تولد امام رضا (ع) – 148
دوست راضی، دشمن هم راضی
1281 سال پیش در چنین روزی علیابنموسیالرضا چند صباحی پس از شهادت امام صادق(ع)، خانه موسی ابن جعفر(ع) را با ورودش منور میکند. امام صادق(ع)، موسی ابن جعفر(ع) را فرموده بود: عالم آلمحمد در صلب تو است و کاشکى من او را درک مىکردم پس به درستى او همنام امیرالمؤمنین على علیهالسلام است. موسی ابن جعفر(ع) و تکتم نام نخستین پسرشان را بنا به سفارش امام ششم، علی نهادند و لقب او را نیز رضا.
در زمان امام جواد(ع) حسودان و دشمنان اهل بیت شایعه کردند که نام رضا را مامون برای امام هشتم انتخاب کرده است. امام در پاسخ آنها فرمود: به خدا سوگند که دروغ مىگویند بلکه حق تعالى او را به رضا مسمى گردانید براى آنکه پسندیده خدا بود در آسمان و رسول خدا و ائمه در زمین از او خشنود بودند و او را براى امامت پسندیدند. اینکه به چه سبب او را در میان ائمه به این لقب مخصوص کردند براى آنکه هم مخالفان و دشمنان او را پسندیدند و از او راضى بودند و هم موافقان و دوستان از او خشنود بودند و اتفاق دوست و دشمن بر خشنودى از او، مخصوص آن حضرت بود.
بحرین؛ چهاردهمین استان – 1336
41 سال پیش در چنین روزی بحرین به عنوان چهاردهمین استان ایران معرفی شد. هیات دولت با ارائه شواهد تاریخی مبنی بر اینکه بحرین از دیرباز متعلق به ایرانیان بوده و با ظهور استعمارگران این جزیره از ایران جدا شده، بحرین را چهاردهمین استان ایران اعلام کرد. پس از این مصوبه، دولت انگلستان رسما به این اقدام اعتراض کرد. این اختلاف که بسیار کش و قوسدار بود، سرانجام با کوتاهآمدن شاه فروکش کرد. پیش از این تسلیم، شاه در 14 دی 1347 در سفرش به هندوستان حرفش را درباره بحرین پس گرفت: اگر اهالی بحرین نمیخواهند به کشور من ملحق شوند، ایران ادعاهای ارضی خود را درباره این مجمعالجزایر پس میگیرد و خواسته اهالی بحرین را اگر از نظر بینالمللی مورد قبول قرار گیرد، میپذیرد.
درگذشت آتاتورک – 1938
جو گیرترین جمهوریخواه
70 سال پیش در چنین روزی مصطفی کمالپاشا (آتاتورک) بنیانگذار ترکیه نوین و یکی از کسانی که تخم غربزدگی را در خاورمیانه نهاد، درگذشت. کودکیاش در عثمانی بود. در سالونیک (جزو یونان) به دنیا آمد و درس خواند و در موناستر (جزو یوگسلاوی) وارد نظام شد. در دانشگاه جنگ در رسته پیاده به آموزش ادامه داد. سال 1905 پس از موفقیت در این دوره با درجه سروانی وارد هنگ مستقر در دمشق شد. با شروع جنگ اول، مصطفی به فرماندهی لشکر نوزدهم در بخشی از خاک ترکیه امروزی منصوب شد و 2بار در گلیبولو مانع پیشروی نیروهای انگلیسی شد و به سرهنگی رسید. در جبهه شرقی هم وقتی مانع پیشروی نیروهای روسیه شد به او گفتند، سرتیپ مصطفی کمال. سال 1917 ولیعهد عثمانی را در یک سفر رسمی به آلمان همراهی کرد که این سفر بیش از پیش او را شیفته غرب کرد. پس از پایان جنگ نیز فرماندهی همه نیروهای جنوب غرب به مصطفی کمال رسید. انگلستان تلاش میکرد پس از شکست درجنگ، حکومت عثمانی را وادار به تقسیم کند که مصطفی به مخالفت برخاست اما وقتی تسلیم حکومت در مقابل انگلیسیها را به دلیل ضعف در حکومت مرکزی دید به مخالفت با حکومت هم پرداخت و پس از تلاشهای بسیار توانست پارلمان را در آنکارا راه بیندازد و قانونی تصویب کند مبنی بر تغییر نام کشور به ترکیه. دولت استانبول او را به مرگ محکوم کرد اما وقتی روسها و سپس فرانسویها، دولت آنکارا را به رسمیت شناختند، 29 اکتبر 1923 مصطفی کمال رئیسجمهور شد و نظام فرهنگی و حقوقی کشور را دگرگون کرد. تعطیلی همه مکتبخانهها و مدارسی که زیرنظر روحانیون اداره میشد، تاسیس مدارس غیرمذهبی، ورود قوانین مدنی و جزایی بر اساس نظامات حقوقی اروپایی به جای قوانین فقه اسلامی، ممنوعیت پوشیدن لباسهای شرقی و اجبار برای استفاده از لباس اروپایی، تشویق به رقص و تفریحات اروپایی. جالب است که بدانید آتاتورک همه این موارد را با توسل به خشونت سختگیرانه اعمال کرد.
محمد گرشاسبي