«شوالیه تاریکی» فیلم ابرقهرمان آمریکایی محصول سال 2008 است که فیلمنامهنویسی، تولید و کارگردانی آن بـه عهــده «کریستوفرنولان» بوده است و «چارلز روون» و «اما توماس» تهیهکنندههاي آنبودهاند. فیلم بخشی از مجموعه فیلمهای «بتمن» نولان و دنباله «بتمن آغاز میشود» محصول 2005 است که بر اساس شخصیت کمدی بتمن ساخته شده. «کریستین بیل» در نقش اصلی(بتمن) ایفای نقش میکند. موضوع فیلم درباره نبرد بتمن با شخصیت منفی داستان، جوکر، است. جوکر(هت لجر) با ستوان پلیس، جیمز گوردون(گری اولدمن) ارتباط دارد. بتمن علیه افراد شرور داستان یعنی جوکر، جیمزگوردون و وکیل دعاوی، هارویدنت(آرون اکهارت) و دوست قدیمی او، راشل داوز که «مگی گیلنهان» نقشآن را ایفا میکند، به مبارزه برمیخیزد. نولان درباره موضوع فیلم از اولین حضور جوکر در کمدیها و «بتمن: هالووین طولانی» الهام گرفته است.
لوکیشن اصلی شوالیه تاریکی شیکاگو بوده، این فیلم در چند جای دیگر از ایالات متحده، انگلستان و هنگکنگ نیز فیلمبرداری شده است. نگاهی کوتاه داریم بر نقد سه روزنامه لسآنجلس تایمز، یواسایتودی و ورایتی بر فیلم «شوالیه تاریکی»: «کنت توران» از لسآنجلس تایمز عقیده دارد: موفقیت «بتمن آغاز میشود» سه سال قبل به کریستوفرنولان، کارگردان ماجراجو و پرهیجان، اجازه داد تا با فیلم بعدی خود به راحتی جولان دهد. و اما او چرا به شهر افسانهای «گوتام» بازگشت و باردیگر چارچوب یک فیلم ابرقهرمانی و دنیای کوچک جنگنجوی شنلپوش ناشناس را انتخاب کرد؟
پاسخ تمام اینها در «شوالیه تاریکی» است. به نظر میرسد نولان و برادر نویسندهاش، جاناتان، فرصتی یافتند تا بیشتر به این اسطورهها و شخصیتهای آشنا بپردازند و موضوعات تاریک را، که برای روش زندگی کنونی ما مشکلاتی ایجاد میکنند، در سر بپرورانند و ما را نگران و مضطرب کنند، همان کاری که این فیلمها، گهگاه انجام میدهند. با بازگشت کریستین بیل در نقش بتمن وهت لجرکه بازی تکاندهنده و فراموش نشدنیاي در نقش جوکر داشت، «شوالیه تاریکی» احتمالاً مایوسکنندهترین فیلم در ذهنها خواهد بود.
فیلم، جهانی را ایجاد میکند که در بهترین حالت ابرقهرمان یک شمشیر دو لبه است و پیروزی موقتی و زودگذر است. کنت توران میافزاید: از آنجاییکه این فیلمها فقط به اندازه شخصیتهای منفیشان قوی هستند، قسمت اعظم اعتبار فیلم برای تاثیر آن صرف جوکر غیرعادی و رفتار ناراحتکننده و غیرطبیعی او شده است، چیزی که «نولان» و«گویر» در ذهن خود پروراندهاند و لجر به ایفای آن پرداخت، نقشی که بعداً تبدل به آخرین نقش زندگی او شد. جوکر نوع متفاوتی از شیطان است که ما عادت داریم ببینیم، جنایتکاری که هم بتمن و هم تماشاگران سخت بتوانند آن را کنار بگذارند و به آن بیاعتنایی کنند در مقابل آنچه «جک نیکسون» تقریباً دو دهه قبل در این بخش انجام داد. کنت توران به ظاهر بسیار عجیب و آرایش شده جوکر اشاره میکند و میگوید: این چیزی است که در ظاهر جوکر دیده میشود، نه چیزی که او شبیهاش است و آن چیزی نیست جز وحشت جوکر.
او بیوجدان و بیبند و بار است. هدفی جز آشوب و هرج و مرج ندارد. نقشهای جز به پایان رساندن نقشهاش ندارد. همانطور که آلفرد میگوید:«بعضی انسانها به دنبال اهداف منطقی مثل پول نیستند. آنها را نمیتوان خرید،ترساند، نمیتوان برایشان استدلال کرد یا با آنها مذاکره کرد. بعضی انسانها فقط میخواهند دنیا را در حال سوختن تماشا کنند.» «کلودیاپویگ» از نشریه یواسایتودی در مورد این فیلم عقیده دارد: جوکر شخصیتی غیرمنطقی و لجام گسیخته است که در اینجا باید قدرت اجرای خارقالعاده هتلجر را ستود. بازیگران را معمولا اینگونه توصیف میکنند که در نقش خود فرو رفتهاند. این اصطلاح فقط در مورد لجر صدق میکند. کلودیا به ترتیب بازیگران تمام نقشهای این فیلم را نام میبرد و از ایفای نقش زیبای آنها قدردانی میکند. سپس از کارگردان و فیلمنامهنویس، کریستوفرنولان، تمجید میکند و ادامه میدهد: «شوالیه تاریکی» مهیجترین، هوشمندانهترین، از لحاظ اخلاقی پیچیده و استادانهترین محصول هنری و پرفروشترین فیلم تابستانی در سالهای اخیر بوده است و احتمالا بهترین فیلم ابرقهرمانی تا این تاریخ بوده باشد.
کلودیا پویگ ادامه میدهد:«برخلاف دیگر فیلمها در این ژانر، خشونت در «شوالیه تاریکی» کارتونی نیست، بلکه واقعی و غریزی است» و سخن خود را اینچنین پایان میبرد:«اما فیلم با روشی کامل با درهم ریختن ژانر، تماشاچیان را به تعجب وامیدارد و شخصیت منفی، وحشتناک و مضحکی را به نمایش میگذارد که در اذهان حک خواهد شد». «جاستین چانگ» در نشریه ورایتی به تمام جزئیات فیلم «شوالیه تاریکی» اشاره میکند، بازیگران و دستاندرکاران فیلم را توصیف کرده و مینویسد: شخصیت بتمن سمبل افراطی خوبی است و در مقابل آن شخصیت جوکر، شخصیتی کاملا متفاوت با دیگر جنایتکاران ساده است و انگیزههای آن نیز با تمایلات ساده یک جنایتکار مثل حرص فرق دارد. نقش لجر(جوکر) در این فیلم بهعنوان غیرمنطقیترین شیطان نمود پیدا میکند که در فیلمهای مدرن کنونی انتظار داریم. وی همچنین به نظر بعضی منتقدان اشاره میکند که فیلم ابرقهرمانی جوکر را شبیه حوادث تروریستی از قبیل حادثه 11 سپتامبر میدانند که همشهریهای شهر گوتام را تهدید میکند تا جایی که بتمن هویت خود را میشناسد.
مترجم: عاصفه زینالعابدینی