گروه سیاسی:
در مناسبات همهجانبه میان ایران و دولت روسیه همواره یک اصل اساسی مورد توجه بود و آن تقابل حاکمیت این کشور با میل یکجانبهگرایی ایالات متحده آمریکا بود. روسیه خود زخم خورده این یکجانبهگرایی بود و گسترش سپر دفاع موشکی ایالات متحده به مرزهای این کشور و پیشروی ناتو به سوی این کشور پهناور باعث شد تا سران کرملین در تقابل با این یکجانبهگرایی برآیند. روسیه البته زخمهای دیگری را نیز از خوی یکجانبهگری ایالات متحده بر تن دارد. طراحی و اجرای انقلابهای رنگین در کشورهای نزدیک به کرملین هم پروژهای است که کاخ سفید برای تضعیف همهجانبه کاخ کرملین دنبال میکند. در چنین وضعی اگرچه توجه ویژه دولت روسیه به اخذ امتیازات در منازعه هستهای ایران هر از گاه داد طرفین را در میآورد اما آنچه مشخص بود، تحلیل عدم تغییر استراتژی سران کرملین در قبال بلوکبندیهای جدید در دنیا بود. موضوعی که به نظر میرسد دولت مدودف در قبال آن تجدید نظر کرده است. رفتار روسیه در قبال بیانیه سهجانبه تهران و پس از آن، چراغ سبز به کاخ سفید برای تصویب قطعنامه جدید به هیچ وجه شایسته جایگاه مقابله با استعمار نبوده و نیست. واکنش دکتر احمدینژاد به این موضوع باعث شد تا حساسیتها نسبت به رفتار دولت مدودف بیشتر شود اما رای مثبت به تحریمهای جدید باعث شده تا افکار عمومی در انتظار یک واکنش قاطع از سوی ایران باشند. البته روسها بلافاصله پس از تصویب تحریمهای جدید، بهرغم امضای قرارداد، اعلام کردند که فروش سامانه S300 به ایران منتفی است و در اقدام قابل تامل دیگري، اعلام کردند که از عضویت ایران در سازمان شانگهای ممانعت میکنند. در همین راستاست که در روزهای اخیر تعدادی از نمایندگان مجلس درصدد تدوین سازوکاری برای مقابله با اینگونه رفتارها هستند. کاظم جلالی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در اینباره نکته جالبی را مورد توجه قرار داده و به سوابق تاریک روسها در مناسبات با ایران اشاره کرد و گفت: «افکار عمومی ایران نسبت به عملکرد گذشته روسیه ابهامات زیادی دارد و دیواری از بیاعتمادی وجود دارد که البته میشد این دیوار بیاعتمادی را کوتاه کرد». جلالی درباره عدم تحویل سامانه موشکی S300 به ایران توسط روسها گفت: تا آنجا که من اطلاع دارم آمریکا از قول روسها این حرف را زده است، البته در کل روابط ما با روسیه بر اساس یک نگاه استراتژیک متقابل بود و این نگاه هنوز هم میتواند وجود داشته باشد. وی ادامه داد: ایران و روسیه هر دو در جهت تقابل با یکجانبهگرایی در عرصه جهانی حرکت میکنند اما رای روسها به قطعنامه علیه جمهوری اسلامی به این نگاه استراتژیک لطمه میزند و نشان میدهد که روسها یک نگاه واگرایانه را در پیش گرفتهاند. جلالی با اظهار امیدواری از اینکه روسیه و چین این نگاه خود را تصحیح کنند، اظهار داشت: افکار عمومی ایران نسبت به عملکرد گذشته روسیه ابهامات زیادی دارد و دیواری از بیاعتمادی وجود دارد که البته میشد این دیوار بیاعتمادی را کوتاه کرد که این مساله نیاز به تصحیح نگاه روسها دارد. اظهارات جلالی در حالی است که علاءالدین بروجردی، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس روز گذشته صراحتا گفت که برای واکنش به رفتار روسها فعلا تصمیمی گرفته نشده است. بروجردی گفت: نمایندگان از عملکرد این 2 کشور در بحث هستهای گلایه دارند اما تصمیمی درباره کاهش سطح روابط با این 2 کشور اتخاذ نشده است. نکته قابل تامل در اینباره، تغییرات عمیق در استراتژی جهانی دولت روسیه است. شاید در شرایط فعلی بسیار زودهنگام باشد که از استفاده ظرفیتهای بالقوه ایران در قبال وارثان تزارها سخن به میان آید اما در شرایطی که این کشور ابتداییترین معاهدات دیپلماتیک را مراعات نمیکند و رفتاری «باجگیرانه» را در قبال طرفین منازعه هستهای ایران اعمال میکند، قطعا وادار کردن دولت روسیه به تجدید نظر فوری در این رویه امری بسیار ضروری است.