كميل نقي‌پور
یک سال از انتخابات دهمین دوره ریاست‌جمهوری گذشت. نگاهی به وقایع عبرت‌آموز سال گذشته هر چند حاوی نکات تلخی است اما در پس آن دستاوردهایی نصیب ملت ایران شد که آن را می‌توان«از بین رفتن ناخالصی‌ها از پیکره» انقلاب یاد کرد. در متن زیر برهه‌های حساس و تاثیرگذار فتنه 88 را به صورت مختصر و اجمالی مورد اشاره قرار می‌دهیم. شاید آن‌زمانی که سیدمحمد خاتمی پس از ماه‌ها آمدن و نیامدن اعلام کرد که می‌خواهد به طور جد در انتخابات شرکت کند کمتر کسی گمان می‌کرد که میرحسین موسوی با حضور خود در انتخابات به عنوان کاندیدای اول اصلاح‌طلبان باید با دکتر احمدی‌نژاد رقابت کند. میرحسین موسوی اواخر سال 87 وارد فضای انتخاباتی کشور شد، سبک تبلیغات و رفتار ستاد انتخاباتی او
هر چند برخی آگاهان را متوجه برنامهریزیهای گسترده آنان برای دهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری می‌کرد ولی به تدریج روزهای پایانی تبلیغات کاندیداها وضوح بیشتری از آنچه بعدها قرار بود به وقوع بپیوندد را به نمایش گذاشت. در همان روزها بود که«برخی» شعارهای تامل برانگیز «موسوی اول می‌شه اگر تقلب نشه»،«اگر تقلب بشه ایران قیامت می‌شه» را از فضای رسانه‌ای به میان هواداران موسوی آوردند تا این شعار‌ها در روزهای واپسین مانده به انتخابات به یکی از شعارهای محوری آنان تبدیل شود. شنبه پس از انتخابات نخستین دودهای منبعث از آتش زدن سطل آشغال‌ها فضای میدان «فاطمی» و بعدها خیابان«شهید مطهری» را سیاه می‌کرد، هر چند همان«فعالان خوشبین سیاسی» معتقد بودند این تجمعات«تنها» برخاسته از «احساسات جریحه‌دار» شده مردمی است که به نامزد دیگری رای داده بودند اما همه «چیز» حکایت از«موضوع» دیگری داشت.
اما آن نامه...
این در حالی بود که حجت‌الاسلام و المسلمین اکبر هاشمی‌رفسنجانی چند روز مانده به برگزاری انتخابات، نامه سرگشاده‌ای به مقام معظم رهبری نوشت و در آن به«آتشی» اشاره کرد که«دودش در فضا قابل مشاهده است»، مردم عادی و خوشبینان سیاسی نیز به این نتیجه رسیدند که اگر محمود احمدی‌نژاد به عنوان پیروز دهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری معرفی شود، فضای اجتماعی و البته سیاسی کشور روزهای پرالتهابی را در پیش خواهد داشت.
دوشنبه پس از انتخابات به نقل از سایت‌های حامی نامزد شکست خورده انتخابات، «2 میلیون نفر» در حد فاصل میدان آزادی تا انقلاب جمع شدند تا اعتراض خود را به نتایج انتخابات نشان دهند. البته پیش از آن خبرگزاری‌ها خبر داده بودند که نماز جمعه ۲۹ خرداد به امامت مقام معظم رهبری اقامه می‌شود. در فاصله روزهای دوشنبه تا جمعه چند تجمع اعتراض‌آمیز دیگر در نقاط مختلف تهران برگزار شد. هر چند این تجمعات، با الگوبرداری از«تجمعات رنگی» کشورهای اروپای شرقی،«تجمعات آرام» نام گرفته بود ولی در انتهای هر تجمع، چند سطل آشغال آن منطقه به همراه چندین اتومبیل، بانک، مغازه و... مورد حمله معترضان قرار می‌گرفت تا نوعی از افراطی‌گری در عمل معترضان دیده شود که برخی آن را برگرفته از احساسات دوران جوانی تفسیر کردند.
این در حالی بود که بیانیه‌های میرحسین موسوی
۶۷ ساله از سوی«آگاهان سیاسی» و «دوستداران انقلاب» خود نشانه‌ای از آغاز «افراطی‌گری» و «بربریت مدرن» در جامعه تلقی می‌شد اما زمانی همگان به چهره واقعی«کودتاگران» پی بردند که مقام معظم رهبری در خطبه‌های خود در ۲۹خرداد با نفی و مردود دانستن برگزاری تجمعات غیرقانونی، از معترضان خواستند بر اساس«قانون» اعتراضات خود را پیگیری کنند و اینگونه «اعتراضات خیابانی» را برخلاف مصالح جمهوری اسلامی دانستند.
آغاز ريزش شديد
در کنار ظرفیت‌سازی‌های بی‌سابقه برای پیگیری اعتراض نامزدهای شکست خورده و تاکید بر حرکت در مسیر اعتدال و پرهیز از افراطی‌گری در کنار آگاهی‌سازی ابعاد منفی تجمعات خیابانی و تاثیر آن بر جایگاه جمهوری اسلامی، قریب به اتفاق معترضان، پیگیری شکایات در بستر«قانون» را شکل «معقول» اعتراضات تلقی کردند، برای همین بود که پس از آن، تجمع چند صد هزار نفری «مردم عادی معترض» به تجمع
چند صد نفری کسانی تبدیل شد که خواست اصلی آنان تبدیل جمهوری اسلامی به«جمهوری ایرانی» به وسیله حذف ولایت فقیه بود. پس از آن بود که تجمع آشوبگران (و نه معترضان) در ۲۶ تیر، ۲۸ مرداد، روز قدس و... ویژگی‌های دیگری پیدا کرد، به این معنا که هر چه زمان از تاریخ ۲۹ خرداد دورتر می‌شد، تجمعات با «شعارهای ساختارشکنانه بیشتر» و «افراد کمتر» شکل می‌گرفت تا همان رسانه‌هایی که تجمع معترضان به نتایج انتخابات را در دوشنبه پس از انتخابات«۳ میلیون نفر» تخمین می‌زدند، تجمع روز قدس را «1۰هزار نفره» بخوانند. هر چند آن روزها با نگاهی به سایت‌های حامی میرحسین موسوی و البته منافقین و سلطنت‌طلبان و... می‌شد«ناراحتی»شان را در لابه‌لای توجیهاتشان درباره ریزش جمعیت معترض دید ولی همان زمان در کنار این ناراحتی نوعی خوشحالی نیز هویدا بود. اول مهر و پس از آن ۷ مهر (تاریخ دروغین تولد میرحسین موسوی) به عنوان«روز رستاخیز دانشجویان» معرفی شد. پس از آن چند روز رستاخیز دیگر نیز در دانشگاه تعیین شد. تراکت‌هایی که آن روزها در درون سطل آشغال دانشگاه تهران زیاد دیده می‌شد و عنوان دفتر تحکیم زیر آن نقش بسته است دانشجویان را دعوت به «اعتراض» می‌کرد تا از سلطه رژیم بر دانشگاه‌ها جلوگیری کند!
اما همان سایت‌هایی که جمعیت آشوبگران را در روز قدس«10 هزار نفره» می‌خوانند تجمع سراسری آنان را در ۱۳ آبان (یک ماه و نیم پس از بازگشایی دانشگاه ها) «300 نفره» عنوان کردند. در روزهای مانده به 16 آذر (روز دانشجو) نیز اوضاع شکل جالب‌تری به خود گرفت. میرحسین موسوی که پیش از این روز با صدور بیانیه‌ای از حامیان خود خواسته بود در دانشگاه‌ها به مدت 3 روز متوالی حضور یابند تا از این راه بتواند فضای دانشگاه را بار دیگر متشنج کند، نتوانست در سیاسی‌ترین روز دانشگاه‌ها هم کاری از پیش ببرد. میرحسین موسوی رمز این اغتشاشات را در بیانیه خود به مناسبت روز دانشجو صادر کرده بود، آنجا که در آن بیانیه تاکید کرد: «۱۶ آذر دانشگاه را تحمل نمی‌کنید. ۱۷ آذر چه می‌کنید؟ ۱۸ آذر چه می‌کنید؟» «عدم استقبال دانشجویان» موجب شد تا دانشگاه تهران، به‌رغم تاکید میرحسین موسوی مبنی بر برگزاری تجمع در این روزها، شاهد تجمع اعتراضی نباشد، غیر از آنکه 600 نفر از دانشجویان حامی موسوی سعی داشتند در مقابل 4 هزار دانشجوی دیگری که به دعوت بسیج دانشجویی، جامعه اسلامی دانشجویان، انجمن اسلامی مستقل و... در مقابل سردر دانشکده فنی جمع شده بودند عرض اندام کنند.
توهين به امام، خشم ملت
اما در روز 16 آذر در دانشگاه تهران حامیان معدود میرحسین موسوی برای آنکه فضای دانشگاه را به صحنه
زد و خورد تبدیل کنند پس از سر دادن شعارهای ساختارشکنانه عکس امام خمینی (ره) را پاره کرده و آتش زدند. این هتک حرمت هر چند چهره واقعی مدعیان خط امام را با وضوح بیشتری به نمایش گذاشت اما بیش از هر چیز تداعی‌کننده مقاله موهن احمد رشیدی‌مطلق نویسنده روزنامه اطلاعات در سال 1356 بود. تعطیلی بازار شهرهای بزرگ، تعطیلی حوزه‌های علمیه قم، تهران، اصفهان، مشهد و...، تحصن دانشجویان و راهپیمایی اعتراضی اقشار مختلف مردم تنها ذره‌ای از خروش مردم در مقابل هتاکان بود. آیت‌الله نوری‌همدانی نیز در واکنش به این اقدام اغتشاشگران، با بیان اینکه هر کسی در مقابل امام و انقلاب اسلامی ایران بایستد محکوم به فنا و نابودی است، عنوان کرد: به کسانی که علیه امام و انقلاب گام برمی‌دارند نصیحت می‌کنیم که به راه راست بازگردند وگرنه طرفداران انقلاب هر کسی را که در مقابل امام و انقلاب اسلامی ایران بایستد نابود می‌کنند. البته اقدام موهن حامیان موسوی به هتک حرمت امام راحل ختم نشد.
فتنه‌گران سبز که در جریان روز دانشجو نتوانستند در برابر خیل عظیم دانشجویان ولایی چهره‌نمایی کنند و در جریان مراسم تشییع پیکر آیت‌الله منتظری نیز با حضور در قم و حرم مطهر حضرت معصومه(س) به سر دادن شعارهای ساختارشکنانه خود و مخالفت با نظام جمهوری اسلامی پرداخته و با اعتراض مردم قم مواجه شده بودند، برنامه‌های وسیعی برای دهه اول محرم داشتند که به پروژه «محرم سبز» موسوم شد اما شکست پروژه «الله‌اکبر» گفتن در پشت‌بام‌ها در دهه اول محرم، این‌بار برنامه‌ریزان این فرقه را بر آن داشت تا با خبرهای دروغین از «درگیری و زد و خوردهای خونین» و «کشته شدن معترضان» در شب تاسوعا به همراه یاران رسانه‌ای خود در خارج از کشور، فضا را برای هتک حرمت روز عاشورا و تعرض به عزاداران حسینی فراهم کنند.
عاشوراي حماسه ساز
با شروع عزاداری‌ها در روز عاشورا برنامه‌های آشوبگران برای اخلال در امنیت و سر دادن شعارهای ضدنظام جمهوری اسلامی که طی هفته‌های پیش از آن به شدت توسط رسانه‌های بیگانه تبلیغ می‌شد، رنگ و بوی دیگری گرفت. دیگر تنها نظام جمهوری اسلامی و دولت نبود که آماج دشنام‌ها و شعارهای ساختارشکنانه این افراد قرار می‌گرفت. حامیان فرقه موسوی که از ساعات آغازین حضور مردم در تکایا، حسینیه‌ها و هیات‌های عزاداری به خیابان‌های خلوت و دور از تمرکز تکایا آمده بودند، با سر دادن شعارهای
ضد نظام جمهوری اسلامی به اغتشاش و آسیب زدن گسترده به اموال عمومی پرداختند و با سوء استفاده از حضور مردم در مراسم عزاداری اباعبدالله الحسین(ع)، دست به آشوب و خسارت به اموال مردم زدند. این افراد، علاوه بر شکستن شیشه مغازه‌ها و ساختمان‌های اطراف، اقدام به آتش کشیدن بانک، یک ساختمان در چهارراه کالج، تعدادی از تاکسی‌های شهری، وسایط نقلیه نیروی انتظامی، خودروهای شخصی و سطل‌های زباله سطح شهر کردند. این افراد همچنین با درگیر شدن با ماموران نیروی انتظامی به سرعت به انتشار اخبار دروغین از کشته شدن چندین نفر در تجمع آن روز خود کردند که رسانه‌های وابسته به غرب نیز با بزرگنمایی آشوب در برخی خیابان‌ها و دمیدن در صحنه اغتشاش ادعا کردند این حوادث چند کشته داشته است. این افراد همچنین ضمن آسیب وارد آوردن به اموال عمومی، غذاهای نذری مردم عزادار را در نزدیکی پل چوبی بر زمین ریختند و در میدان جمهوری اسلامی تهران نیز این افراد با مشاهده برگزاری نماز ظهر عاشورا در هیات رهپویان آل طاها، به عزاداران حسینی حاضر در این هیات هجوم آورده و به سمت آنها سنگ‌پراکنی کردند. با این حال عزاداران حسینی با پایان مراسم، از هیات‌ها و دسته‌های عزادار برای برخورد با اهانت‌کنندگان به حضرت سیدالشهدا و روز عاشورا به صورت دسته‌های خودجوش به سمت برخی خیابان‌های مرکزی تهران حرکت کردند. حضور مردم اما به حدی بود که تجمع آشوبگران با گذشت دقایقی از نماز ظهر عاشورا دچار اضمحلال شد و اغتشاشگران حامی سبز اموی که در زمان حضور مردم عزادار در هیات‌های مذهبی دست به هرکاری می‌زدند، با حضور گسترده مردم در صحنه، ابتدا به سوی عزاداران سنگ و آجر پرتاب کردند ولی در نهایت پا به فرار گذاشتند و متواری شدند. اما این توهین بی‌سابقه بار دیگر خشم مقدس مردم ایران اسلامی را در پی داشت به گونه‌ای که آثار آن همچنان در فضای سیاسی و اجتماعی کشور ملموس است.
ماندگارترين حماسه پس‌از انقلاب
در حالی که خون مردم کشور از هتک حرمت حامیان موسوی به مقدسات در روز عاشورا به جوش آمده بود مردم تهران در نهم دی‌ماه با تجمع میلیونی در میدان انقلاب حماسه‌ای تاریخی، چشم‌نواز، بی‌سابقه و دشمن‌شکن خلق کردند تا نسبت به این حرمت‌شکنی اعتراض کنند.
در حالی که در اطلاعیه شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی زمان آغاز مراسم عاشوراییان در میدان انقلاب ساعت 15 اعلام شده بود اما در نهم دی محبان اهل بیت و حامیان بی‌شمار ولایت چنان مشتاق به حضور در این حرکت اعتراضی بودند که میدان انقلاب از ساعت 13 مملو از جمعیت شد. در ادامه تا ساعت 17 به خیل عظیم جمعیت افزوده شد و اینگونه حماسه ماندگار در تجدید پیمان با ولی‌فقیه زمان در تاریخ جمهوری اسلامی به ثبت رسید. شمار جمعیت تجمع‌کنندگان در این روز غیر تعطیل از چند میلیون فزون‌تر رفت. شمار جمعیت به اندازه‌ای بود که خیابان آزادی از تقاطع یادگار امام تا پل چوبی (میدان امام حسین (ع)) و در دیگر مسیرها از میدان حر تا میدان انقلاب، بلوار کشاورز تا پل کریمخان، خیابان حافظ تا تقاطع انقلاب و همچنین همه خیابان‌های فرعی مسیرهای شش‌گانه راهپیمایی مملو از جمعیت خشمگین نسبت به هتک حرمت عاشورای حسینی بود. از مسیرهای شش‌گانه راهپیمایی روز نهم دی، در حالی که مردم عزادار و خشمگین به ذکر مصائب ابی عبدالله می‌پرداختند، به سردادن شعارهایی علیه موسوی، و مرگ بر منافق و یاحسین پرداختند. راهپیمایی ده‌ها میلیونی مردم در روز 9 دی‌ماه در سراسر کشور، گرچه از تریبون‌های غربی و صهیونیستی تنها«ده‌ها هزار نفر» اعلام شد، اما اثراتی که هشدار جدی ملت به سیاسیون و حامیان این فرقه را در پی داشته، نشانه واضحی از واقعیت تامل‌برانگیزی است به نام «تاثیر قدرت ده‌ها میلیونی توده‌های مسلمان بر فضای سیاسی کشور». درست 2 روز پس از این راهپیمایی گسترده، میرحسین موسوی بیانیه‌ای صادر کرد و طی آن تلویحا به کذب بودن نقطه صفر و آغاز آشوب‌ها، یعنی«ادعای تقلب» اذعان کرد. تنها قرائت متن بیانیه و مقایسه لحن و محتوای آن با بیانیه‌های قبلی مهندس موسوی مشخص می‌کرد که سایه راهپیمایی 9 دی بر سر این بیانیه سنگینی می‌کند، چنانچه بعدها هم مشخص شد که موسوی این بیانیه را با مشورت طولانی و چندین‌باره با یکی از شخصیت‌های مطرح که «شخصیت سایه» در هدایت فتنه نامیده می‌شود، تنظیم و منتشر کرده است. شاید به همین دلیل بود که فعالان اصلاح‌طلب دیگر مانعی برای اعلان رسمی «بی‌اساس بودن ادعای تقلب» نمی‌بینند و نمایندگانی از این جریان که در مناظرات تلویزیونی حضور پیدا می‌کردند، پیش از آغاز هرگونه بحثی، به باطل بودن ادعای تقلب انتخاباتی اذعان می‌کنند.
22 بهمن؛ دومين حماسه
با این حال هر چند حضور حماسی مردم در روز نهم دی‌ماه فرقه سبز را در شوک بزرگی فرو برد اما آنان پس از ثبت این حماسه میلیونی، 22 بهمن را روز انتقام از رژیم اعلام کردند. به‌رغم القائات رسانه‌های بیگانه و سیاهنمایی‌های عوامل آنها در داخل کشور، حضور گسترده مردم در راهپیمایی 22بهمن نیز جای هیچ شک و شبهه‌ای درباره میزان پشتوانه مردمی نظام باقی نگذاشت. این حضور حماسی واکنش‌های فراوانی در میان نخبگان داشت و شخصیت‌های سیاسی شاخص داخلی پیام بزرگ 22بهمن را تفسیر کردند. «همه آمده بودند» شاید بتواند تصویر بخشی از آنچه در این روز به یاد ماندنی رخ داده است را به ذهن متبادر کند. بامداد روز 22 بهمن درحالی که ساعت‌ها تا آغاز رسمی مراسم سالگرد جشن پیروزی انقلاب در تهران و شهرستان‌ها باقی مانده بود، گروه کثیری از مردم مشتاق کشورمان در خیابان‌های شهرهای ایران اسلامی بویژه تهران حضور یافتند تا به محض آغاز راهپیمایی همپای امت اسلامی کشورمان حماسه‌ای باشکوه‌تر از سال‌های پیش بیافرینند. از سوی دیگر شعارهایی که در این روز از سوی مردم سر داده شد نیز حاوی نکات قابل توجهی‌است که بیانگر آرمان‌ها و خواست مردم است. اغلب شرکت‌کنندگان در راهپیمایی شکوهمند
22 بهمن تصاویری از حضرت امام(ره)، مقام معظم رهبری و پرچم ایران را در دست داشتند و با سردادن شعارهای «استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی»، «الله‌اکبر»، «مرگ بر آمریکا»، «مرگ بر اسرائیل»، «مرگ بر انگلیس»، « مرگ بر ضد ولایت فقیه» و « مرگ بر منافق» حمایت خود را از آرمان‌های انقلاب و امام راحل ابراز داشتند و از دشمنان اسلام و ایران اعلام انزجار کردند. با حضور ده‌ها میلیونی مردم ایران اسلامی در راهپیمایی 22 بهمن، جریان فتنه سبز سراشیبی سقوط را با سرعت بیشتری طی کرد، به گونه‌ای که پس از این تاریخ، کارشناسان این جریان را تنها «جریانی برای محیط اینترنتی» عنوان کردند که موجودیت خارجی ندارد.
تبلور رأفت اسلامي
رهبر معظم انقلاب اسلامی نیز 4 ماه پس از حماسه
22 بهمن و در شب میلاد حضرت زهرا (س) با درخواست رئیس قوه قضائیه برای عفو و تخفیف مجازات 81 نفر از محکومانی که در قضایای پس از انتخابات ریاست‌جمهوری سال گذشته بازداشت شده بودند، موافقت کردند. موافقت رهبر فرزانه انقلاب اسلامی با عفو این دسته از محکومان و مجرمان مربوط به حوادث تلخ پس از انتخابات در شرایطی صورت می‌گیرد که نظام اسلامی حماسه‌ای تاریخی همچون 9 دی و 22 بهمن 88 را پشت‌سر گذاشته بود؛ حماسه‌هایی که به اذعان همگان فراگیری گفتمان کهنه‌ناشدنی انقلاب اسلامی را به اثبات رساند و قدرتی مضاعف به پیکره نظام بخشید. در واقع عفو محکومان مذکور از موضع رأفت و اقتدار جمهوری اسلامی و در آستانه بیست و یکمین سالگرد عروج معمار کبیر انقلاب اسلامی و همچنین انتخابات 40 میلیونی و 85 درصدی 22 خرداد صورت گرفته بود. درخواست عفو برخی عاملان میان‌دستی و پایین‌دستی فتنه 88 در حالی صورت می‌گیرد که به همت ملت و با تدبیر رهبری، فتنه سرکوب شده و با سرشاخه‌های بیرونی آن برخورد قاطع صورت گرفته است.
14 خرداد، سومين حماسه
«بزرگ‌ترین نماز جمعه تاریخ» به امامت رهبر معظم انقلاب و همزمان با مراسم بیست و یکمین مراسم سالگرد رحلت حضرت امام خمینی(ره) در حرم مطهر بنیانگذار جمهوری اسلامی برگزار شد. بر اساس برنامهریزیهای صورت گرفته، پیش از ایراد خطبه‌های نماز جمعه توسط رهبر معظم انقلاب، حسن خمینی سخنرانی کرد. ابتدای سخنرانی سیدحسن خمینی مردم شعارهایی از جمله «مرگ بر ضد ولایت فقیه»، «مرگ بر موسوی»، «این همه لشکر آمده، به عشق رهبر آمده»، «خونی که در رگ ماست، هدیه به رهبر ماست»، «ما اهل کوفه نیستیم، علی تنها بماند»، «نواده روح‌الله سیدحسن نصرالله»، «بصیرت حاج احمد هدیه به بستگانش»، «وصیت حاج احمد حمایت از ولایت» و شعارهایی نیز علیه سران فتنه و در حمایت از رهبر فرزانه انقلاب سر دادند. شدت شعارهای مردم به حدی بود که سیدحسن خمینی نتوانست به سخنان خود ادامه دهد. مردم با ورود رهبر انقلاب، پس از دقایقی سر دادن شعار در حمایت از ایشان، به‌طور کامل سکوت کردند و به خطبه‌های مقام معظم رهبری در این مراسم کم‌نظیر گوش فرادادند. رهبر انقلاب در بیشتر بخش‌های سخنان خود در خطبه اول نماز جمعه به موضوع امام و خط امام اشاره کردند و در همین قسمت درباره فتنه پس از انتخابات سخن گفتند. ایشان در این‌باره فرمودند: «این را به‌خصوص جوان‌ها بدانند که بعد از رحلت امام تا امروز چه اتفاقی افتاده است. کارشکنی‌ها و دشمنی‌ها نتوانسته است در پایه‌های این نظام اندک تزلزل و تکانی را ایجاد کند، بلکه به عکس، هر ضربه‌ای که دشمن حواله جمهوری اسلامی کرده است، به استحکام بیشتر نظام انجامیده است...»