نادیا نظاملو
صاحبنظران فرهنگی عقیده دارند بخش عمدهای از مسائل اجتماعی جوامع معاصر، ناشی از تغییر شتابان ارزشهای فرهنگی است که یکی از تاثیرگذارترین آنها، تبلیغات بازرگانی هستند که
به طور روزافزون و تازنده از طریق وسایل ارتباط جمعی در طول شبانهروز مقابل چشمان افراد قرار میگیرند كه با استفاده از رنگها و صحنههای جذاب، افراد را جذب خود میکنند. با این وجود در کشورهای جهان سوم درباره تاثیر متقابل ارزشهای فرهنگی و تبلیغات بازرگانی تحقیقات کافی انجام نشده است.
به زعم بسیاری از اندیشمندان و پژوهشگران، تبلیغات بازرگانی به عنوان یک صنعت فرهنگی، روشنگر جریانات اجتماعی هستند. یافتههای مطالعات انجام شده در غرب، به وجود همبستگی میان «تبلیغات بازرگانی» و «ارزشهای فرهنگی» جامعه تأکید دارند، بنابراين برخی از پژوهشگران مفاهیم فرهنگی مورد دلالت در آگهیهای بازرگانی را موضوعی مناسب برای بررسی ساخت بازار، ارزشهای اجتماعی و باورهای فرهنگی تشخیص داده و به مطالعه رابطه متقابل میان آنها پرداختهاند. در این میان دانستن این موضوع که نخستین پیام بازرگانی چگونه در معرض دید عموم قرار گرفت، بسیار حائز اهمیت است، اما درباره نخستین آگهی بازرگانی در تهران یا طهران باید گفت: نخستینبار که پای آگهیهای تجاری در ایران باز شد، زمانی بود که چند شمارهای از انتشار روزنامه «وقایع اتفاقیه» نگذشته بود که امیرکبیر که به منظور انعکاس اخبار بلدیه، تصمیم به چاپ این روزنامه گرفته بود از اتفاقات و وقایع شهر در آن نوشت. در همین زمان نخستین آگهی تجاری در این روزنامه به چاپ رسید.
در سال 1267 هجری قمری و در زمان صدارت امیرکبیر، شخصی به نام «میسورو جیاری»، نخستین آگهی تجاری را در این روزنامه به چاپ رساند. این آگهی به تبلیغ غذاهای اروپایی اختصاص یافته بود که در تهران آن روز فراوان یافت میشد. تا مدتها بعد از چاپ این آگهی، تنها غربیان ساکن تهران مشتریان چاپ آگهی بودند. بعدها تجار ایرانی متوجه تاثیر این روش تبلیغاتی جدید شده و صاحبان حرفهها و تاجران از آن استفاده کردند.
طرح تعويض پلاکها را
ساماندهی میکنیم!
مهدی طوسی:
به مقامات شهرداری پیشنهاد میکنیم که معاونتی تحت عنوان معاونت ساماندهی در این مجموعه ایجاد کنند. دلیلش هم این است که همه عوامل این مجموعه در پی ساماندهی هستند، یکی موشها، دیگری گربهها یا آشغالها را ساماندهی میکند، یکی هم در راستای طرح طبقهبندی مشاغل- پشاغل! قالیبافها را یکجا، پارچهبافها را در یک مکان و بافندههای دیگر را در سویی دیگر جمع میکند! به قول شاعر:
«چشمها را باید شست، جور دیگر باید دید»، چون نمیشود جور دیگر دید، باید ساماندهی کرد تا موضوع چیز دیگری شود...!
همه اینها را گفتیم تا به اینجا برسیم که شهرداری تصمیم دارد در راستای ساماندهی، پلاکهای منازل را نیز جور دیگری بکند. منتها این وسط مشکلات عدیدهای به وجود میآید که ما به عنوان یک عدد طنزنویس، تصمیم به ساماندهیاش داریم! خدا را چه دیدی. شاید بعد از آن ما را کردند معاون ساماندهی شهرداری! ممکن است تا زمانی که ساماندهی پلاکها کامل بشود برخی از منازل با مشکل نبود پلاک مواجه شوند، توصیه ما این است که بشوند. پلاک نداشته باشید بهتر است یا اینکه داشته باشید و منزلتان را در اسرع وقت میهمانها پیدا و مورد هجوم واقعتان کنند؟! هر نوع ساماندهی تبعات خاص خودش را دارد و یکی از تبعات ساماندهی پلاکهای منازل، تغییر عدد بیست به عدد 13 است! پیشنهاد میکنیم صاحبخانه در یک چنین لحظهای نفس عمیقی کشیده و خونسردی خودش را حفظ کند و بعد پاهایش را بیندازد روی دیوار و به این فکر کند که 13 از اعداد زیر 10 که بهتر است! اگر باز هم راضی نشد میتواند بعد از پایان طرح ساماندهی یک، یک قبل از یک بگذارد!!
از دیگر مشکلات طرح ساماندهی پلاکها این است که برخی از منازل 2 تا پلاک خواهند داشت. آخر مرد حسابی این هم شد مشکل؟! میتوانی با کلی منت یکی از پلاکها را به نام منزلت بکنی!!
از دیگر مشکلات ساماندهی پلاک های منازل این است که رنگ پلاکهای انتخابی آبی است و امکان دارد طرفداران تیم قرمزهای پایتخت بابت چنین رنگی مشکل داشته باشند! پیشنهاد میکنیم که خودتان با یک سطل رنگ قرمز بیفتید به جان پلاک مورد نظر و آن را سرخ کنید!
میگویند عیب جمله بگفتی هنرش نیز بگو، یکی از محاسن طرح ساماندهی پلاکها این است که صاحبخانهها میتوانند از مستاجران مبلغ یکصد هزار تومان به این بهانه که منزل مورد اجاره مشمول ساماندهی پلاک واقع شده و روی دیوارش یک عدد پلاک خوشگل آویزان است، اضافه بگیرند!