«کریستیانو رونالدو» یکی از آخرین میهمانان جام نوزدهم بود که لبخند «نلسون ماندلا» را دید ولی شاید او و بسیاری دیگر از ستاره‌های جام جهانی 2010، لبخند آفریقای جنوبی را نبینند.
روز چهارشنبه که رونالدو و کرش از طرف گروه اعزامی پرتغالی به ملاقات و در واقع عیادت رهبر 92 ساله سابق جنبش آزادی سیاهان رفتند، ماندلا با همه بدحالی‌اش هنوز لبخندی هر چند محو بر چهره داشت اما یک شبانه روز بعد در حالی که عقربه‌های ساعت برای رسیدن به ساعت صفر جام جهانی 2010 با هم مسابقه گذاشته بودند، دست تقدیر، ماندلا، یعنی بزرگ‌ترین بانی نخستین جام آفریقایی را در هنگامه جشن مردمش به سوگ نشاند. زنانی ماندلا،نتیجه 13 ساله ماندلای بزرگ در حال بازگشت از کنسرت بزرگ شب پیش از افتتاحیه بود که در یک تصادف ناغافل اتومبیل در‌جا جان سپرد. بدین ترتیب نماد آفریقای آزاد که به رغم کهولت سن و ناخوشی زیاد برای حضوری دست کم 15 دقیقه‌ای در مراسم افتتاحیه دورخیز کرده بود، مجبور شد به جای حضور در جشنی که به مثابه تولد دوباره ملل آفریقایی بود در مراسم سوگواری مرگ نتیجه‌اش شرکت کند. دکتر دنی جردن، مدیر برگزاری مسابقات و از دوستان ماندلا در پیامی به یادآوری خاطرات «زنانی» کوچولو پرداخته است، دخترکی که نقش فعالی در مراسم میزبانی آفریقای‌جنوبی از جام کنفدراسیون‌های سال گذشته تا جام‌جهانی امسال داشت: «سال گذشته بود که «زنانی» ما را با آوردن جام قهرمانی کنفدراسیون‌ها به ورزشگاه الیس پارک، محل برگزاری فینال مفتخر کرد و حالا از درگذشت تراژیک او ماتم گرفته‌ایم و الطاف او را به یاد می‌آوریم.» با وجود لشکرکشی امنیتی میزبان با 55 هزار نیروی پلیس، مرگ دلبند رهبر سابق کشور میزبان، ماندن تماشاگران زیردست و پا، کشته شدن 2 توریست انگلیسی و زخمی شدن 21 نفر دیگر در حادثه واژگونی یک اتوبوس در شمال آفریقای‌جنوبی، حمله مسلحانه سارقان به خبرنگاران چینی و پرتغالی حاضر در رقابت‌ها، لخت کردن کاروان تیم ملی یونان در هتل و استیصال فیفا از پیگیری ماجرا و سرقت‌های مشابه در نگاه جهانیان، هشدار فیفا به حضور هواداران و خبرنگاران پس از ساعت 9 شب در خیابان‌های شهرهای میزبان، به منزله اعلام ساعت حکومت جنایتکاران و سارقان و تروریست‌ها در محیط جام جهانی است. اگر همه اینها را اتفاقات ناخوشایند فرامتنی در گوشه و کنار ورزشگاه ساکرسیتی (شهر فوتبالی) ژوهانسبورگ بدانیم که دیروز ساعت 16 به وقت تهران شاهد برگزاری مراسم افتتاحیه‌ای بی‌رمق بود اما در متن ورزشگاه نه‌تنها شاهد آن بودیم که سکوهای ورزشگاه رنگارنگ افتتاحیه خالی مانده بودند که نمایش‌ها و حرکات موزون جمعی وسط زمین هم چنگی به دل نمی‌زدند. ترافیک سنگین روز جمعه ژوهانسبورگ در محورهای منتهی به «شهر فوتبال» هم باعث شد بسیاری از آنهایی که به گفته مسؤولان برگزاری رقابت‌ها قرار بود در بسیجی دیرهنگام پیراهن زرد «بافانا – بافانا» را از خانه‌شان بردارند و به‌صورت مجانی به مراسم افتتاحیه بیایند تا منظره بغرنج صندلی‌های خالی جشن افتتاحیه تلطیف شود، نتوانند تا دقایق پایانی خود را برسانند و آبروی میزبان برود.
به پیشواز سکوهای خالی
بسیاری جشن اصلی افتتاحیه نخستین جام آفریقایی را کنسرت بی‌سابقه‌ای می‌دانند که پنجشنبه‌شب در ورزشگاه 30 هزار نفری دورلاندوی ژوهانسبورگ به باشکوه‌ترین شکل ممکن برگزار شد و بیش از یک میلیارد نفر در سراسر جهان آن را به شکل مستقیم تماشا کردند. حتی چهره‌هایی در این مراسم شرکت کردند که فردایش در ورزشگاه «ساکرسیتی» آفتابی نشدند، مثل «دزموند توتو» برنده جایزه صلح نوبل که گفت: «ما به همه شما خوشامد می‌گوییم و از آنجا که آفریقا گهواره بشریت است ما به شما بازگشتتان را به خانه خوشامد می‌گوییم». در طول مراسم او بارها جمعیت را واداشت تا نام «ماندلا» را فریاد بزنند غافل از فاجعه‌ای که ساعاتی بعد در کمین خانواده «ماندلا» بود. یاکوب زوما، رئیس‌جمهور آفریقای جنوبی در محاصره چندین چهره سرشناس بین‌المللی هنر و سینما از دیگر چهره‌های کنسرت جام‌جهانی بودند که همین‌ها روز بعد هم زوما و بلاتر را در جایگاه ویژه ورزشگاه ساکرسیتی همراهی کردند. در مراسم افتتاحیه اصلی که هرگز جلوه و شکوه ادوار گذشته را نداشت، به نظر می‌رسید همه چیز برای ذائقه تماشاگران آفریقایی تدارک دیده شده، نه دیگر مردم جهان. حتی مراسم با حلقه زدن کودکان و خوانندگان سرشناس قاره سیاه گرد پرچم 6 نماینده آفریقا، شامل کشور میزبان، الجزایر، کامرون، نیجریه، ساحل عاج و غنا آغاز شد. سپس تازه پرچم 32کشور حاضر در قالب گروه‌های هشتگانه و با نمایش دسته‌جمعی نام آنها معرفی شد. جت‌هایی که در این ظهر زمستان در آسمان ورزشگاه مانور می‌دادند نیز یکی از جذابیت‌های مراسم افتتاحیه بودند. با همه اینها فیفا امیدوار است بتواند در این دوره رکورد 30 میلیارد نفری تماشای مسابقات توسط بینندگان تلویزیونی را با 14 درصد رشد نسبت به آلمان 2006 بشکند، آن هم در شرایطی که طبق انتظارات دغدغه ناامنی آفریقای‌جنوبی که حتی خبرنگار واحد مرکزی خبر جمهوری اسلامی ایران در حاشیه گزارش مراسم افتتاحیه بر آن صحه گذاشت و البته بحران جهانی اقتصادی، نرخ توریست‌های فوتبالی جام نوزدهم را به نصف پیش‌بینی‌ها یعنی حدود 200 هزار نفر تقلیل داده است بدین معنی که بسیاری از خریداران بلیت بازی‌های کشورهای میهمان به آفریقای‌جنوبی سفر نکرده‌اند و در اغلب بازی‌ها با سکوهای خالی مواجه خواهیم شد. اینگونه آفریقای‌جنوبی میزبان که تا پایان نیمه نخست بازی افتتاحیه دیروز در مقابل مکزیک کاری از پیش نبرده بود به پیشواز جشنی رفت که در آن نه روی سکوها خبری هست و نه به‌خاطر بحران مصدومیت‌ها و ستاره‌های جامانده در کشورهایشان، روی چمن جام شکوه گذشته تکرار می‌شود.
ميزبان با تساوي آغاز كرد
همانطور كه پيش‌بيني مي‌شد جام نوزدهم همانند جام‌هفدهم در كره‌جنوبي و ژاپن با تصميمات عجيب داوران به نفع ميزبان آغاز شد و آفريقاي جنوبي علي‌رغم ارائه فوتبالي دلسردكننده در بازي افتتاحيه مكزيك را متوقف كرد. در آخرين دقايق نيمه‌اول گل كاملاً درست حريف روي يك ضربه كرنر توسط داور ازبك «ايرماتوف» مردود شد، آفريقاي جنوبي با يك ضدحمله به گل اول بازي توسط شابالالا دست يافت اما ماركس در آخرين دقايق كار را به تساوي كشاند.