سمیه همایونروز:
در سلسله مباحثی که در «مرکز بینالمللی وودرو ویلسون» به منظور بررسی مسائل مرتبط با ایران در یک سال گذشته و دیپلماسی ایالات متحده آمریکا در قبال کشورمان برگزار شد، سفیر سابق اتریش در تهران به جاسوسی 22 سفارتخانه اروپایی در حوادث پس از انتخابات ریاستجمهوری در ایران اعتراف کرد. مایکل پوستل در آغاز سخنان خود در این نشست چند ساعته، با اشاره به استقبال گسترده مردم از انتخابات، به عنوان دیپلماتی که در ایران حاضر بوده از خاطرات خود درباره رخدادهای سال گذشته به سخنرانی پرداخت و گفت: اروپا در هفتههای پس از انتخابات از نزدیک مسائل را تعقیب کرده و از ایران میخواست که درباره نتایج انتخابات تحقیق و تفحص به عمل آورد. اتحادیه اروپا از ایران میخواست دست از آنچه وی حمله به تظاهرات مسالمتآمیز میخواند، بردارد و حق گردهمایی و اجتماعات را به رسمیت بشناسد. سفیر سابق اتریش در تهران در بخش دیگری از سخنان خود به اقدام دیپلماتهای اروپایی برای جمعآوری اطلاعات از فتنه 88 اذعان کرد و گفت: « ما از طریق توئیتر، 22 سفارتخانه و ديپلماتهايي كه به سطح شهر اعزام میکرديم اطلاعات زیادی کسب میکردیم اما از سوی مقامات ایرانی مورد مواخذه قرار میگرفتیم که نباید در سطح شهر حاضر شده و گزارش تهیه کنیم، چرا که این یک مساله داخلی است و خارجیها نباید در آن دخالت کنند».جامعه جهانی علیه ایران متحد نیست
در ادامه معاون سابق امور سیاسی وزارت خارجه آمریکا و استاد کنونی دانشگاه هاروارد به سخنرانی پرداخت. نیکلاس برنز با اشاره به اینکه جامعه جهانی علیه ایران متحد نیست در نشست مرکز بینالمللی وودرو ویلسون درباره ایران، 6 راهکار را برای مقابله با ایران ارائه کرد. البته وی پیش از ارائه راهکارهای خود در قبال ایران با تاکید بر اینکه تدوین یک راهبرد جامع درباره ایران امری دشوار است، گفت: «ایران با چالشهای متعددی مواجه است». وی سپس از متفقالقول بودن جامعه جهانی برای ممانعت از تبدیل شدن ایران به قدرت هستهای سخن به میان آورد اما در ادامه گفت: «مهمترین مشکل این است که جامعه جهانی در مقابله با ایران به حد کفایت متحد نیست؛ چه درباره تحریمها و چه درباره مذاکرات». معاون سابق کاندولیزا رایس با اشاره به تفاهمنامه معاوضه سوخت سهجانبه میان ایران، برزیل و ترکیه آن را «توافقنامهای تاسفبرانگیز» خواند که تلاشهای آمریکا را در حوزههای مختلف به شکست کشانده و سپس اظهار داشت: «این توافقنامه به احمدینژاد در آستانه تحریمها جان تازهای بخشید». نیکلاس برنز در حالی که از موافقت خود با سیاستهای اوباما درباره ایران خبر میداد، حرکت انجام شده از سوی ترکیه و برزیل را نشانگر آن دانست که اوباما از حمایت کافی از سوی سایر کشورهای جهان برخوردار نیست. وی در ادامه سخنرانی خود 6 راهکار را پیش روی سیاستگذاران ضدایرانی آمریکا گذاشت که نخستین آن عبارت بود از «تقویت ائتلاف بینالمللی آمریکا علیه ایران». برنز در توضیح راهکار پیشنهادی خود مدعی شد لازم است هرگاه ایران با سازمان ملل متحد یا سایر توافقات بینالمللی مخالفت میکند، این مخالفتها برای این کشور نتایج ملموسی داشته باشد. از اینرو آمریکا باید به یک ائتلاف قوی دست یابد که بتواند توافقات پیشین و آتی را تعقیب کند. تداوم رویکرد تحریم علیه ایران از دیگر گزینههای مورد نظر معاون سابق کاندولیزا رایس بود. هرچند که از دیدگاه برنز تحریم راهکار همه مشکلات نیست اما میتواند در چارچوب یک راهبرد کلان به کار آید و ایران را به کشوری بدل سازد که قانونشکن است. حمایت بیشتر از مذاکره با ایران، راهکار سومی بود که نیکلاس برنز به سیاستمداران آمریکایی پیشنهاد کرد. وی که از یکسو سخن از تحریم ایران گفته، از سوی دیگر گفت: «از آنجایی که در طول تاریخ در روابط آمریکا با ایران پس از انقلاب اسلامی هیچگاه گفتوگوهای مستمری میان 2 کشور انجام نشده، بهتر است آمریکا با ایرانیان بر سر میز مذاکره بنشیند و از ابزارهای دیپلماتیک حداکثر استفاده را ببرد». آماده ساختن ذهن همپیمانان غرب در منطقه در اینباره که احتمال دارد ایران به قدرت نظامی بسیار بزرگی در خاورمیانه بدل شود، مورد چهارمی بود که برنز مطرح کرد. از نظر معاون سابق وزارت خارجه آمریکا، این امر باید همراه با ارائه کمکهای نظامی- امنیتی باشد. «نگاه داشتن همه گزینهها روی میز» پنجمین راهکار پیشنهادی نیکلاس برنز بود. وی در ادامه راهکارهای خود خواستار آن شد که آمریکا هرگز گزینه نظامی را کنار نگذاشته و نیمنگاهی نیز به آن داشته باشد. حمایت از آنچه برنز میلیونها ایرانی آزادیخواه خواند، ششمین و آخرین گزینهای بود که وی برای سیاستمداران و سیاستگذاران آمریکایی مناسب دید و توجه به آن را توصیه کرد.
این استاد دانشگاه پس از ارائه راهکارهای ششگانه در پایان سخنرانی خود مدعی شد: «آمریکا به مراتب قویتر از ایران است و توان اعمال قدرت واشنگتن بالاتر است. سیاستی صبورانه، قدرتمند و هوشمندانه برای پیروزی بر دولت ایران تنها راه درستی است که پیش روی آمریکاست. به همین خاطر است که باید راهها را برای مذاکره همواره باز بگذاریم». از دیگر سخنرانان این نشست شائول باخاش از دانشگاه جورج میسون بود؛ فردی که مدیریت و ریاست کارگروه اول را برعهده داشت. وی پس از سخنرانی معاون سابق وزارت خارجه آمریکا از وی پرسید آیا راهکارهای وی بیان دیگری از همان راهبردهای قدیمی نیست که نیکلاس برنز در پاسخ به این سوال با اشاره به جملهای از جورج میچل، نماینده آمریکا در خاورمیانه مبنی بر اینکه «شاید 100 روز شکست بخوریم اما اگر تنها یک روز پیروز شویم کافی است»، توضیح داد: «باید از تندروی پرهیز کرد... باید ایرانیان را تحریم کرد، تحت فشار نظامی و اقتصادی قرار داد اما در عین حال راه را برای مذاکره بازگذاشت». در ادامه و پس از سخنرانی پوستل و برنز، یکی از شرکتکنندگان در این نشست سوال کرد که بهترین راه اعمال تحریم بر ایران چیست، پوستل، سفیر سابق اتریش در تهران در پاسخ به این سوال گفت که اتحادیه اروپا خواستار آن است که سازمان ملل متحد تحریمهای گستردهای علیه ایران اعمال کند اما برنز با مخالفت با این تز مدعی شد که تحریمهای سازمان ملل به تنهایی کفایت نخواهد کرد!
تحریمها اثری بر مسأله هستهای ایران ندارد
پس از سخنان سفیر سابق اتریش در تهران و معاون سیاسی سابق وزارت خارجه آمریکا که جزو سخنرانان کارگروه اول بودند، دومین کارگروه تحت مدیریت کاوه احسانی از دانشگاه دیپاول با حضور افرادی نظیر سوزان مالونی، کارشناس مسائل خاورمیانه از مرکز سابان کار خود را شروع کرد. سوزان مالونی درباره اقتصاد ایران مباحثی را مطرح کرد که درخور توجه و قابل تامل است. به باور وی، درحالی که باراک اوباما با سیاستی دوپهلو درباره ایران قدم به دفتر کار خود گذاشته بود، با انتخابات ریاست جمهوری اخیر در ایران، سیاست وی بهم ریخت. این کارشناس مرکز سابان معتقد است به رغم خوشبینی محتاطانه غرب نسبت به اعمال تحریم علیه ایران، تقریبا غیرممکن است فردی را یافت که فکر کند تحریمها در متوقف کردن برنامه هستهای ایران نقشی داشته باشد. به گفته سوزان مالونی، تاکنون تحریمها نه تنها از آن چیزی که انتظار میرفت ضعیفتر از آب درآمدهاند بلکه نظام اسلامی ایران نشان داده در دوره بحرانهای اقتصادی، خطرناکتر از سایر برهههای زمانی است. این کارشناس مسائل خاورمیانه در مرکز سابان در ادامه سخنان خویش تاکید کرد: «در طول تاریخ کمتر دیده شده که تحریم بتواند به گروهی مخالف قدرت بیشتری ببخشد تا بتوانند بر سیاستهای داخلی تاثیر گذارند، چرا که تحریمها در اغلب موارد آنچه را که اپوزیسیون بدان نیاز دارد در اختیار آنها نمیگذارد. آنچه این دست گروهها نیاز دارند راهبرد مناسب و رهبری است». به زعم سوزان مالونی، علاوه براین، اقتصاد هرگز ابزار مناسبی در دست اصلاحطلبان نیست و معلوم نیست افرادی که از منابع مالی برخوردارند بخواهند این منابع را صرف حمایت از اپوزیسیون کنند. در این میان، سخنان کاوه احسانی از دانشگاه دي پاول که ریاست کارگروه دوم را بر عهده داشت نیز جالب توجه بود. وی خطاب به حاضران در جلسه گفت: «بسیاری از سرسختیهای امروز ناشی از آن است که دستی که محمد خاتمی، رئیسجمهور سابق ایران در اوایل سال 2000 میلادی به سوی آمریکا دراز کرد، با پاسخ مناسبی از سوی آمریکاییها روبهرو نشد». احسانی با اشاره به اینکه جامعه ایران به دنبال راهی تدریجی و کمهزینه برای تغییر سیستم در این کشور است، از سیاستگذاران خواست تا در هنگام تدوین راهبردهای مداخلهجویانه خود بیشتر جنبشهای اجتماعی درون ایران را مدنظر قرار دهند.