حسین جوادی
بحران‌های اقتصادی هر از چند گاهی به واسطه اتخاذ سیاست‌های نادرست پولی و مالی از سوی مدیران و گردانندگان اقتصاد، ترس و وحشتی فراگیر را بر سهامداران، سرمایه‌گذاران و عامه مردم تحمیل می‌کند. با توجه به شوک ایجاد شده با افت و خیز در یک بازار، بازارهای دیگر جهان نیز تحت تاثیر قرار می‌گیرد و این به علت پیوند عمیق بازارهای مالی جهان با تکیه بر اقتصاد لیبرالیستی (بازار آزاد) است. حالا بحران اقتصادی «وال استریت» به نقطه اوج خود رسیده و سبب شده تا دامنه موج آن بر سرمایه‌گذاری در فوتبال هم تاثیر بگذارد. سوال اینجاست که دامنه این بحران تا کجا رسیده است و تا چه زمانی سرمایه‌داران باید نگران اسکناس‌هایی باشند که زیر پای باشگاه‌های اروپایی ریخته‌اند؟
بحران‌های اقتصادی هر از چند گاهی به واسطه اتخاذ سیاست‌های نادرست پولی و مالی از سوی مدیران و گردانندگان اقتصاد، ترس و وحشتی فراگیر را بر سهامداران، سرمایه‌گذاران و عامه مردم تحمیل می‌کند. با توجه به شوک ایجاد شده با افت و خیز در یک بازار، بازارهای دیگر جهان نیز تحت تاثیر قرار می‌گیرد و این به علت پیوند عمیق بازارهای مالی جهان با تکیه بر اقتصاد لیبرالیستی (بازار آزاد) است. حالا بحران اقتصادی «وال استریت» به نقطه اوج خود رسیده و سبب شده تا دامنه موج آن بر سرمایه‌گذاری در فوتبال هم تاثیر بگذارد. سوال اینجاست که دامنه این بحران تا کجا رسیده است و تا چه زمانی سرمایه‌داران باید نگران اسکناس‌هایی باشند که زیر پای باشگاه‌های اروپایی ریخته‌اند؟نکته مهم این است که این بحران ابتدا گریبان‌گیر جامعه فوتبال آمریکا می‌شود، به طوری که فوتبال آمریکای لاتین و آمریکای شمالی هر کدام به نوعی با این مساله روبه‌رو شده‌اند.
ابزارهاي جلوگيري از بحران
فوتبال کشورهایی نظیر برزیل و آرژانتین با اینکه از پشتوانه طرفداران بیشماری برخوردارند اما در معرض بحران اقتصادی قرار گرفته‌اند. با همه این حرف‌ها در فوتبال آنها فاکتورهایی وجود دارد که آمریکای شمالی و لیگ حرفه‌ای MLS از داشتن آن محرومند. نخستین مساله‌ای که به وضوح در چند وقت اخیر شاهد آن بودیم، بی‌میلی تماشاگران برای حضور در ورزشگاه‌هاست؛ فاکتوری که دامنه‌اش اسپانسرهای مالی را هم در برگرفته، به شکلی که سرمایه‌داران به اتفاق نظر رسیده‌اند تیم‌هایی که از حمایت طرفدارانشان برخوردار نیستند ارزش سرمایه‌گذاری ندارند و بهتر است سرمایه را در جایی دیگر به کار برد. شاید این مساله را در کشور اروگوئه بیشتر از برزیل و آرژانتین شاهد باشیم، به طوری که در جریان رقابت‌های مقدماتی جام‌جهانی، بازیکنان مقابل تعداد اندکی از تماشاگران به میدان رفتند و این جای تعجب دارد که طرفداران به تماشای بازی‌های ملی هم رغبتی نشان نمی‌دهند. همین امر در لیگ حرفه‌ای آمریکا هم دیده می‌شود اما شکل و شمایل آن جور دیگری است. در لیگ حرفه‌ای آمریکا شرایط حتی بدتر از اینها پیش می‌رود، اول اینکه جدا از مساله بحران در بازار سرمایه‌گذاری، سران باشگاه‌ها سرمایه اولیه، یعنی طرفداران را فریب داده‌اند! درصد زیادی از هواداران فوتبال در ایالات متحده به این نتیجه رسیده‌اند که حضور ستارگان اروپایی در تیم‌های لیگ MLS تنها یک دلیل دارد و آن هم کشاندن زیرکانه آنها به ورزشگاه‌هاست و هدف سران اتحادیه، پیشرفت فوتبال این کشور نیست! حالا یک نوع بی‌اعتمادی در جامعه فوتبال ایالات متحده به وجود آمده که به نظر می‌رسد دست به دست بحران مالی، فوتبال این کشور را به ورطه سقوط بکشاند. دومین مساله‌ای که تفاوت زیادی در فوتبال آمریکای شمالی با قسمت جنوبی قاره آمریکا دارد، این است که ورزش‌هایی مانند بسکتبال و بیسبال به عنوان آلترناتیو فوتبال در ایالات متحده شناخته شده‌اند. به طوری که سرمایه‌گذاری روی این ورزش‌ها به مراتب سوددهی بیشتر و خطر ریسک کمتری برای سرمایه‌گذاران دارد و لیگ MLS ( لیگ حرفه‌ای فوتبال آمریکا) یک لیگ نوپاست و هنوز طرفداران پر‌و‌پاقرص خودش را پیدا نکرده است، درحالی‌که در آمریکای جنوبی شاهد لیگ‌های پرطرفداری هستیم که شناسنامه معتبری دارند.
ترانسفر بازیکنان به اروپا
اما مهم‌ترین مساله، ترانسفر کردن بازیکنان به اروپا است. دقیقا همان آیتمی که لیگ MLS از آن برخوردار نیست. با وجود اوضاع نابسامان مالی کشورهایی نظیر برزیل و آرژانتین، آنها از نعمتی به نام «کارخانه بازیکن‌سازی» برخوردارند، این همان راه‌حلی است که می‌تواند سبب شود تا حدودی فوتبال این کشورها نجات پیدا کند. حالا در نقطه مقابل فکر می‌کنید لیگ حرفه‌ای آمریکا کدام بازیکنانش را به اروپا ترانسفر کرده است؟ فوتبالی که محتاج مهاجرت ستارگان تاریخ مصرف گذشته اروپایی است، هیچگاه نمی‌تواند از چنین منابعی برخوردار باشد. علاوه بر این بازیکنان بومی لیگ حرفه‌ای آمریکا دستمزدهای به مراتب پایین‌تری نسبت به ستارگان مهاجر اروپایی دریافت می‌کنند و صدای اعتراض بازیکنان بومی این لیگ بارها به گوش سازمان لیگ حرفه‌ای MLS رسیده است، این بازیکنان به دلار دستمزد دریافت می‌کنند در حالی که در آمریکای جنوبی، در پی انتقال هر بازیکن، باشگاه به یورو با اروپاییان قرارداد می‌بندد و در بازار جهانی دلار آمریکا ارزش کمتری نسبت به یوروی اروپا دارد. اما مهم‌ترین اختلاف میان فوتبال آمریکای جنوبی و آمریکای شمالی این است که فوتبال کشورهایی نظیر آرژانتین و اروگوئه تجربه مواجه شدن با نظیر این گونه بحران‌ها را دارند، به طوری که سال گذشته بازیکنان شاغل در این کشورها به دلیل تعویق در پرداخت نکردن دستمزد از سوی باشگاه‌ها، تمرینات را بایکوت کردند و به سبب آن هم بازی‌های لیگ تعطیل شد. باشگاه‌ها در حال ورشکستگی بودند ولی همان ترانسفرکردن بازیکنان به اروپا و جایگزین شدن بازیکنان جوان به جای ستاره‌ها، باشگاه‌های بحران‌زده را نجات داد.
برگزاری دیدارهای متنوع
آخرین فاکتوری که سبب می‌شود تا فوتبال آمریکای‌جنوبی بتواند جان سالم به در ببرد، برگزاری تورنمنت‌های مهیج به جز رقابت‌های لیگ‌های این منطقه است. برگزاری رقابت‌های جداگانه سبب می‌شود تا طرفداران بیشتری به ورزشگاه‌ها بروند و به این صورت سود بیشتری نصیب باشگاه‌ها می‌شود، این دقیقا همان فاکتوری است که لیگ حرفه‌ای آمریکا، فوتبال آسیا و آفریقا فاقد آن است. اما از همه بیشتر آمریکایی‌ها متضرر می‌شوند زیرا MLS به مدت پنج ماه تعطیل می‌شود که این مساله سبب نابودی آنها خواهد شد.