زهرا قزیلی: سینمای دفاع مقدس منحصرا به جنگ تحمیلی ایران و عراق اطلاق می‌شود. اینگونه از سینما، سینمای ملی است و فیملسازی ایرانی با وجود نماد و نشانه‌های هویتی ملی- مذهبی در ژانر دفاع مقدس واضح و آشکار است و نسبت به دیگر گونه‌های سینمایی در امر سینمای ملی و نمادهای آن موفق‌تر. با اتمام جنگ و پایان یافتن ساخت فیلم‌های حماسی و مرتبط با جبهه‌های نبرد، فیلمسازان با نگاهی دیگر به سراغ این واقعه مهم تاریخ کشور رفتند و رفته‌رفته جنگ در پس‌زمینه فیلم‌ها قرار گرفت و آنگونه که شایسته این دفاع 8 ساله بود به آن پرداخته نشد. کم‌کم با قرار گرفتن جنگ در پس‌زمینه فیلم‌ها مخاطب این دسته از فیلم‌ها دلزده شد و آنگونه که شایسته بود این گونه از فیلم‌ها با اقبال مخاطبان مواجه نشد اما در همین زمان فیلم‌هایی که به درستی به جنگ و حواشی آن می‌پرداخت هنوز مخاطبان خود را داشت که از آن جمله می‌توان به فیلم ارزشمند «آژانس شیشه‌ای» اشاره کرد که در زمان خود مورد توجه قرار گرفت و علاقه‌مندان به هنر هفتم این فیلم را از خاطر نخواهد برد مانند دیگر فیلم‌های «ابراهیم حاتمی‌کیا» که تا مدت‌ها ذهن هر بیننده‌ای را به خود درگیر می‌کند. در طول سال‌ها متاسفانه برخی فیلمسازان آثار ضعیفی در حوزه دفاع مقدس ساختند که نمی‌توان برخی از ضعف‌های این فیلم‌ها را نادیده گرفت، همین امر باعث قهر مردم با سینمای دفاع مقدس شد و در دوران اصلاحات مدیران از این امر سوءاستفاده کرده و ژانر ارزشمند دفاع مقدس را بشدت تضعیف کردند. این دسته از فیلم‌ها در این دوران سیاسی ساخته نمی‌شد و سیاست‌های غلط مدیران باعث شد بیش از پیش مردم از این گونه سینمایی فاصله بگیرند. در همین سال‌ها بود که مخاطب با نگاه دیگری در جنگ آشنا شد. مسعود ده‌نمکی اوایل دهه 70 با یک تیم آماتور و امکاناتی محدود هفته‌نامه «شلمچه» را منتشر کرد. شلمچه با شکایت مدعی‌العموم تعطیل شد اما ده نمکی روزنامه «جبهه» را منتشر کرد. او در قالب رسانه‌های مکتوب که در آن زمان بخوبی توانسته بود جای خود را در میان اقشار مختلف مردم باز کند باقی نماند و به رسانه مهم‌تری چون سینما آمد. ده‌نمکی در شرایطی این رسانه موثر را انتخاب کرد که عده‌ای معتقد بودند ژانر دفاع مقدس مخاطب خود را از دست داده است اما از آنجا که او به‌خوبی با دفاع مقدس آشنا بود و در این حوزه دغدغه داشت، این گونه از سینما را برگزید. اولین فیلم سینمایی او «اخراجی‌ها» توانست با اقبال بسیار خوب مخاطب مواجه شود و رکوردها را شکست. فروش رکوردشکن فیلم اخراجی‌ها، یک پدیده به شمار رفت. رقم فروش رسمی فیلم در تهران در حالی که تقریبا یک چهارم زمان استاندارد اکران را پشت سر گذاشته بود از همه فیلم‌های سال 87 بیشتر بود. مردم از تماشای اخراجی‌ها 1 احساس رضایت داشتند، هرچند شوخی‌هایش در سینمای ایران نامتعارف بود اما روابط انسانی‌اش به زندگی ایرانیان نزدیک بود. برخلاف آنچه در فیلم‌ها و سریال‌های این سال‌ها دیده شده است هویت و جایگاه زن و مرد مورد بی‌احترامی قرار نگرفت. برادر نسبت به خواهر خود غیرت داشت و زندگی و عشقشان، به سادگی روایت شد. مردم فیلم اخراجی‌ها 1 را دوست داشتند چون از بچه‌های خود برای تماشا کردن این فیلم خجالت نکشیدند اما اگر نحوه ارزشگذاری منتقدان را ببینیم، در نقطه مقابل با مخاطب قرار می‌گیرد. مجموعه «اخراجی‌ها» با مخالفت منتقدان مواجه شد و اکثر منتقدان، فیلم‌های ده‌نمکی را خارج از اصول سینما دانسته و آن را کم‌ارزش و بی‌ارزش خطاب کردند و به نوعی مخاطبی که به دیدن فیلم‌های ده‌نمکی می‌رفت را تحقیر کردند. روند فروش فیلم‌های ده‌نمکی همچنان ادامه داشت و در فیلم سینمایی «رسوایی» که موضوع آن با مجموعه اخراجی‌ها متفاوت بود، ادامه یافت. سالن‌های سینما در شهرستان‌ها در انتهای سال 91 با رکود بسیاری مواجه شده و تقریبا اکثر سینماها مقروض بودند و سینماداران قصد داشتند سالن‌های سینما را در سال 92 تعطیل کنند زیرا توان پرداخت بدهی‌های خود را نداشتند اما وقتی اطمینان حاصل کردند فیلم سینمایی «رسوایی» در نوروز سال 92 اکران خواهد شد از تعطیلی سینماهایشان صرفنظر کرده و به خاطر اکران فیلم «رسوایی» سینماها را باز نگه داشتند. به گفته بسیاری از کارشناسان این حوزه، در سال 92 سینمای ده‌نمکی توانست دو بار سینماها را از نابودی نجات دهد. یک بار در ابتدای سال که توانست با فروش بسیار خوب 6 میلیاردی خود سینماها را از اغما نجات دهد و یک بار در انتهای سال 92 زمانی که سالن‌های سینما به دلیل بدهکاری یکی پس از دیگری بسته می‌شدند، فیلم سینمایی «معراجی‌ها» به سالن‌ها رونق بخشید. در دی ماه سال گذشته بود که سالن قدس به دلیل بدهکاری بسته شد در شرایطی که نزدیک به ایام برگزاری جشنواره فیلم فجر نیز صاحبان سینما حاضر نشدند سینمایشان را برای برگزاری جشنواره در اختیار فیلم‌های جشنواره قرار دهند اما پس از برگزاری جشنواره این سینما با اکران فیلم «معراجی‌ها» بازگشایی شد. با تصمیم درست شورای صنفی نمایش (که به دستور حجت‌الله ایوبی تعطیل شد) فیلم «معراجی‌ها» از روزهای پایانی بهمن ماه کار خود را آغاز کرد. در شرایطی که این زمان به عنوان زمان مرده اکران معروف است و صاحبان آثار علاقه‌ای به نمایش فیلم‌هایشان پس از جشنواره فیلم فجر ندارند اما فیلم ده‌نمکی با اقبال مخاطب مواجه شد و در اکران نوروز هم موفق عمل کرد. این فیلم تاکنون به فروش 5 میلیارد و 350 میلیون تومان در تهران و شهرستان‌ها رسیده است اما با تصمیم شورای صنفی نمایش که به دستور رئیس سازمان سینمایی کار خود را از اسفندماه آغاز کرد این فیلم از امروز سرگروه خود را از دست داد در شرایطی که این فیلم تنها 20 درصد از کف فروش خود را نتوانست تامین کند. براساس شنیده‌ها کف فروش سینمای سرگروه 8 میلیون تومان است و «معراجی‌ها» با فروش 6 میلیون و 700 هزار تومان سرگروه خود را از دست داده است! آثار ده‌نمکی دو بار در یک سال توانست سینمای ایران را نجات دهد اما سینمای ایران و شورای صنفی نمایش او را چقدر حمایت کردند؟! فشار منتقدان به گونه‌ای بود که ده‌نمکی اعلام کرد دیگر قصد ساخت فیلم ندارد و در گفت‌وگویی وقتی در مواجهه با سوال خبرنگار قرار می‌گیرد که آیا دیگر فیلم نمی‌سازید پاسخ می‌دهد: شاید، نمی‌دانم، شاید هم دیگر فیلم پرفروش نسازم. وقتی بسیاری از سینمایی‌نویسان و منتقدان مطبوعات در جدول ارزشگذاری به فیلم‌های این کارگردان نمره قابل قبولی نمی‌دهند به راستی چرا باید فیلمساز فیلم پرفروش بسازد؟ مگر نه این است که فیلم زمانی ارزشمند است که توانایی جذب مخاطب را داشته باشد؟ مگر نه اینکه سینما یک هنر- صنعت است و باید بتواند هزینه خود را تامین کند؟ چرا فیلمسازی که آثارش مورد توجه مخاطب قرار می‌گیرد را در شرایطی باید قرار دهیم که تصمیم بگیرد فیلم نسازد یا دیگر فیلم پرفروش نسازد؟! چرا وزارت ارشاد ده‌نمکی را که در طول سال‌ها با ساخت آثارش (فارغ از ارزشگذاری کیفیت) نشان داده است توان کشاندن مخاطب به سالن سینما را دارد مورد حمایت قرار نمی‌دهد؟ هر فیلم پرفروشی پس از 12 هفته طبیعی است که در گیشه افت داشته باشد اما وزارت ارشاد و شورای صنفی نمایش می‌توانستند از فیلمی که اینگونه مورد توجه قرار گرفته و تنها 20 درصد از کف فروش را تامین نکرده، حمایت کنند و به پاس خدماتی که سازنده این اثر به چرخه اقتصادی سینمای ایران داشته فرصت دیگری به فیلم بدهند و اکران فیلم بعدی را با یک هفته تاخیر آغاز کنند اما دریغ که ده‌نمکی باز هم در این سینمای بی‌رحم تنها ماند. در شرایطی که آثار ده‌نمکی رکورد فروش در گیشه، رکورد تعداد تماشاگر، رکورد تعداد گروه سینمایی اختصاص یافته به یک فیلم، رکورد حضور هنرپیشه‌های موفق سینمای ایران، رکورد دارا بودن بیشترین تعداد سالن نمایش‌‌دهنده فیلم و... را شکسته است اما از این فیلمساز حمایتی نشد! البته مخاطبان از او حمایت می‌کنند که باعث افتخار این فیلمساز خواهد بود.