فرهاد اميري
پیرزن گرچه پیر و فرتوت و کمر قوزکرده بود اما از مدینه با معصومه بود. آمده بود تا در توس امام را ببیند اما در قم همین که فاطمه ثانی، آسمانی شد و رخ در نقاب خاک کشید، مدام می‌ترسید و با خود نجوا می‌کرد که لابد امام را هم نخواهد دید. امان از شک و تردید. پیرزن دودل بود که این راه دور و دراز و پررمز و راز را یارای رفتنش هست؟ اگر نیمی از راه را آمده بود، جز به عشق معصومه میسر نبود اما حالا... پیرزن خواب بود و نبود؛ دلشکسته و خسته، با چشمانی به خون بسته و دلی وابسته به شرقی‌ترین مرز اشراق، که خبر آمد: هشدار، کاروان آماده رفتن است، هرآنکه از پیر و جوان قصد زیارت رضای آل‌محمد (ص) را دارد، بسم‌الله.
کاروان رفت و تو در خواب و بیابان در پیش
کی روی، ره ز که زپرسی، چه کنی، چون باشی
***
پیرزن آهسته ولی پیوسته قدم در راه نهاد. وادی به وادی پا به پای کاروانیان پیمود تا اینکه جایی در حوالی نیشابور، زندگی را برای همیشه بدرود گفت و سفرش نیمه‌تمام ماند. پیر کاروان که از صحابی امامین موسای کاظم (ع) و علی‌بن موسی(ع) بود به این می‌اندیشید که در این راهپیمایی طولانی؛ از مدینه تا مرو، چه بسیار عشاقی که داغ زیارت امام برای همیشه بر دلشان ماند و به گذشته که برمی‌گشت، می‌دید در هر دیاری از این راه، یاری آرمیده. فکر می‌کرد که در این سفر تاریخی، چه بسیار زائرانی بودند که خود، مزار عشاق شدند. حقیقت داشت؛ از مدینه تا مرو همه‌جا «مشهد» بود؛ هنوز از مدینه پای بیرون نگذاشته بودند که 6 ماهه طفلی، نخستین قربانی کاروان شد... و این پیرزن نیز لابد آخرین قربانی نخواهد بود. هنوز تا توس فرسنگ‌ها فاصله بود.
***
کاروان در حوالی سناباد، منزل گزیده بود. مأمون که روزی قبل امام را با زهری کشنده مسموم کرده بود، سربازانش را دستور داد تا کاروانیان را اجازه ورود ندهند. عجب؛ کاروان در مشهد بود، اما دیگر نه کاروانی بود که امام را ببیند و نه امامی که کاروان را. اما... اما «مشهد» شده بود نام تمام شهرهای سرزمین من و لابد همین‌گونه بود که فرزند برومند رضای آل‌محمد (ص)، حضرت جوادالائمه(ع) هرگاه که در جایی از این مشهدهای فراوان توقف می‌کرد، این حدیث را چونان مشعلی روشنایی‌بخش بر زبان جاری می‌کرد که: «بهشت را ضمانت می‌کنم برای کسی که پدرم را در توس زیارت کند، در حالی که به حق او عارف و آگاه باشد».
***
مبارک باد میلاد این نیکونهاد.