گزارش تفصيلي «وطنامروز»
از تعطیلات رسمی در جهان
تقویم ایرانی ها قرمز تر است
آمارها نشان میدهد تعداد روزهای تعطیل در کشور ما تفاوت چندانی با سایر کشورها ندارد، اما بازده کار در کشور ما پایین است. سال گذشته یک کارشناس مدیریت و برنامهریزی در گفتوگو با خبرگزاری مهر اعلام کرد؛ براساس جامعه جهانی کار، زمان کار مفید پرسنل در دستگاه هاى دولتى فقط ۲۲ دقیقه است. این زمان در کشور آلمان 7ساعت و 20 دقیقه و در ژاپن حدود 8 ساعت است. برای ریشهیابی این معضل گفتوگوی کوتاهی داریم با امانالله قرایی مقدم، جامعه شناس.
چرا ساعت کار مفید در کشور ما تا این حد پایین است؟
عوامل بسیاری
صفا صهری
بنابر آمار مؤسسه مشاورهای «مرکر»، در اتحادیه اروپا بهطور متوسط 16 روز تعطیلات رسمی وجود دارد. البته این رقم در کشورهای شرق و غرب اروپا متفاوت است. بهعنوان مثال در کشور فنلاند بهعنوان کشوری که بالاترین آمار تعطیلات در اروپا را دارد، نیروی کار میتواند ضمن بهرهمند شدن از 14روز تعطیلات رسمی 30روز مرخصی استعلاجی و استحقاقی نیز داشتهباشد که درمجموع حداکثر روزهای تعطیل برای کارمندان فنلاندی 44روز در سال خواهد بود. فرانسه و لیتوانی پس از فنلاند هرکدام با داشتن 10 و 12روز تعطیلات رسمی، بالاترین آمار تعطیلات در میان کشورهای اروپایی را به خود اختصاص دادهاند. این درحالی است که در کشور رومانی تنها 7روز تعطیلات رسمی اعلام شدهاست و مجموع روزهایی که نیروی کار میتواند مرخصی داشته باشد نیز 21روز است، یعنی مردم شاغل در این کشور رویهمرفته میتوانند 28روز تعطیلی داشته باشند. در انگلستان و هلند نیز تنها 8 روز تعطیلات رسمی مقرر شده است. در مقایسه باید گفت که در کشور ما مطابق تقویم 26 روز تعطیلات رسمی اعلام شده است که یک روز آن با مناسبت ملی شدن صنعت نفت، تعطیلی ملی محسوب میشود، 4 روز یعنی 22 بهمن، 12 فروردین، 14 و 15خرداد به مناسبتهای دولتی و 16 روز مابقی به مناسبتهای مذهبی تعطیل اعلام شدهاند. در این میان روزهای مرخصی استحقاقی برای شاغلان دائمی
در ایران 26 روز در سال و مرخصی استعلاجی نیز 3روز در نظر گرفته شده است. این ارقام در کنار یکدیگر بیانگر این حقیقت است که نیروی کار ایرانی با داشتن 29روز مرخصی و 26روز تعطیلات رسمی 55 روز حق دارد کار را تعطیل کند. برای فراهم کردن شرایط بهتری به منظور مقایسه دقیقتر، جدولی از تعطیلات رسمی چندین کشور عضو اتحادیه اروپایی ارائه شده است که آمار و ارقام آن مربوط به نیروی کار است که به موجب قانون باید 5 روز در هفته و به مدت 10 سال خدمت کنند. متاسفانه در کشورما علاوه بر آمار رسمی تعطیلات، تعداد روزهای معادل تعطیل نیز بسیار بالاست و تعطیلات پنهان بیش از 146 روز در سال 86 ارزیابی شده است که 7 برابر تعداد روزهای تعطیل رسمی است. در کشور ما روزهای کاری در تمام سال پس ازکم کردن روزهای پنجشنبه و جمعه و با احتساب 26 روز مرخصی 213 روز از 365 روز سال است، یعنی 58 درصد از سال را کار میکنیم و 42 درصد مابقی را در تعطیلات میگذرانیم. بنا به قانون افراد باید روزانه هفتساعتونيم در خدمت کارفرما باشند. در ديگر کشورها از جمله در کشورهای کرهجنوبی و ژاپن که طولانیترین ساعات کاری را دارند میانگین کاری سالانه 2 هزار و 390 ساعت است که از طولانیترین ساعات کار در کشورهای دیگر، حدود 400 ساعت بیشتر است و به عنوان مثال این مقدار حدود 34 درصد بیشتر از میانگین ساعات کاري در آمریکا به حساب میآید. بهطور معمول مردم در کرهجنوبی هر هفته 44 ساعت کار میکنند و ساعت کاری آنها از هشت صبح شروع میشود و تا هفت بعدازظهر ادامه دارد. در ژاپن هم اگرچه وزارت سلامت، کار و آسایش (MHLW) به منظور کاهش ساعات کاری، پیشنویس قانونی برای اعمال تغییرات اساسی در قوانین کار این کشور تصویب کرده است اما بسیاری از ژاپنیها همچنان ساعات زیادی را برای کار صرف میکنند. در بسیاری از کشورهای غرب اروپا ساعات کاری رو به کاهش است و اتحادیه اروپا حداکثر 48 ساعت کار در هفته را مجاز دانسته است و جز انگلستان که به شاغلان اجازه میدهد در صورت تمایل بیش از این مقدار کار کنند، در دیگر کشورها قانون اتحادیه اروپایی اعمال میشود. بهعنوان نمونه در فرانسه و آلمان 35 ساعت کار در هفته قانونی شمرده میشود. شاید در یک نگاه اجمالی، ساعات کار در ایران با دیگر کشورها چندان متفاوت به نظر نرسد اما نکته حائز اهمیت اینجاست که براساس بررسی جامعه جهانی کار، زمان کار مفید کارمندان در دستگاههای دولتی ایران فقط 22دقیقه است. در حالی که همین آمار ساعات مفید کار در آلمان را هفت ساعت و 20دقیقه و در ژاپن حدود 9ساعت اعلام کرده است. در کنار این دلیل، متکی بودن کشور به درآمدهای نفتی نیز بهعنوان یکی از عوامل موثر در این زمینه مطرح است. زیرا نیروی کار، ارتباط مستقیم تلاش بیشتر و فعالیت مضاعف با تولید ثروت و رشد اقتصادی را در درجه دوم اهمیت تلقی میکند و با برخورداری از درآمد نفتی که برای کسب آن نیاز چندانی به فعالیت ندارد، روزگار میگذراند. این معضل مهم در کشور به هر دلیلی كه بهوجود آمده باشد، در هر حال یکی از علل شکست پروژهها و توفیق نيافتن برنامههای کلان در زمان مناسب است.
بنابر آمار مؤسسه مشاورهای «مرکر»، در اتحادیه اروپا بهطور متوسط 16 روز تعطیلات رسمی وجود دارد. البته این رقم در کشورهای شرق و غرب اروپا متفاوت است. بهعنوان مثال در کشور فنلاند بهعنوان کشوری که بالاترین آمار تعطیلات در اروپا را دارد، نیروی کار میتواند ضمن بهرهمند شدن از 14روز تعطیلات رسمی 30روز مرخصی استعلاجی و استحقاقی نیز داشتهباشد که درمجموع حداکثر روزهای تعطیل برای کارمندان فنلاندی 44روز در سال خواهد بود. فرانسه و لیتوانی پس از فنلاند هرکدام با داشتن 10 و 12روز تعطیلات رسمی، بالاترین آمار تعطیلات در میان کشورهای اروپایی را به خود اختصاص دادهاند. این درحالی است که در کشور رومانی تنها 7روز تعطیلات رسمی اعلام شدهاست و مجموع روزهایی که نیروی کار میتواند مرخصی داشته باشد نیز 21روز است، یعنی مردم شاغل در این کشور رویهمرفته میتوانند 28روز تعطیلی داشته باشند. در انگلستان و هلند نیز تنها 8 روز تعطیلات رسمی مقرر شده است. در مقایسه باید گفت که در کشور ما مطابق تقویم 26 روز تعطیلات رسمی اعلام شده است که یک روز آن با مناسبت ملی شدن صنعت نفت، تعطیلی ملی محسوب میشود، 4 روز یعنی 22 بهمن، 12 فروردین، 14 و 15خرداد به مناسبتهای دولتی و 16 روز مابقی به مناسبتهای مذهبی تعطیل اعلام شدهاند. در این میان روزهای مرخصی استحقاقی برای شاغلان دائمی در ایران 26 روز در سال و مرخصی استعلاجی نیز 3روز در نظر گرفته شده است. این ارقام در کنار یکدیگر بیانگر این حقیقت است که نیروی کار ایرانی با داشتن 29روز مرخصی و 26روز تعطیلات رسمی 55 روز حق دارد کار را تعطیل کند. برای فراهم کردن شرایط بهتری به منظور مقایسه دقیقتر، جدولی از تعطیلات رسمی چندین کشور عضو اتحادیه اروپایی ارائه شده است که آمار و ارقام آن مربوط به نیروی کار است که به موجب قانون باید 5 روز در هفته و به مدت 10 سال خدمت کنند. متاسفانه در کشورما علاوه بر آمار رسمی تعطیلات، تعداد روزهای معادل تعطیل نیز بسیار بالاست و تعطیلات پنهان بیش از 146 روز در سال 86 ارزیابی شده است که 7 برابر تعداد روزهای تعطیل رسمی است. در کشور ما روزهای کاری در تمام سال پس ازکم کردن روزهای پنجشنبه و جمعه و با احتساب 26 روز مرخصی 213 روز از 365 روز سال است، یعنی 58 درصد از سال را کار میکنیم و 42 درصد مابقی را در تعطیلات میگذرانیم. بنا به قانون افراد باید روزانه هفتساعتونيم در خدمت کارفرما باشند. در ديگر کشورها از جمله در کشورهای کرهجنوبی و ژاپن که طولانیترین ساعات کاری را دارند میانگین کاری سالانه 2 هزار و 390 ساعت است که از طولانیترین ساعات کار در کشورهای دیگر، حدود 400 ساعت بیشتر است و به عنوان مثال این مقدار حدود 34 درصد بیشتر از میانگین ساعات کاري در آمریکا به حساب میآید. بهطور معمول مردم در کرهجنوبی هر هفته 44 ساعت کار میکنند و ساعت کاری آنها از هشت صبح شروع میشود و تا هفت بعدازظهر ادامه دارد. در ژاپن هم اگرچه وزارت سلامت، کار و آسایش (MHLW) به منظور کاهش ساعات کاری، پیشنویس قانونی برای اعمال تغییرات اساسی در قوانین کار این کشور تصویب کرده است اما بسیاری از ژاپنیها همچنان ساعات زیادی را برای کار صرف میکنند. در بسیاری از کشورهای غرب اروپا ساعات کاری رو به کاهش است و اتحادیه اروپا حداکثر 48 ساعت کار در هفته را مجاز دانسته است و جز انگلستان که به شاغلان اجازه میدهد در صورت تمایل بیش از این مقدار کار کنند، در دیگر کشورها قانون اتحادیه اروپایی اعمال میشود. بهعنوان نمونه در فرانسه و آلمان 35 ساعت کار در هفته قانونی شمرده میشود. شاید در یک نگاه اجمالی، ساعات کار در ایران با دیگر کشورها چندان متفاوت به نظر نرسد اما نکته حائز اهمیت اینجاست که براساس بررسی جامعه جهانی کار، زمان کار مفید کارمندان در دستگاههای دولتی ایران فقط 22دقیقه است. در حالی که همین آمار ساعات مفید کار در آلمان را هفت ساعت و 20دقیقه و در ژاپن حدود 9ساعت اعلام کرده است. در کنار این دلیل، متکی بودن کشور به درآمدهای نفتی نیز بهعنوان یکی از عوامل موثر در این زمینه مطرح است. زیرا نیروی کار، ارتباط مستقیم تلاش بیشتر و فعالیت مضاعف با تولید ثروت و رشد اقتصادی را در درجه دوم اهمیت تلقی میکند و با برخورداری از درآمد نفتی که برای کسب آن نیاز چندانی به فعالیت ندارد، روزگار میگذراند. این معضل مهم در کشور به هر دلیلی كه بهوجود آمده باشد، در هر حال یکی از علل شکست پروژهها و توفیق نيافتن برنامههای کلان در زمان مناسب است.