معرفي سنتها و نمادهاي تيمهاي جامجهاني (1)
سنت گرافیک در فرهنگ عامه در گوشه و کنار جهان سابقهای تاریخی دارد و آنطور که بسیاری از عاشقان سینهچاک «مدرنیته» گمان میبرند، گرافیک نه وامدار تمدن مدرن و مشابهسازی شده امروز که ریشه در اشکال سنتیترش در دل تاریخ بشر داشته است که این شامل هر نوع اثری در هر سطحی از هنر انسانی برای ارتباط با عامه مردم میشده؛ حجاریهای سنگی و چوبی و فلزی، درفش و بیرقها و مهرهایی سطحی و حجمی از هر جنسی و با هر نوع کاربری، نقوشی که به فراخور گسترش تمدن بشری بر دیواره غارها، معابد، کاخها، خانههای عادی یا حتی معابر تصویر میشدند یا نقوشی که بر تار و پود فرش و پارچه مینشستند. گرافیکها همواره بازتابدهنده سنتها و آمال و آرزوهای مردمی بودهاند که قرار بوده مخاطب آنها قرار بگیرند و اهمیت آنها از آن رو است که معمولا عمیقتر و بیواسطهتر از زبان و کلام و نوشته بر دل مینشینند چراکه همواره برای بشر «باور بصری» بالاترین درجه باور بوده است؛ چیزی که امروز به رسانههای بصری مثل تلویزیون و اینترنت و سینما ماهیتی خدایگانگونه و غیرقابل کتمان بخشیده و متأسفانه به صاحبان رسانههای سلطه این امکان را میدهد که به ذهن و فکر و زندگی مردم مسط شوند. اما در جامجهانی فوتبال که عرصهای است نمایشی و تبلیغاتی برای کشورهای شرکتکننده در آن هم سنت گرافیک حضور خود را اعلام میدارد. مثلا یک مجموعه 33تایی از پوسترهاي هر یک از کشورهای حاضر در جامجهانی 2010 آفریقایجنوبی (به علاوه یک پوستر عمومی از تلفیق 33 پوستر مربوط به ملتها) اخیرا در روزنامه اسپانیایی الگرای چاپ بیلبائو منتشر شده که در همه آنها سعی شده پیوندهایی میان تاریخ و سنتهای هر ملت با حضور در جامجهانی فوتبال برقرار شود. «وطن امروز» از امروز تا پایان مرحله گروهی، هر روز چند کشور را بسته به تقویم مسابقات از طریق این پوسترها معرفی میکند. امروز در آغاز این سفر گرافیکی به تاریخ و فرهنگ 32 ملت جام نوزدهم به معرفی 8 تیم گروههای
A و B میپردازیم:
آفریقایجنوبی؛ سر بزنگاه
تصویری که همه نمادهای میزبان جام را دربر دارد و همه این نمادها در قالب یک هوادار آفریقایی ترسیم شدهاند که کلاهی عجیب و غریب، همانند سایر هواداران کشورش برای خود طراحی کرده. این كلاه در جریان جام کنفدراسیونهای تابستان گذشته تقریبا با همین شمایل و جزئیات و با آن عینک فانتزی که روی هر یک از چشميهايش «بافانا - بافانا» (پسران – پسران) بهعنوان لقب زرد و سبز تیم ملی فوتبال آفریقایجنوبی به چشم میخورد، روی سر یکی از هواداران دیده شده بود. سر کارلوس آلبرتو پریرا سرمربی برزیلی آفریقایجنوبی، تصویر تمامقد بنیمک کارتی بهترین گلزن ملی این کشور، ورزشگاه بازی افتتاحیه در ژوهانسبورگ، آرم فدراسیون فوتبال، جام زرین جهانی، شاخهای مربوط به کلاه سران قبایل آفریقایی، توپ ویژه آدیداس، لباس سنتی شامانها و حتی فرچه واکس، همه و همه نمادهایی از میزبانی آفریقایجنوبی هستند که با یک بوق پلاستیکی سنتی که محلیها آن را «وو-وو- زوئلا» مینامند، مجموعه این نمادها تکمیل شدهاند. بالای کلاه هم عبارت؛ آفریقایجنوبی – که ناکو (سربزنگاه) همان شعار میزبان است.
مکزیک، الهه آگیره
«خاویر آگیره» بزرگترین مربی مکزیکیها که تیم ملی «التری» یا «3 رنگ» این کشور را با دشواریهای بسیار به جام جهانی بازگرداند در نقش الهه اعظم برفراز معبد آزتکها، ساکنان تاریخی مکزیک، تصویر شده و 4 ستاره اصلی تیم هم در قامت نیمهخدایانی بر صحن بالای این زیگورات باستانی برای مردمی که آن پایین برایشان ابراز احساسات میکنند ژست گرفتهاند. این گرافیک کاملا غلبه اعتقادات موهومی باستانی مردم مکزیک بر باورهای مسیحیشان را آشکار میکند.
اروگوئه، یک خورشید و 2 ستاره
این تصویر از پرچم آسمانی اروگوئهایها با آن خورشید طلایی وسطش الهام گرفته شده در حالیکه 2 ستاره که هر یک به شکل جامهای ژول ریمه 1930 و 1950 در زلفهای زرین آفتاب گره خوردهاند، نماد 2 قهرمانی اروگوئه در جام جهانی است. صورت خورشید هم کاملا رگ سرخپوستی مردم این کشور را نشان میدهد.
فرانسه، 3 تفنگدار
آنلکا، ریبری و آنری (به ترتیب از راست به چپ) در شمایل 3 تفنگدار قرن شانزدهمي گلها ترسیم شدهاند. لباسهای سرخ و سفید و آبی آنها به سبک عصر بوربونها، پرچم 3 رنگ فرانسه را تشکیل میدهد که حامل شماره هر یک و لوگوی خروسنشان فدراسیون فوتبال فرانسه است. روی دسته 3 شمشیر عبارت «بیایید آبیها» حک شده و دست چپ آنری که یادآور آن گل متقلبانه است که فرانسه را از سد ایرلند در بازی پلیآف جامجهانی گذراند، هایلایت شده است. پشت سرشان هم بنای سرباز گمنام میدان ستاره پاریس دیده میشود با درختچههایی که به شکل نشان پیروزی (V) آرایش شدهاند.
آرژانتین؛ دست خدا و توپ طلا
لیونل مسی در زمینه آسمانی و سبز، جای خورشید وسط پرچم آرژانتین را گرفته است در حالی که انگشت سبابه دست خدا را مثل همیشه به سوی آسمان دراز کرده که شکل معمول شادی پس از گل اعجوبه آرژانتینی است. او مشغول دریبل زدن با توپ طلایی است که در حال حاضر دارنده آن در جهان فوتبال محسوب میشود و 2 نمای کوچک از ورزشگاههای آزتک مکزیکوسیتی و بومبونرای بوئنوسآیرس یادآور مکانهایی است که آرژانتین در آنها جام را فتح کرده است.
نیجریه؛ بر بال ابر عقاب
ابر عقاب سبز نماد ملی نیجریهایهاست که یکی از تنها 2 ملت مسلمان حاضر در آفریقایجنوبی 2010 هستند. بر بال این عقاب یک بازیکن نیجریهای با پرچم سبز و سفید کشورش سوار شده و با توپی به همین رنگ عازم کارزار جهانی است.
یونان؛ ادیسه 2010
یک کشتی اساطیری یونانی که کاپیتان كاراگونيس با لباس تیم ملی یونان و لباس بلند باستانی در قامت نیمه خدای حماسه ادیسه یا همان اولیسس آن را به جلو هدایت میکند. پشت سر او سایر بازیکنان در حال پارو زدن هستند و پشت قایق هم اتو رههاگل در قامت الهه اصلی زئوس به عصای جادوییاش تکیه زده در حالی که بر فراز سرشان باد در بادبانی به رنگ پرچم یونان افتاده و آنها را به جلو میبرد.
کرهجنوبی؛ ببرغران وارد ميشود
ببر سفید غران که نماد تیم ملی فوتبال کرهجنوبی است از دل پرچم کره بیرون میآید و در حالی که توپ را زیر یک پنجهاش تحت تملک خود درآورده با پنجه دیگر به میلههای زندان محدودیتها حملهور شده و میله مربوط به جامجهانی 2002 را ازهم دریده. این میلهها هر یک به یکی از 8 دوره حضور ببرها در جام مربوط میشود.