دکتر سیدامیرحسین توکلی*
هر کسی نفسی را حیات بخشد، گویی همه انسان‌ها را حیات بخشیده است. (سوره مائده، آیه 32)
اهدای عضو براساس قانون پیوند اعضای بیماران فوت شده یا بیمارانی که مرگ مغزی آنها مسلم است، مصوب 17/1/1379 مجلس شورای اسلامی، امری قانونی است. امروزه در سراسر جهان بیماران بسیاری هستند که برخلاف درمان‌های مختلف زندگی سختی را می‌گذرانند و مرگ قریب‌الوقوع یا معلولیتی جانکاه در انتظارشان است، پس برای این افراد تنها راه بهبود و بازگشت به زندگی، پیوند است.
تصمیم درباره اهدای عضو، موضوعی کاملا خصوصی و شخصی است و هر کس در هر سنی می‌تواند اهداکننده عضو باشد و سلامت اهداکنندگان مهم‌ترین عامل است. اهداکنندگان عضو معمولا افرادی هستند که مرگ مغزی شده‌اند. در صورت مرگ همه سلول‌های مغز و از دست رفتن کلیه، عملکردهای مغز به صورت غیرقابل برگشت می‌شود و اقدام‌ها برای نجات جان فرد مرگ مغزی موفقیت‌آمیز نیست. اهدای عضو در صورت تایید مرگ مغزی و رضایت متوفی در زمان حیات (وصیت و کارت اهدای اعضا پس از مرگ) یا رضایت اولیای دم وی انجام می‌شود. پس از ارزیابی اولیه و ثبت 2 نوار مغزی، بیمار از سوی چهار متخصص تایید شده از طرف وزارت بهداشت و درمان ویزیت می‌شود که برای اطمینان کامل، پزشکان معالج و پزشکان تایید‌کننده مرگ مغزی از پزشکان گروه پیوند و برداشت اعضا جدا هستند. اعضای قابل اهدا، ریه‌ها، کبد، قلب، کلیه‌ها، روده، پانکراس و نسوج شامل قرنیه، استخوان، غضروف، دریچه‌های قلب، پوست، شریان‌ها، عروق و مغز استخوان هستند. پس از عملیات اهدا، جراحان تیم برداشت عضو در نهایت دقت و در شکل عمل‌های جراحی معمولی اقدام به برداشت اعضای اهداشده می‌کنند. حفظ ظاهر اهمیت زیاد دارد و در پایان حداکثر جای بخیه قابل رویت خواهد بود. مرکز تحقیقات و بانک فرآورده‌های پیوندی ایران وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تهران با همکاری مرکز پیوند و بیماری‌های خاص وزارت بهداشت مستقر در بیمارستان امام خمینی(ره) تهران، ضمن تکریم و ارج نهادن به این اقدام حیاتبخش و ایثارگرانه، اهتمامی تام برای آگاهی و ترغیب آحاد جامعه برای اعتلای این فرهنگ متعالی است. حال اگر این توفیق الهی، قرین راهتان شد و با نیتی خداپسندانه و نوع‌دوستانه تصمیم به تکمیل کارت اهدای اعضا پس از مرگ دارید، این مرکز به‌عنوان نخستین مرکز اجراکننده پروژه پیوند اعضا از بیماران مرگ مغزی و تنها مرکز دارای ICU و اتاق عمل تخصصی برداشت اعضا و آزمایشگاه مرجع، آماده همکاری با بیماران پیوندی است.
* مسؤول واحد فراهم‌آوری اعضا و نسوج پیوندی