پاتریک کاکبرن*: شاهزاده اندرو (دومین پسر ملکه انگلیس) با لقب دوک یور قرار است جمعه هفته جاری در کنفرانسی در لندن در تمجید از بحرین به عنوان کشور آزادی مذاهب و استقبال از عقاید مختلف، سخنرانی کند. وی ماه گذشته در جریان سفری به بحرین گفت به نظر من آنچه در بحرین روی می‌دهد منشأ امید برای اکثر جهانیان و مایه افتخار بحرینی‌هاست! این خیلی عجیب است چون جزیره بحرین سابقه تایید شده‌ای از حبس و شکنجه معترضانی دارد که منادی حقوق دموکراتیک برای اکثریت شیعیان که حدود 60 درصد جمعیت این کشور را تشکیل می‌دهند، هستند. وزارت خارجه آمریکا در گزارش سالانه‌اش درباره حقوق بشر به موارد متعددی از نقض جدی حقوق بشر در بحرین اذعان کرد؛ از جمله ناتوانی شهروندان در تغییر مسالمت‌آمیز دولت‌شان و دستگیری معترضان با اتهامات مبهم که با شکنجه‌هایی در بازداشتگاه‌ها همراه است. این گزارش توجهات را به ادامه تبعیض علیه جمعیت شیعیان (بحرین) معطوف می‌کند. هیچ‌یک از این موارد نباید چندان تعجب‌آور باشد. در مارس 2011 دولت بحرین اعتراضات (بیداری اسلامی) در این کشور را سرکوب کرد و با معترضان و با کسانی که با آنها در ارتباط بودند از قبیل پزشکانی که تظاهر‌کنندگان مجروح را مداوا می‌کردند، با بی‌رحمی تمام برخورد می‌کرد. کمیسیون مستقل تحقیق در بحرین حداقل از 18 روش شکنجه معترضان بازداشتی یاد کرده است؛ از جمله شوک الکتریکی، استفاده از شلنگ برای شلاق زدن به کف پا، محرومیت از خواب و تهدید به تجاوز جنسی و در کنار آن تخریب بیش از ۳۰ مسجد و مکان مقدس و محل برگزاری جلسات مذهبی به بهانه فاقد مجوز بودن. شاهزاده اندرو تجربه دیرینه و بحث‌بر‌انگیزی در ارتباط با بحرین دارد که بارها به عنوان نماینده ویژه تجارت و سرمایه‌گذاری به آنجا سفر کرده است. در سال ۲۰۱۰ گزارش انتقادآمیزی از رفتار شاهزاده اندرو به قلم سیمون ویلسون در دیلی‌میل منتشر شد. ویلسون که معاونت سفارت انگلیس در بحرین را از سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۵ برعهده داشت، ماجراهایی از تکبر، گستاخی و خودبینی شاهزاده اندرو نقل می‌کند. او می‌گوید شاهزاده اندرو همنشینی با پادشاهان مستبد خلیج‌فارس را دوست داشت و چنان مبهوت ثروتشان بود که در حضور آنها به طور شرم‌آوری چاپلوسی می‌کرد و برای میزبانانش در بحرین نامه‌های تشکر ریاکارانه‌ای می‌فرستاد. شاهزاده اندرو دیگر نماینده تجاری نیست و در سال ۲۰۱۱ از این سمت کنار رفت اما تلاش زیادی کرد تا آل‌خلیفه اعتبار خود را در عرصه بین‌المللی احیا کند و در عین حال سرکوب داخلی را گسترش دهد. نشستی با عنوان «این است بحرین!» که شاهزاده اندرو افتتاح می‌کند، با سازمان‌دهی فدراسیون انجمن‌های بحرینی خارج از کشور برگزار می‌شود. دبیر کل این فدراسیون به من گفت هدف از این نشست «تمجید از تنوع فرهنگی، آزادی مذهب و این حقیقت است که چند فرهنگ‌گرایی در بحرین رو به گسترش است در حالی‌که بسیاری از کشورها با موج رو به رشد بیگانه‌ستیزی و تنش‌های نژادی و مذهبی مواجه هستند». متاسفانه خشونت و فرقه‌گرایی فزاینده واقعیت جامعه بحرین است. جوآن مندز، کارشناس ویژه سازمان ملل درباره شکنجه، از تصمیم بحرین در به تاخیر انداختن سفر وی اظهار نارضایتی عمیقی کرد. وی با مردم بحرین بویژه قربانیان شکنجه و سوء‌رفتار و خانواده‌هایشان که در انتظار سفر وی بودند، ابراز همدردی کرد. جواد فیروز، نماینده پارلمان بحرین از افزایش چشمگیر حملات علیه شیعیان خبر داده است. فیروز که در لندن در تبعید به‌سر می‌برد، یکی از ۳۱ شیعه بحرینی است که ۱۸ ماه قبل دولت این کشور از آنها سلب تابعیت کرد. وی می‌گوید دولت تاکنون به وعده‌اش درباره بازسازی ۳۸ مسجد و مکان مذهبی خراب شده شیعیان عمل نکرده و خواهان تغییر محل آنهاست. در حالی که قدمت برخی از آنها به 2 قرن پیش بازمی‌گردد. وی می‌گوید ادعا می‌شود فعالان شیعه که خواهان حقوق مدنی هستند، عوامل ایران هستند. بحرین در آستانه درگیری مذهبی عمیقی بین شیعه و سنی است. شیخ حسین النجاتی، نماینده آیت‌الله سیستانی یکی دیگر از ۳۱ نفری است که تابعیت بحرینی از آنها سلب شد و ماه گذشته به وی ضرب‌الاجل ۴۸ ساعته داده شد تا بحرین را ترک کند. ماه گذشته آیت‌الله شیخ عیسی قاسم، برجسته‌ترین رهبر روحانی شیعه در این جزیره، دولت بحرین را به اعلام «جنگ علنی بر ضد فرقه شیعه» متهم کرد. درخواست آیت‌الله قاسم برای ادامه مخالفت غیرخشونت‌آمیز ممکن است توجه همگان را جلب نکند. تعداد بازداشتی‌ها در بحرین مشخص نیست اما جریان اپوزیسیون شمار آنها را ۳۵۰۰ نفر ارزیابی می‌کند. علا شهابی، فعال تبعیدی می‌گوید مردم پس از ۳ سال خودداری از خشونت، به تدریح افراطی می‌شوند. مسؤولان این دولت عملا همه رهبران اعتراضات خیابانی «غیر خشونت‌آمیز را حذف کرده‌اند». شهابی می‌گوید این خلأ را اما گروه‌های افراطی پر می‌کنند. وزارت کشور بحرین کسانی را که می‌گویند مورد شکنجه قرار گرفته‌اند، به اقدام حقوقی تهدید کرده است و این موضوعی نیست که به راحتی انکار شود. درباره شاهزاده اندرو نیز باید گفت که اگر وی در مراسم روز جمعه شرکت و سخنرانی کند، نقشی کوچک اما به دور از شرافت در سرپوش نهادن بر تراژدی بحرین ایفا خواهد کرد.
*ستون‌نویس روزنامه ایندیپندنت