مجید حیدری:
بانک جهانی، پیش‌بینی خود را درباره رشد اقتصادی جهانی کاهش داد. آمار آمریکایی‌هایی که خانه‌های خود را از دست می‌دهند در حال افزایش است و دست آخر اینکه بانک « اچ آر ایی» آلمان بیش از 3میلیارد یورو زیان دیده؛ همه این اخبار فقط بخش اندکی از اتفاقاتی است که اخبار آن روی خروجی‌های خبرگزاری‌ها نقش بسته است. به گزارش خبرنگار وطن‌امروز گردباد بحران دوم اقتصاد بین‌الملل با سرعت در حرکت بوده و سر راه خویش در آمریکا و اروپا کالبد اقتصادی بانک‌ها و بنگاه‌های تجاری را به آسمان بلند کرده و در گردش کوتاه به زمین می‌کوبد. در واقع این روزها برای همه بازنشستگان آمریکا به روزهای سختی مبدل شده چراکه بحران مالی باعث شده است بازنشستگان میان هزینه‌های پزشکی و درمانی سنگین و مخارج دیگر خود قاعده اهم‌فی‌الاهم را در پیش بگیرند. بحران اقتصادی باعث شده بازنشستگان و یا به بیان دیگر بیشتر آمریکایی‌ها نتوانند از عهده مخارج خود برآیند. زیان ناشی از کاهش ارزش سهام صندوق بازنشستگان از یک سو و از طرف دیگر افزایش بهای مواد غذایی و سوخت، ایام را برای آنها سخت و کمرشکن کرده بطوری که بسیاری از این افراد به فروش مایملک خود فکر می‌کنند. ولی به علت رکود بازار خرید و فروش مسکن، منزل آنها هم دیگر ارزش چندانی ندارد.
گروه‌های مدافع حقوق افرادی که خانه‌هایشان را از دست دادند، هم می‌گویند آمار بی‌خانمان‌ها 61درصد افزایش یافته است. عضو شورای ملی دفاع از حقوق افرادی که خانه‌هایشان را از دست دادند، می‌گوید: «باراک اوباما می‌داند که اوضاع اقتصادی تنها در صورتی روبه راه خواهد شد که بتوان به بحران مصادره املاک مردم پایان داد؛ اوباما بخوبی می‌داند که راه‌حل پایان دادن به این بحران، پیشگیری و نیز پایان بخشیدن به روند بی‌خانمان شدن خانوارهایی است که در حال از دست دادن خانه‌های خود در پی بحران مالی هستند». وی گفت: ما برای کمک به افرادی که به دلیل از دست دادن مشاغل خود در پی بحران مالی با مشکلات اقتصادی مواجه شدند و خانه‌های خود را از دست دادند، در واقع با یک معمای پیچیده روبه‌رو هستیم و برای رفع این بحران اقدامات فوری باید اتخاذ کرد.
ورشکستگی شرکت‌های بزرگ
بحران اقتصادی اکنون پیروز میدان است، چه آنکه از زمان آغاز آن تاکنون مهم‌ترین قربانیان او کمپانی‌های بزرگی بودند که اکنون چراغ بنگاه‌های تولیدی و اقتصادی خویش را به دلیل ورشکستگی باید خاموش کنند؛ تعطیلی کارخانجات جنرال‌موتورز در کره جنوبی، روند فزاینده بیکاری در انگلیس، زیان یک میلیارد یورویی بانک سرمایه‌گذاری ناتیگزی فرانسه و دست به دامن شدن شرکت فورد آلمان برای دریافت فوری تسهیلات فقط بخش ناچیزی از رخدادهای 48 ساعت اخیر در جامعه بین‌الملل است. صرف‌نظر از پرداختن به اسامی و نام دیگر شرکت‌های بزرگ درگیر در این بحران بین‌المللی اما علامت تعجب مهم‌ترین نمایه‌ای است که اکنون در مقابل دیدگان بسیاری از نخبگان اقتصادی جهان رژه می‌رود.
درست در همین شرایط بانک جهانی نیز با اصلاح ارقام پیش‌بینی رشد خویش بر دامنه‌دار بودن بحران اقتصادی صحه گذاشت. این بانک ضمن کاهش پیش‌بینی‌های خود درباره رشد اقتصاد جهان در سال 2009، تعهدات خود را برای کمک به کشورها افزایش داد. بانک جهانی، به علت نگرانی از پیامدهای بحران مالی جهان، آمار و ارقامی را که پیشتر درباره رشد اقتصادی کشورهای در حال توسعه ارایه کرده بود کاهش داد و اعلام کرد پیش بینی رشد اقتصاد این کشورها در سال 2009 که در ماه ژوئن 4/6 درصد تعیین شده بود اکنون به 5/4 درصد کاهش یافته است. علت تجدید نظر و کاهش پیش‌بینی‌های این نهاد مالی بین‌المللی درباره رشد اقتصادی جهان، اوضاع آشفته بازارهای مالی، کاهش صادرات و نوسان بهای محصولات پایه است. بانک جهانی پیش بینی کرد ممکن است رشد اقتصادی کشورهایی که درآمدهای بالا دارند در سال آینده میلادی 1/0 درصد افزایش پیدا کند در حالی‌که پیش از این پیش‌بینی کارشناسان بانک جهانی در این باره 2 درصد بود. بانک جهانی ضمن تاکید بر ضرورت واکنش مناسب کشورهای جهان به بحران مالی گسترده اخیر، اعلام کرد: در سه سال آینده تا سقف یکصد میلیارد دلار امریکا برای حمایت از کشورهای در حال توسعه اختصاص خواهد داد. با این احوال دست‌اندرکاران امر ایجاد واحد مالی جهانی را یکی از بهترین گزینه‌ها برای حل بحران اقتصاد جهانی می‌دانند هرچند که به نظر می‌رسد آمریکا با ایجاد نهاد مالی واحد جهانی موافق نباشد، اما حمایت اندک در اروپا و آمریکا برای فعالیت یک نهاد مالی واحد جهانی و هماهنگی همه بازارهای مالی جهانی وجود دارد و آمریکا احتمالاً مایل به صرف نظر از قدرت، نفوذ و استیلای خود در بازارها و موسسات مالی نباشد. همه این اتفاقات در حالی رخ داده که برخی از کارشناسان اقتصادی انگلیس و ژاپن راه‌حل بحران اقتصادی در بلندمدت را استفاده از روش‌های بانکداری اسلامی می‌دانند. از این رهگذر شاید فروش اوراق قرضه اسلامی در انگلیس در آینده نزدیک خود نشانه‌ای از این استقبال باشد. اقتصاددانان ژاپن نیز در مشی تازه خود بر استفاده از بانکداری اسلامی تاکید و اعلام کرده‌اند که به زودی روش‌های جدیدی از بانکداری اسلامی در سیستم پولی و مالی ژاپن جریان خواهد یافت.