روزنامه «وطن امروز»!» میهمانها نیز پس از مکث، گفتند: «رویکرد ما این است که مسائل را امیدوارانه مطرح کنیم» و من پاسخ دادم: «ما هم گفتههای شما را عینا و با همان رویکرد امیدوارانه خودتان منتشر میکنیم».
آن مدیر محترم (شرکت) اما پاسخ داد: «رویکرد امیدوارانه شما را بارها دیدهایم!»
مجددا درخواست مصاحبهای کوتاه به میهمانان دادم که باز هم آن مدیر پاسخی شیرین داد: «بفرمایید شیرینی. از خودتان پذیرایی کنید. بفرمایید این هم بشقاب!» سپس تبدیل به مستمع غایب شدم اما در فرصتی مناسب مجددا سوالی پرسیدم و پاسخ شنیدم: «چایتان دارد سرد میشود! بفرمایید چای من را بنوشید که گرمتر است.»
در نهایت نگاهی به چایهای سرد شدهام انداختم و نیز به بستههای شیرینی که به افتخار من باز شده بود. از اینکه وقت آنان را گرفته بودم عذرخواهی کردم و از غرفه خارج شدم.
باز به یاد گزارشها و یادداشتهایی افتادم که در دفاع از عملکرد این شرکت مبنی بر پاک بودن بنزین تولیدیشان نوشتهام اما جالب است که آنان به عنوان کارشناسان حوزه نفت، دیگر حاضر به دفاع از خود نیستند و البته اظهارات قبلی خود را درباره کیفیت مطلوب بنزین تولید داخل نیز تکذیب نمیکنند. بگذریم از برخی اطلاعیههای بیشناسنامه که بدون مدرک و سند، همچنان بر سرطانزایی محصول ملی تاکید دارند.
به سراغ غرفههای شرکتهای دیگری رفتم که در زمینه تولید بنزین فعالیت دارند. از آنها درباره کیفیت بنزین تولیدیشان پرسیدم. میگفتند: «نتیجه آزمایشها در سالهای اخیر کیفیت بنزین ما را تایید کرده است». نکته قابل تامل این بود که آنها حاضر به مصاحبه در این باره نبودند و این امر را منوط به هماهنگشدن با مدیران ارشد حوزه نفت میدانستند. با این حال مدیرعامل یک شرکت ملی، درخواستم را برای مصاحبه پذیرفت اما در نیمه مسیر و روی راهپله طبقه دوم غرفه، نظرش تغییر کرد و من به «پایین» راهنمایی شدم. همانجا نتیجه گرفتم که حال و هوای نفت، امنیتی شده است و پس از خودزنی و اصرار بالاترین مقام حوزه نفت مبنی بر کیفیت وحشتناک و فاجعهبار بنزین تولید داخل، دیگر حتی یک نفر در مجموعه بزرگ نفت حاضر به دفاع از عملکرد خود در تولید بنزین استاندارد نیست. البته سکوت کارشناسان واقعی این مجموعه نشان میدهد آنها همچنان به گفتههای قبلی خود و تاکیدشان بر پاک بودن بنزین ملی «اعتقاد قلبی» دارند اما دیگر جرات جاریکردن آن را بر زبان ندارند. این کارشناسان به رغم فشارهای سیاسی هنوز گفتهها و دفاعیات پیشین خود را تکذیب نکردهاند و این بارقه امیدی است که در روزگار نفت باقی مانده و مشعل آن خاموش نشده است.
هرچند شرکتهای ایرانی فعال در زمینه تولید بنزین به خاطر تبلیغات سوء و نادرست توسط مافیای واردات بنزین حال و روز خوبی ندارند و این در چهره مدیران و کارشناسان حاضر آنها در غرفههایشان به چشم میخورد، در مقابل اما در غرفههای خارجی نمایشگاه جنب و جوش و تحرک زیادی وجود داشت. گویا آنها خرسند هستند از اینکه مدیران ارشد یک کشور، با زیر سوال بردن قدرت، توان و دانش خود، راهی هموار برای ورود شرکتهای نفتی خارجی به ایران باز کردهاند؛ شرکتهایی که مطابق آخرین اسناد منتشر شده در روزهای اخیر، بنزین نامرغوب، مشکوک و آلاینده را به ایرانیها قالب میکنند. و البته نباید از نظر دور داشت که طبق گفته چند عضو کمیسیون انرژی مجلس، پورسانتهایی در این بین به برخی افراد در ایران میرسد؛ پورسانت بابت واردات بیش از 10 میلیون لیتر بنزین نامرغوب در روز؛ این است روزگار نفت.