پشتکار!
12 سال پیش در چنین روزی آیت‌الله مرتضی‌پسندیده، برادر امام خمینی(ره) به رحمت ایزدی پیوستند. ایشان پس از تبعید امام، روشنی‌بخش بیت حضرت در قم بودند. در نبود امام، ساواک سعی می‌کرد تا اسم و رسمی از امام به جای نماند، آقا مرتضی این توطئه ساواک را خنثی می‌کرد و نمی‌گذاشت ارتباط مردم با مرجع‌شان قطع شود. وی وکیل تامالاختیار امام و رابط آزادیخواهان و رهبرشان بود. همین موی دماغ شدن برای ساواک بارها او را روانه دادگاه‌های نظامی فرمایشی کرد. آقامرتضی علاوه بر اینکه پیه همه راهروهای دادگاه‌های نظامی را به تنش می‌مالید، مسؤول تامین و پرداخت شهریه امام هم بود؛ شهریه‌ای که در واقع بودجه مبارزان بود و کمک مالی به خانواده زندانیان و تبعیدشدگان. البته دودوتا چهارتا کردن شهریه‌ای هم که در آن شرایط برای حوزههای علمیه سراسر کشور از جانب امام فرستاده می‌شد، گردن این بزرگوار بود. ساواک که دیده بود حریف برادر امام نمی‌شود اول منزلش در قم را تحت مراقبت شدید قرار داد و هر جنبنده‌ای که در اطراف آن تردد داشت را بازجویی می‌کرد. بعد که دید این روش جواب نمی‌دهد آقامرتضی را به خمین تبعید کرد و خانه‌اش را هم محاصره کرد؛ اما پشتکار این چیزها را نمی‌شناسد. او بیاعتنا به حکم تبعید به قم برگشت و فعالیت‌هایش را ادامه داد. این بار آقا مرتضی را به زندانی بردند و حتی اجازه نماز خواندن هم به او نمی‌دادند. آزاد که شد دوباره به قم بازگشت و پس از چندی مبارزه و رابط بودن میان امام و مبارزان، پاسخ ساواک سه سال تبعید او به انارک یزد بود. آقامرتضی حکم غیرقانونی تبعید را نادیده گرفت و با شهامت به قم بازگشت و باز هم تبعید؛ این بار داران اصفهان. امام پیام داد: «تمام کسانی که تبعید شدهاند به حکم تبعید اعتنا نکنند و به قم یا شهر خودشان مراجعت کنند» و ایشان نیز بلافاصله روانه قم شدند و این بار به دلیل اوج گرفتن انقلاب و فضای بازی که شاه از روی ناچاری اعلام کرده بود، دیگر ساواک کاری با پسندیده نداشت.
تاریخ قمری
در مسیر حسین بن علی
1260 سال پیش در چنین روزی حسین‌بن‌علی از نوادگان امام حسن مجتبی(ع) برضد حکومت بنی‌عباس قیام کرد. پس از فروپاشی بنی‌امیه به‌دست بنی‌عباس، آنها ابتدا نسبت به علویان روی خوش نشان دادند و توانستند این‌طور از مردم بیعت بگیرند، اما از زمانی که منصور دوانیقی روی کار آمد آنچه بنی‌امیه در حق اهل‌بیت و نیز شأن امیرالمومنین نکرده بودند، مرتکب شدند! از همین زمان بود که تخم دشمنی میان شیعیان و بنی‌عباس به وجود آمد. عمر بن عبدالعزیز بن عبیدالله که از نوادگان عمر بن خطاب بود، در زمان موسی الهادی چهارمین خلیفه بنی‌عباس، شرایط بسیار سختی برای شیعیان به وجود آورده بود؛ شرایطی که بسیاری از شیعیان تصمیم گرفتند قیامی برضد بنی‌عباس ترتیب دهند. حسین بن علی بن حسن مثلث که نسبش به امام‌حسن مجتبی(ع) می‌رسید، تصمیم گرفت با فراهم آوردن شیعیان زیادی با شعار «المرتضی من آل محمّد صل‌الله و علیه و آله و سلم» قیام برضد عمر بن عبدالعزیز عمری را آغاز کنند. نیروهای حسین‌بن‌علی با نیروهای او درگیر و موجب شکست آنان و فرار عمر بن عبدالعزیز عمری از مدینه شدند. نیروهای حسین بن علی پس از 11 روز عازم مکه شدند تا وی را که در آنجا بود به هلاکت برسانند. منتها پیش از رسیدن به مکه در مکانی به نام «فخّ» با سپاهیان هادی عباسی درگیر شدند و بسیاری از آنان از جمله حسین بن علی به شهادت رسیدند.
تاریخ میلادی
نخستین بعثی
38 سال پیش در چنین روزی، ژنرال حافظ اسد، وزیر دفاع و فرمانده نیروی هوایی سوریه، با یک کودتا به قدرت رسید و سال بعد رئیس‌جمهوری شد. او در این کودتا که به کمک ژنرال مصطفى طلاس صورت داد، نورالدین اتاسى، ژنرال صلاح جدید و ابراهیم ماخوس، رهبران سوریه را برکنار کرده و خود را نخست‌وزیر اعلام کرد. در نخستین گام ژنرال امین حافظ، صلاح‌الدین بیطار و میشل عفلق را غیابی محاکمه و به اعدام محکوم کرد. اسد در تمام 30 سال قدرتش با کمک فاروق الشرع، وزیر خارجه و عبدالحلیم خدام، معاونش، کشور را اداره کرد. پس از اشغال بلندی‌های جولان در سال 1967 توسط اسرائیل، فکر و ذکر اسد آزاد کردن این بلندی‌ها بود. او در همه این سال‌ها تلاش بسیاری کرد تا جایی که در دسامبر ۱۹۹۹ سعى کرد در ملاقات با مقامات آمریکایى و راضى کردن اسرائیل بلندی‌های جولان را به سوریه بازگرداند. حافظ اسد ابتدا می‌خواست پسر ارشدش «باصل» را جانشین خود کند اما اجل به باصل مهلت نداد و او در تصادف کشته شد. پس از آن وقتی علائم بیماری در بدنش پدیدار شد و اندکی نگران سوریه بعد از خودش شد، با مشورت مصطفى طلاس، فاروق الشرع و عبدالحلیم خدام، فرزندش «بشار» را به‌عنوان گزینه‌ای برای رهبری سوریه انتخاب کرد. حافظ اسد 69 ساله در 10 ژوئن ۲۰۰۰ زمانی که با امیل لحود تلفنی صحبت می‌کرد بر اثر حمله قلبی درگذشت.
محمد گرشاسبي