کمیل نقی پور
اعلام حضور رسمی کروبی در انتخابات ریاست‌جمهوری سال آتی از یک سو و نزدیک‌شدن به زمان برگزاری این انتخابات از سوی دیگر، دلایل مناسبی برای علنی‌شدن استراتژی انتخاباتی گروه‌های دوم‌خردادی به‌شمار می‌رود؛ به گونه‌ای که در حال حاضر می‌توان اغلب تشکل‌های اصلاح‌طلب را در دو گروه طرفداران‌کروبی و حامیان‌خاتمی تقسیم بندی کرد، هر چند که حزب کارگزاران در هیچ‌کدام از این گروه‌ها نمی‌گنجد.
حزب کارگزاران پس از به سر زبان‌افتادن انتخابات بهار سال آینده در میان دوم‌خردادی‌ها به‌مانند انتخابات پیشین وارد «جلسات ائتلاف اصلاح‌طلبان» شد و استراتژی خود را به تصمیم‌های این ائتلاف که در قالب شورای هماهنگی جبهه اصلاحات فعالیت می‌کرد، مرتبط دانست. هر چند که در عمل، رویکردهای انتخاباتی این حزب و اعضای ارشد آن به گونه‌ای است که نمی‌توان قالب مشخصی برای آن تدوین کرد. عده‌ای از اعضای این حزب، مانند حسین مرعشی و محمدرضا عطریانفر و هدایت آقایی از حامیان حضور خاتمی در انتخابات به‌شمار می‌آیند و مصرانه در پی آنند که پای رئیس‌جمهور سابق کشورمان را به انتخابات سال آتی، باز کنند. آنها، خاتمی را «برگ آس» انتخابات می‌نامند و معتقدند «اگر خاتمی، تصمیم به حضور داشته باشد، به‌طورحتم از وی حمایت می‌شود». در همین رابطه بود که «هدایت آقایی با اشاره به نقش محمد خاتمی در جریان اصلاحات اعلام کرد: شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی در جلسات هفتگی خود به بررسی موضوع انتخابات ریاست‌جمهوری و نحوه ورود به این عرصه با تاکید بر ضرورت حضور خاتمی میپردازد».
عده‌ای دیگر از اعضای این حزب، همانند غلامحسین کرباسچی و محمد هاشمی، دبیرکل و دبیر سیاسی آن، از کسانی هستند که نه به حضور خاتمی در انتخابات اعتقاد دارند و نه کروبی را گزینه مطلوب خود برای انتخابات ریاست‌جمهوری می‌دانند. خبرنگار « وطن‌امروز» چندی پیش، از یک منبع نزدیک به حزب کارگزاران کسب اطلاع کرد که غلامحسین کرباسچی، شهردار اسبق تهران در یکی از آخرین نشست‌های شورای‌مرکزی حزب کارگزاران از خودش و محمد هاشمی به عنوان کاندیداهای احتمالی کارگزاران در انتخابات آینده نام برده و گفت: «اگر کروبی و خاتمی به بازی خود ادامه دهند و مانع دستیابی اصلاح‌طلبان به وحدت شوند، تشکل‌های اصلاح‌طلب مانند حزب اعتماد ملی، نامزد حزبی معرفی می‌کنند و در این صورت، انشقاق بیشتری در این جریان سیاسی پدید می‌آید». در چنین شرایطی بود که محمد هاشمی در گفت‌وگو با «وطن امروز» درباره استراتژی «نفی حمایت از کروبی و خاتمی» اظهار داشت: درباره کاندیداهای احتمالی انتخابات سال آتی و حمایت حزب کارگزاران به آخرین مصوبه شورای‌مرکزی حزب اشاره می‌کنم که در آن درباره استراتژی انتخاباتی حزب، این دو نکته آورده شده است؛
1) شرکت در جلسات ائتلاف 2) حمایت از کاندیدای واحد اصلاح‌طلبان. محمد هاشمی با اشاره به اظهارات برخی از چهره‌های دوم‌خردادی درباره حمایت حزب کارگزاران از کاندیداتوری محمد خاتمی، تاکید کرد: در شورای‌مرکزی حزب، اسم کسی به عنوان کاندیدای مورد حمایت کارگزاران مطرح نشده است. وی در ادامه با لحن خاصی افزود: حال، اگر آقای مرعشی چنین اظهارنظری می‌کنند من بی‌اطلاعم و دلیل آن را نمی‌دانم، شاید در جلساتی که اسم آقای خاتمی مطرح شده، من حضور نداشته‌ام (!) با این حال، دبیر سیاسی حزب کارگزاران در جواب به اظهارنظر‌هایی در باره احتمال حمایت حزب کارگزاران از حسن روحانی، تاکید کرد: هر صحبت انتخاباتی که خارج از آن مصوبه حزب باشد، موضع حزب نیست و صحبت‌هایی از این دست، نظرات شخصی افراد است. هاشمی در قسمتی از گفت‌وگوی خود با «وطن‌امروز» با اشاره به سازوکارهای موجود در جریان اصلاحات درباره تعیین کاندیدای واحد، اظهار داشت: ظاهرا در بحث ائتلاف، اصلاح‌طلبان گام‌های خوبی را برداشته‌اند. در حال حاضر، ما بحث شورای‌عالی ائتلاف و شورای حکمیت را داریم. این عضو ارشد حزب کارگزاران سازوکارهای موجود برای رسیدن به ائتلاف را به دو بخش تقریبا متفاوت تقسیم کرد: « بخشی از آن، مکانیسم مربوط به نظرسنجی و گردهمایی بزرگ اصلاح‌طلبان است و بخش دیگر، موضوع شیخوخیت و حکمیت است.»
البته وی مکانیسم‌هایی مانند نظرسنجی و امثالهم را مورد توافق جریان‌های اصلاح‌طلب ندانست.استقبال از کاندیداتوری
دبیر سیاسی حزب کارگزاران در پاسخ به این سوال که کاندیدای مورد حمایت حزب کارگزاران در جلسات ائتلاف کیست، به حضور خود در انتخابات ریاست‌جمهوری به عنوان کاندیدا اشاره کرد و اظهار داشت: مدتی است که نفرات و اشخاصی به من مراجعه می‌کنند و از من درخواست می‌کنند که رئوس برنامه‌هایم را برای انتخابات تعیین و ستاد‌های انتخاباتی را فعال کنم، ولی با توجه به شرایط فعلی و زودهنگام بودن فعالیت‌های انتخاباتی، عملا وارد فضای انتخابات نشده‌ام. برادر کوچک‌تر رئیس مجمع‌تشخیص مصلحت‌نظام ادامه داد: کسانی که به من درباره انتخابات مراجعه کرده‌اند، دارای تفکرات متفاوتی بوده‌اند و از بین اکثر گروه‌ها و جریان‌های سیاسی، این مراجعات بوده اما باید این نکته را یادآور شوم که این مراجعات در قالب اشخاص بوده و نظر قطعی گروه‌ها و تشکل‌های سیاسی نبوده است. وی ادامه داد: البته من، بحث کاندیداتوری خود را برای نخستین‌‌بار در یک برنامه تلویزیونی مطرح کردم. مدتی پیش نیز، در گفت‌وگویی که با روزنامه کارگزاران داشتم، از من سوال شد که احتمال کاندیداتوری خود را در انتخابات سال آتی تکذیب می‌کنید که من گفتم نه، این کار را نمی‌کنم.نماینده هیچ گروهی نیستم
وی، اعلام کاندیداتوری خود را مغایر با اهداف حزب کارگزاران ندانست و تصریح کرد: هنوز جلسات ائتلاف شکل نگرفته است و هنوز بحثی درباره کاندیدای واحد مطرح نشده است. اگر من می‌آمدم و بعد از اینکه اصلاح‌طلبان به کاندیدای واحد رسیدند و متحد می‌شدند، اعلام کاندیداتوری نمی‌کردم این موضوع با سیاست‌های حزب، در تعارض بود. رئیس سابق صدا و سیما در پاسخ به این سوال که «با توجه به موضع‌گیری برخی از اعضای حزب کارگزاران، گمان می‌کنید حزب از کاندیداتوری شما در انتخابات ریاست‌جمهوری حمایت می‌کند؟ » گفت: اصولا برنامه شخصی من، این است که نماینده هیچ حزب و گروهی نباشم و به عنوان کاندیدای مستقل در انتخابات شرکت کنم، چون فضای سیاسی کشور به گونه‌ای است که رئیس‌جمهور در چنین فضایی نباید «حزبی و وامدار» تشکل خاصی باشد. این عضو مجمع‌تشخیص مصلحت‌نظام، وامدار بودن رئیس‌جمهور را دارای تبعات منفی بسیاری دانست و بار دیگر تاکید کرد: به عنوان کاندیدای مستقل در انتخابات حضور خواهم یافت. هاشمی در عین حال متذکر شد که اگر شخصی مستقل بیاید و گروه‌ها از وی حمایت کنند، این موضوع وجهه مستقل‌بودن آن کاندیدا را مورد خدشه قرار نمی‌دهد. صحبتي با برادرم نکردم
محمد هاشمی در ادامه در پاسخ به این سوال که آیا درباره کاندیداتوری خود با برادر بزرگترتان مشورت کرده‌اید، اظهار داشت: نه، من هیچ صحبت خاصی تا به حال با آیت‌الله هاشمی رفسنجانی نداشته‌ام.
وی درباره احتمال اجماع اصلاح‌طلبان بر کاندیداتوری خود، گفت: در حال حاضر افراد مختلفی به عنوان کاندیدا در جبهه اصلاحات مطرح هستند. حالا در نهایت جبهه اصلاحات به چه کسی می‌رسد، بحث‌های ثانوی است که الان نمی‌شود درباره آن اظهارنظر کرد و باید در زمان خودش و با توجه به شرایط اصلاح‌طلبان به آن پرداخت. دبیر سیاسی حزب کارگزاران همچنین درباره اعلام زودهنگام کاندیداتوری مهدی کروبی اظهار داشت: بالاخره آقای کروبی یا هر کس دیگری دارای حقوق شهروندی هستند. حال چه زمانی و چگونه اعلام کنند، اینها از مسائلی است که به تشخیص حزبی، گروهی و فردی خودشان بستگی دارد، حتما ایشان مصلحت خود و حزبشان را در این دیدند که زودتر از بقیه اعلام کاندیداتوری کنند. البته من در رسانه‌ها دیدم آقای کروبی بعد از اینکه کاندیداتوری خودشان را اعلام کردند با مطرح‌کردن موضوع حکمیت به بحث وحدت در میان اصلاح‌طلبان نیز توجه دارند و احترام قائلند. با این حال، ایشان درباره این اعلام زودهنگام چه فکری کرده و چه ضرورتی حس کردند، بحث‌هایی است که نمی‌خواهم زیاد به آن بپردازم و درباره‌اش اظهارنظر کنم.