حسین حیاتی
مردمی که فردای برگزاری انتخابات‌ریاست‌جمهوری آمریکا از جلوی دکه‌های روزنامه‌فروشی رد می‌شدند، باتعجب به تیترهایی چون «تغییر تاریخ»، «تغییر چهره کاخ سفید»، «پیروزی شعار تغییر» و... که به همراه عکس تمام‌قد باراک اوباما بر صفحه اول برخی از نشریات نقش بسته بود، می‌نگریستند! «مشابه‌سازی» انتخابات خردادماه‌سال آینده ریاست‌جمهوری ایران با انتخابات 4 نوامبر آمریکا، اول‌بار از سوی هفته‌نامه‌‌ای که اخیرا
توقیف شده، مطرح و سپس دیگر نشریات نیز این «خط» را دنبال کردند.
پروژه «مشابه‌سازی» این دو انتخابات از سه مرحله تشكيل مي شودکه قرار است هر مرحله با «هماهنگی کامل» عملیاتی شود.
مرحله اول:
این مرحله همانگونه که اشاره شد از سوی یک هفته‌نامه کلید خورد و سپس دیگر نشریات با شیوه‌های متفاوت آن را پیگیری کردند. برای اجرای بهتر این مرحله پیش‌بینی شده بود که باید قبل و بعد از انتخابات از «اوباما» چهره‌ای کاملا «مثبت و متفاوت با ساختار آمریکا» در اذهان افکار عمومی داخلی ترسیم شود تا بتوان بر پایه این «فضای مثبت»، همتای ایرانی او را معرفی کرد. استقبال بی‌سابقه برخي نشریات از پیروزی اوباما با پوشش کامل عکس و تیترهای کاملا مثبت و جهت‌دار فردای انتخاب اوباما در این راستا
طراحی شده بود.
مرحله دوم:
پس از اینکه مرحله اول این پروژه با موفقیت انجام شد و «چهره مثبت و متفاوتی» از اوباما در اذهان افکار عمومی نقش بست، نوبت به مرحله دوم می‌رسد. در این مرحله باید با «تحلیل شرایط داخلی و خارجی» و «تاثیر منفی سیاست‌های بوش در منطقه و جهان» و پیروزی شعار «تغییر» اوباما که با خود «نوید دنیای جدیدی»! را می‌دهد، در داخل کشور نیز به دنبال «بدیل اوباما» بود تا این دو «دست در دست هم» دنیایی پر از صلح و دوستی برای مردم جهان به ارمغان بیاورند!
يك روزنامه صبح در این باره در مقاله‌ای با عنوان «چرا خاتمی اعلام نمی‌کند» نوشت: «برخی ناظران بین‌المللی حتی نتایج انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا را در آرایش درونی انتخابات ریاست‌جمهوری ایران موثر می‌دانند.
بر مبنای این تحلیل، پیروزی باراک اوباما و مسلط شدن گفتمان گفت‌وگو و مذاکره بر سیاست خارجی ایالات متحده می‌تواند بستر را برای بروز گفتمان و تصویری مسالمت‌جو و اهل گفت‌وگو در ساختار جمهوری اسلامی فراهم سازد». محمدرضا تاجیک، رئیس مرکز بررسی‌های استراتژیک سابق ریاست‌جمهوری هم در یادداشتی با صراحت بیشتری می‌نویسد:
«چون در افق گفتار بسیاری از گفته‌پردازان سیاسی جامعه خود، نیک بنگریم و تلاش کنیم که مهر از صندوقچه اسرار نهان آنان برگیریم اولا آنان را بسیار «باخیال» نسبت به انتخابات آمریکا و ثانیا بسیار «باخیال‌تر» نسبت به یکی از کاندیداهای ریاست‌جمهوری این کشور خواهیم یافت، به گونه‌ای که در سپهر آرزوهای برخی از اینان، جز نقشی از اوباما در آنها نخواهیم یافت، زیرا اوست که چون بیاید، با دم مسیحایی خود باب مذاکره مستقیم را باز خواهد کرد، اوست که چون بیاید، کابوس جنگ محو خواهد شد، چون او بیاید «خزان» روابط دو کشور به «بهار» تبدیل خواهد شد، چون او بیاید، می‌توان از شر تحریم‌های متعدد و متنوع خلاصی یافت، چون او بیاید، می‌توان به دور از ضرب‌الاجل‌ها و شرط و شروط‌ها دمی آسود و بالاخره چو او بیاید، می‌توان به مانایی و پایایی خود آسوده‌تر زیست». اما مصطفی تاج‌زاده پا را از این هم فراتر گذاشته و در جلسه‌ای در توصیف اوباما می‌گوید: «او کسی است که می‌تواند دنیا را به صلح، دموکراسی و مشروعیت برای نظام سیاسی جهان برساند». تاج‌زاده در ادامه می‌گوید: «دنیا به دنبال عبور از درگیری، خشونت و رسیدن به صلح و دموکراسی و مشروعیت برای جهان است... در نتیجه همه آنانی که خواستار تغییرند منحصرا باید به خاتمی رای بدهند». محسن امین‌زاده، عضو شورای مرکزی جبهه مشارکت هم در دانشگاه تهران در میزگردی که درباره پیروزی اوباما با عنوان «اوباما، تهدید یا فرصت» در دانشکده حقوق و علوم سیاسی برگزار شده بود، کار را تمام می‌کند و از دوگانه «خاتمی، اوباما» به‌عنوان افرادی که می‌توانند مناسبات جهانی! را تغییر دهند، نام می‌برد. مرحله دوم قرار است هفته‌ها و ماه‌ها ادامه پیدا کند تا «فضای افکار عمومی» در داخل کاملا با این «گفتمان» آشنا و به نوعی «همذات‌پنداری» با آن برسند تا در زمان نیاز بتوان بهترین استفاده را از آن کرد. از سوی دیگر «استمرار فضای رسانه‌ای داخلی» خود «پالس» معناداری برای فضای بین‌المللی نیز محسوب می‌شود.
مرحله سوم: این مرحله باید به موازات فضای داخلی کشور، در فضای منطقه‌ای و بین‌المللی دنبال شود. ورود برخی شخصیت‌های بین‌المللی که چندی پیش تعدادی از آنان در همایش «دین در دنیای معاصر» حضور پیدا کردند و خبرگزاری آسوشیتدپرس از آن به‌عنوان محملی برای معرفی و تبلیغ بین‌المللی برای خاتمی یاد کرد، برای عملیاتی کردن این مرحله در نظر گرفته شده است. به نوعی مرحله سوم «بین‌المللی کردن» مرحله دوم است. حتی برخی افراد برای رایزنی در این‌باره در نظر گرفته شده‌اند که بعدا درباره آن سخن خواهیم گفت. طنز ماجرا اما اینجاست که این بار اعلام آمادگی برای ورود «یک کشور خارجی» به مناسبات داخلی و انتخاباتی نه از سوی قدرت‌های خارجی که از طرف جریان‌های داخلی مطرح می‌شود. اگر در موارد مشابه این جورج بوش پسر بود که در آستانه انتخابات مجلس شورای اسلامی در نطقی رادیویی اعلام می‌کرد که «از اصلاح‌طلبان از لبنان تا تهران» حمایت می‌کند، این روزها و در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری در ایران این «اصلاح‌طلبان سکولار» هستند که اعلام می‌کنند از «اوبامای کاخ سفید در واشنگتن» حمایت می‌کنند. حافظه تاریخی ملت ایران نشان داده است هیچگاه خاطره خوشی از «دریوزگی»، «اعتماد به اجنبی» و فدا کردن «منافع ملی» پیش پای «دشمن» ندارند. جریانی که از مردم ایران ناامید شده است باید هم دل به آن سوی مرزها ببندد! راستی عابران آن روز از جلوی روزنامه‌فروشی‌ها حق داشتند تعجب کنند!