19 آبان؛ مهار نیروی گداخت هستهای
در 1370 شمسی یک گروه از دانشمندان از کشورهای مختلف اروپا در انگلستان توانستند برای نخستین بار گداخت هستهای را مهار کنند تا برای تامین نیروی قابل توجهی به کار رود. در مدت تنها 2 ثانیه، حدود 7/1 مگاوات انرژی الکتریکی تولید شد. واکنش گداخت هستهای با شکافت هستهای که معمولا در برنامههای هستهای استفاده میشود، تفاوت دارد. هنگام گداخت هستهای، یک هسته سبک با سرعت بالا حرکت میکند و با هستههای دیگر ترکیب میشود، در نتیجه از این آزمایش هیچگونه پسماند رادیواکتیو درست نمیشود. آزمایش این گروه برای شبیهسازی شرایط تجاری و صنعتی انجام شد.
19 آبان؛ نخستین ویروس کامپیوتری
در 1362 یک دانشجوی آمریکایی به نام فرد کوهن، نتایج آزمایش خودش درباره امنیت کامپیوترها را در یک سمینار ارائه داد. این در واقع نخستین ویروس کامپیوتری ثبت شده بود. کوهن این ویروس را وقتی برای گرفتن دکترایش مشغول تحقیق بود، ساخت. قبل از او دیگران درباره برنامههایی که میتواند کار کامپیوتر را دچار اختلال کند، مطالبی نوشته بودند اما او نخستین کسی بود که نمونهای از این برنامهها را واقعا تولید کرد. کوهن در مقاله خود این ویروس را اینطور توصیف کرده بود: «برنامهای که میتواند برنامههای دیگر را آلوده کند و آنها را طوری تغییر دهد که نسخهای از خودش تولید کند.» کوهن ویروس خود را به یک برنامه گرافیکی که روی VAX نصب میشد، اضافه کرد. این ویروس داخل برنامه گرافیکی مخفی میشد و از اختیارات کاربر استفاده میکرد تا باقی بخشهای کامپیوتر را ببیند و به درون آنها نفوذ کند.
19 آبان؛ کشف کوارک افسون
در 1353 شمسی 2گروه فیزیکدان تجربی کشف کوارک افسون را به طور همزمان اعلام کردند؛ یک گروه از MIT و گروه دیگر از مرکز شتابدهنده خطی استنفورد (SLAC). این ذره تازه کشف شده جرمی معادل 3095 مگاالکترون ولت داشت و طول عمر آن تقریبا هزار برابر ذراتی با جرم نزدیک به این مقدار بود. اعلام عمومی این کشف، انقلابی در فیزیک انرژیهای بالا پدید آورد که امروز به اسم انقلاب نوامبر (آبان) شناخته میشود. هر دو فیزیکدانی که 2 گروه کاشف این ذره را هدایت میکردند، ساموئل تینگ و برتون ریشتر، در عرض 2 سال جایزه نوبل فیزیک گرفتند.
20 آبان؛ نخستین تماس مستقیم تلفنی
در 1330 شمسی خدمات تماس تلفنی مستقیم میان 2 ساحل آمریکای شمالی برای نخستینبار در دنیا برقرار شد. به شمارههایی که تا آن زمان گرفته میشدند، سه رقم اضافه شد و زمان انتظار برای برقراری ارتباط به 18 ثانیه کاهش پیدا کرد. قبل از آن برای برقراری چنین تماسهایی باید ابتدا با اپراتور تماس میگرفتید و او شما را به شماره مورد نظرتان وصل میکرد. از 1310 برقراری تماس مستقیم با نقاطی که فاصلهشان زیاد نبود ممکن شده بود اما نه با نقاط دور.
22 آبان؛ مریخپیما
در 1350 شمسی، فضاپیمای مارینر-9 که نخستین دست ساخته بشر برای گردش در مدار سیارات دیگر بود، در مدار مریخ قرار گرفت. ماموریت این سفینه که هیچ سرنشینی هم نداشت، این بود که عکسهایی از سطح مریخ بگیرد تا بتوان نقشه آن را ترسیم کرد. دیگر اینکه جو نازک این سیاره، ابرها و غبار موجود در جو و ارتباط آن با وضعیت شیمیایی سطح سیاره و تغییرات فصلی را بررسی کند.
23 آبان 1095 شمسی؛ مرگ لایب نیتز
گوتفرید ویلهلم لایب نیتز، فیلسوف و فیزیکدان آلمانی، حساب دیفرانسیل و انتگرال را همزمان با نیوتن ولی به طور مستقل اختراع کرده بود. لایب نیتز در فرانسه با کریستین هویگنس آشنا شد و در انگلیس با اعضای انجمن سلطنتی مثل رابرت بویل. به این ترتیب او در جریان مسأله روز ریاضیدانهای اروپا قرار گرفت. تلاش او برای حل این مسأله، منجر به کشف ساخته شدن حساب دیفرانسیل و انتگرال شد. او نتایج کار خود را در 1063 شمسی منتشر کرد. نیوتن قبلتر از او در 1043 این ایده را طرح کرده ولی تا 1066 نتایج کارش را منتشر نکرده بود، بنا بر این حق تقدم به نیوتن داده شد و امروزه اغلب اختراع حساب دیفرانسیل را به او نسبت میدهیم.
24 آبان؛ تولد سارا بیکر
سارا بیکر یک پزشک آمریکایی بود که تلاش فراوانی برای توسعه سطح بهداشت و سلامت کودکان انجام داد. او توانست دیگران را متقاعد کند مراقبت خوب از کودکان و پیشگیری از بیماریها مهم و موثر است. وقتی وضعیت سلامت مادران را در بخشهایی از نیویورک دید، دفتر سلامت کودکان را راه انداخت. در اثر فعالیتهای این موسسه، میزان مرگ و میر کودکان هزار و 200 نفر در سال کمتر شد و بعد از آن آمار مرگ کودکان در نیویورک از بقیه شهرهای آمریکا و اروپا پایینتر آمد. او کلینیکهای شیر رایگان برای بچهها راهاندازی کرد، به قابلهها آموزش داد و استفاده از نیترات نقره برای جلوگیری از کوری نوزادان را به مادران آموخت.