در ۲۴ ژانویه (۴ بهمن)۲۰۰۹ یک کشتی باری زنگزده با پرچم هنگکنگ در بندر دوربان در آفریقایجنوبی پهلو گرفت. تنها یک ساعتی توقف داشت – زمان کافی بود تا محموله محرمانهاش را باربزند؛ قایق سریعالسیر «بلید رانر ۵۱»، که بعد از مسلح شدن به اژدر میتواند برای حمله در خلیج فارس مورد استفاده قرار گیرد - سپس این کشتی با نام «دیپلمات» به سمت بندرعباس حرکت کرد.روی کاغذ، دیپلمات به شرکتی به نام استری شاین با مسؤولیت محدود متعلق است اما نام و شرکت بنا بر تحقیقات نیویورک تایمز تازه چند وقتی است که وجود دارد. چرا که 6 ماه پیش دیپلمات، «ایران مفتح» نام داشت و متعلق به شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران بود.این مورد تنها مشتی از خروار است که نیویورک تایمز با دقت تمام بررسی کرده و اکنون منتشر میکند. دولت ایالات متحده بر آن است که کشتیرانی جمهوری اسلامی، نام کشتی را عوض و شرکت استری شاین را تأسیس کرده تا نظارتهای بینالمللی را بر صادرات کالا به ایران دور بزند. این نظارتها در اصل قرار است مانع شود که ایران کالاهای بالقوه جنگی دریافت کند. بنابر تحقیقات نیویورک تایمز شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی دستگاهی عظیم از پنهانکاری برای دور زدن تحریمهای آمریکا ایجاد کرده است.آمریکا در سال ۲۰۰۸ کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران را در فهرست سیاه قرار داده بود اما کشتیرانی جمهوری اسلامی همچنان به کار خود ادامه میدهد؛ با شبکهای از شرکتهای صوری. بدین ترتیب کشتیها و شرکتهای وابسته به سازمان کشتیرانی که در فهرست سیاه آمریکا قرار دارند غیبشان میزند و بعد با نام جدید ظاهر میشوند. همانطور که وزارت خزانهداری آمریکا گفته نمیتوانند فهرست سیاه را با سرعت کافی روزآمد کنند.بنا بر تحقیقات روزنامه از بین ۱۲۳ کشتی که در گذشته متعلق به کشتیرانی ایران بودند تنها ۴۶ کشتی هنوز در اختیار این تشکیلات یا شرکتهای وابستهاند، بقیه در این فاصله به شرکتهایی در مالتا و هنگکنگ و قبرس و نیز آلمان تعلق دارند. این کشتیها نامهای معمولی مانند «گل استکانی» و «فرشته» و نیز – که تصادفی نیست – «اسم مستعار» (نام کشتی اسم مستعار است) دارند. با کمی دقت در مدارک معلوم میشود همه این کشتیها به نحوی با کشتیرانی یا ادارهکنندگان آن مربوطند.در تحریمهای جدید شورای امنیت نیز نام شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران آمده است. در نتیجه کشتیرانی جمهوری اسلامی در معامله اسلحه دست دارد و به این ترتیب تحریمهای بینالمللی را که صادرات اسلحه را به ایران ممنوع کرده نقض میکند. به گزارش نیویورک تایمز، در تحریمهای جدید معامله با کشتیرانی ایران به شکل کامل ممنوع نشده است. البته در آینده اجازه داده میشود همه کشتیها را که در معرض تردید قرار دارند که میخواهند با محموله خود تحریمهای شورای امنیت را علیه ایران دور بزنند، بازرسی کنند.در گذشته میشد این بازرسیها را درباره کشتیهایی کرد که مشخصا به کشتیرانی جمهوری اسلامی تعلق داشتند. این کشتیرانی میتوانست از زیر بار نظارت به این شکل شانه خالی کند که از دیگر شرکتها کشتی اجاره میکرد.به علاوه بعد از تحریمهای سال ۲۰۰۸ در ایران
3 شرکت جدید کشتیرانی تأسیس شد. یکی از آنها در ژانویه سال ۲۰۰۹ بخش کشتیهای باری شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی را برعهده گرفت. این شرکت دولتی نیست و این کار در راستای خصوصیسازی در کشتیرانی است که از مدتها قبل برنامهریزی شده است. اما تحقیقات نیویورک تایمز نشان میدهد نشانی همه این 3 شرکت تازه تاسیس شده در زمینهای متعلق به شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی است. گزارشگران توانستند ارتباطات دستاندرکاران را با هم ثابت کنند.دشواری در مبارزه با شرکتهای صوری وابسته به کشتیرانی جمهوری اسلامی، عدم توافق در سطح بینالمللی است. برای نمونه گرچه شرکتهای بیمه در انگلیس و جزیره برمودا تصمیم گرفتند دیگر هیچ کشتی متعلق به شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی را بیمه نکنند اما فهرست سیاه آنها روزآمد نیست، در نتیجه هنوز
10 کشتی باری شرکتهای وابسته به کشتیرانی جمهوری اسلامی درانگلیس و جزیره برمودا بیمهاند در حالی که در فهرست سیاه آمریکا قرار دارند.
منبع: نشريه آلماني دی تسایت