بهمن فروتن
بعد از اینکه اولین مطلب را در نخستین شماره «وطن امروز» نوشتم به دوستی که زمانی صاحب پست و مقام بالایی در ورزش کشورمان بود گفتند: «این بهمن که همه جا می‌نویسد!؟» البته پرربط گفته‌اند چون به‌غیر از کیهان‌بچه‌ها شاید برای بقیه مطلب نوشته باشم، از چپ به راست و از راست به چپ هر جا خواسته‌اند، نوشته‌ام و از این مساله ناراحتم که چرا تابه حال همین کیهان‌بچه‌ها این خواسته را نداشته است چون من برای بچه‌ها هم در ورزش حرف برای گفتن دارم. بد نیست اگر اعتراف کنم که من نویسندگی را دوست ندارم و نویسنده هم نیستم و خودم را هم با این چند خط‌خط‌خطی نویسنده نمی‌دانم و هیچ ادعایی هم ندارم. حرفه من مربیگری فوتبال است و تا به حال اگرچه در اروپا و در شرق آسیا و همین ایران خودمان نوشته‌ام و می‌نویسم ولی بابت نوشته‌هایم هرگز پولی دریافت نکرده‌ام و نخواهم کرد. من می‌نویسم نه برای دلم بلکه به این دلیل که از من می‌خواهند که بنویسم و به دلیل خواستن هم هست که برای نوشتن اجرتی دریافت نمی‌کنم؛ کمی پارادوکسيكال به‌نظر می‌آید، قبول دارم ولی فعل خواستن در جملات مختلف معانی متفاوتی دارد. از تو می‌خواهند آنچه که می‌خواهی بنویسی، خب این خیلی خوب است ولی گاه از تو می‌خواهند بنویسی آنچه را که خودشان می‌خواهند، اینجاست که وابستگی نداشتن من به حرفه نویسندگی مانعی می‌شود برای نوشتن‌های سفارشی. بگذارید در این رابطه واقعیتی را تعریف کنم. یک روز رئیس‌جمهور پیشنهاد مترقیانه‌ای را مطرح کرد و درست در همان روز، روزنامه اپوزیسیون از من خواست برای سرمقاله فردا مطلبی بنویسم. به دیدن سردبیر روزنامه ورزشی زردی رفته بودم، مطلبی نوشتم به نام «باورسازی برعمود» و در این مطلب از تفکر مترقیانه رئیس‌جمهور تعریف کردم. سردبیر گفت، آنها این مطلب را چاپ نمی‌کنند، بده من می‌زنم برای سرمقاله فردا. گفتم نه، آنها حتما چاپ می‌کنند و از همان دفتر فکس زدم به همان‌هایی که از من مطلب خواسته بودند. نیم ساعت بعد سردبیر ورزشی روزنامه اپوزیسیون زنگ زد. حق با سردبیر روزنامه زرد ورزشی بود چون آنها معذوریت چاپ این مطلب را داشتند و می‌خواستند مطلب دیگری برای آنها بنویسم. جواب من یک نه خشک و خالی بود ولی به رسم بازارهای شرقی چانه‌زدن شروع شد. آقای فروتن ما مطلب شما را برای سرمقاله می‌خواهیم. برای من فرقی نمی‌کند، سرمقاله یا ته‌مقاله، من دوگانه‌سوز نیستم، مطلبی را هم که می‌نویسم سر و ته، بازگویی یک نوع تفکر است و نه دوتا. پس متاسفم، ما این‌دفعه تفکر شما را نمی‌توانیم چاپ کنیم. عیبی ندارد، تفکرات شبه‌دموکراتیک همه جا وجود دارد، دموکراسی واقعی برایش تفاوتی ندارد، ایده‌های مترقی از کجا و از کدام طرف می‌آید، دموکراسی همیشه آماده پذیرش و بازتاب تفکرات مترقی است. گوشی را گذاشتم و مطلب را دادم به روزنامه زرد ورزشی که شاید سردبیرش می‌خواست این را بگوید و نگفت که پسرجان در ورزش این کشور تجربه من بیشتر از توست. فردا صبح، اتفاق جالبی افتاده بود، مطلب «باورسازی بر عمود» سرمقاله روزنامه سیاسی اپوزیسیون و همزمان، سرمقاله روزنامه زرد ورزشی شده بود. این مورد و موارد دیگر، مؤید آن است که تفکر غالب در ورزش یک تفکر دموکراتیک است که از طریق رسانه‌های مکتوب چه زرد و چه سیاسی به جامعه انتقال داده می‌شود.
از این جریان چند ماهی گذشت و یک روز همان سردبیر ورزشی روزنامه سیاسی ولی این‌بار از دفتر مجله‌ای زنگ زد و پس از حال و احوالپرسی گفت، رئیس‌جمهور آمده‌اند نوشهر و ما می‌خواستیم که شما در‌این‌باره مطلبی بنویسید. خیلی سریع گفتم، متاسفم نمی‌توانم بنویسم. چرا آقای فروتن؟ شما که در «باورسازی بر عمود» نوشتید. متاسفم، من مطلب سفارشی نمی‌نویسم. حتی برای رئیس‌جمهور؟ بله، حتی برای رئیس‌جمهور. دوست عزیزی که در ابتدای مطلب به او اشاره کردم در جواب «این بهمن که همه جا می‌نویسد!؟» برای اینکه لطفی به من کرده باشد گفته بود، خب بهمن یک تکنوکرات است. من تکنوکرات‌ها را همیشه آچار به‌دست‌هایی تصور می‌کنم که هر پیچی را مطابق با درخواست به هر سويی که باید می‌چرخانند ولی هرچه به خودم نگاه می‌کنم می‌بینم یک آچار بیشتر در دست ندارم و فقط می‌توانم پیچ‌هایی را که در این اندازه هستند یا ببندم یا باز کنم. برای من مهم پیچ‌هایی است که در خانه ورزش باز و بسته می‌شوند، باز و بسته شدن‌هایی که شرایط خوشبختی، سعادت و موفقیت را برای اعضای این خانواده به ارمغان می‌آورند. شاید حق با دوست عزیزمان باشد که بگوییم این هم یک نوع تکنوکراسی است ولی من شخصا آن را آرمانگرایی و گاه در خلوت، نوعی جنون می‌نامم. به نظر من در دنیای پسامدرن، برای آرمانگرایی باید دچار یک نوع مجنونیت بود چون بدون استثنا همه تو را به این شکل نگاه می‌کنند و تو چاره‌ای نداری که این نگاه‌ها را قبول کنی و درست به همین دلیل هم معتقدم، لغت تکنوکرات در جیب‌های من جا نمی‌گیرد چون تکنوکرات‌ها همه عاقلند و دچار هیچ نوع جنونی نیستند و در همین رابطه هم طبیعی است که آرمان‌گرا نباشند. ملت ایران، ملت توانا و بااستعدادی است و من به وضوح می‌بینم که این موهبت خداداده بنا به دلایل عدیده‌ای در کشور ما هرز می‌رود و اگر بگوییم هیچ چیز به ورزش بیشتر از هرز رفتن استعدادها لطمه نمی‌زند گزاف نگفته‌ایم. در تمام رشته‌های ورزشی بدون استثنا، ورزشکاران ما در سطح جهانی حرف‌هایی برای گفتن دارند البته اگر توجه و رسیدگی به استعدادها در دستور کار ما قرار گیرد. هفته آینده به ادامه این مطلب می‌پردازیم تا با باز و بسته کردن پیچ‌ها به این نگرش برسیم، باز کردن کدام پیچ و بستن کدام ما را در ورزش به موفقیت خواهد رساند. کاری که دست «بچه‌های خودمون» است.