صفا صهري:
پیش از خواندن این مطلب یک قلم و کاغذ بردارید و هر بار خمیازه کشیدید، علامت بزنید. اگرچه امیدوارم این یادداشت کسالتبار نباشد اما میدانم هنگام خواندن آن بارها خمیازه خواهید کشید. خمیازه کشیدن رفتاری غیرارادی و مسری است که اگر بخواهید به هرنحوی هم که شده مثلا با باز نکردن دهان جلوی آن را بگیرید، نخواهید توانست و احتمالا در این موارد تلاش شما تبدیل به چند خمیازه مکرر یا حداقل جمع شدن و کش آمدن اعضای صورتتان میشود. هر خمیازه حداکثر 6 ثانیه طول میکشد، اگرچه ممکن است زمان خمیازه مردها بلندتر از زنها باشد. با هر خمیازه ضربان قلب تا 30 درصد افزایش مییابد و اکسیژن بیشتری وارد بدن میشود. درباره خمیازه کشیدن مطالعات زیادی انجام نشده است، شاید به این دلیل که خمیازه برای انسانها دردسرساز نیست. جالب اینجاست که ما نخستینبار قبل از تولد و در شکم مادر خمیازه میکشیم و خمیازه کشیدن برای نخستینبار در 13 هفتگی جنین ثبت شده است. دانشمندان معتقدند خمیازه کشیدن انسان به سگها هم سرایت میکند و آن را دلیلی بر تشابه احساسات انسان و سگ عنوان میکنند. دانشمندان معتقدند سگها خمیازه میکشند تا آرام شوند. علاوه بر سگ و گربهها حیوانات دیگر حتی ماهیها هم خمیازه میکشند. درباره اینکه چرا خمیازه میکشیم مطالعات و تئوریهای متفاوتی ارائه شده است. روانشناسان معتقدند خمیازه میکشیم تا اکسیژن بیشتری به بدن وارد و دیاکسیدکربن اضافه از خون خارج شود. براساس این تئوری، افراد هنگامی که کسل و خسته هستند آهستهتر نفس میکشند و اکسیژن کمتری دریافت میکنند، در نتیجه برای خلاصی از دیاکسیدکربن موجود در خون و دریافت اکسیژن بیشتر مغز دستور دهندره میدهد. اما رابرت پرووین، روانشناس دانشگاه مریلند، این نظریه را با یک آزمایش ساده رد کرد و نشان داد اکسیژن اضافی و کاهش دیاکسیدکربن در خون تعداد دفعات خمیازه کشیدن را کاهش نمیدهد. نظریه دیگری هم درباره خمیازه کشیدن ارائه شده است که خمیازه را یکی از راههای آرامش یافتن مغز عنوان میکند. تیم تحقیقاتی دانشگاه آلبانی در توضیح این نظریه معتقد است، کاهش دمای رگهای خونی مرتبط با مغز از طریق تنفس با بینی یا خنک کردن پیشانی، تعداد خمیازهها را کاهش میدهد. روانشناسان این دانشگاه با نمایش یک فیلم خمیازهکشی به سه گروه مختلف از داوطلبان، اثبات کردند کسانی که حوله سرد روی پیشانی آنها بود یا فقط از راه بینی نفس میکشیدند حتی با تماشای فیلم تحت تاثیر قرار نگرفتند، بنابراین دانشمندان میگویند: خمیازه نقشی بسزا در ایجاد آرامش مغز و رفع خستگیهای ذهنی و فکری دارد، اما این نظریه نیز نمیتواند برای خمیازه کشیدن ورزشکاران پیش از شروع مسابقه یا خمیازه کشیدن هنگامی که تازه از خواب بیدار شدهایم توضیح مناسبی باشد. عدهای از جامعهشناسان نیز خمیازه کشیدن را نوعی علامت اجتماعی مانند خندیدن میدانند که وسیله تبادل اطلاعات و سازماندهی رفتارهای گروهی است. پزشکان نیز خمیازه را نتیجه فعالیت غده هپیوتالاموس مغز عنوان میکنند و معتقدند خمیازه با کاهش دمای مغز آن را برای عملکرد موثرتر هنگامی که خوابآلوده هستیم، فعال میکند و میتوانیم بیشتر بیدار بمانیم. همانطور که خودتان هم در خلال مطالعه این متن تجربه کردید، مسری بودن خمیازه منحصر به دیدن فردی در حال خمیازه کشیدن نیست و افراد در صورت فکر کردن به آن یا خواندن مطلبی در اینباره هم خمیازه میکشند. یکی دیگر از دلایل تصدیق این مورد، افراد نابینا هستند زیرا آنها با شنیدن صدای خمیازه کشیدن آن را تکرار میکنند.
من وقتی این متن را نوشتم 37 بار خمیازه کشیدم، شما چطور؟!
عوارض عفونت دوران بارداری
کونژنکیتویت نوزادی، شایعترین بیماری چشمی در نوزادان است که میتواند در اثر عوامل عفونی یا غیرعفونی ایجاد شود. این بیماری با علائمی چون قرمزی چشم، تورم پلکها و ترشح از چشم مشخص میشود. نکته قابل توجه آن است که هر چه کونژنکیتویت نوزادی به طور معمول محدود شونده باشد، میتواند وضعیت خطرناکی را به دنبال داشته و باعث کوری یا ایجاد عوامل عفونی شود. با این وجود مشخص ساختن مهمترین و شایعترین ارگانیسمهای مسوول این بیماری یک گام اساسی در درمان صحیح این حالت در نوزادان است. برای درمان این بیماری معاینه پزشک کودکان نوع اصلی بیماری را مشخص میکند و بعد اطلاعاتی که مربوط به مادر است چون مراقبتهای قبل از زایمان، نوع زایمان، پارگی زودرس کیسه آب و سابقه عفونت ادراری نقش موثری در درمان دارد. بررسیهای انجام شده نشان میدهد که درصد قابل توجهی از نوزادان مبتلا به کونژنکیتویت دارای سابقه پاره شدن زودرس کیسه آب و عفونت دستگاه ادراری در دوران حاملگی مادرانشان بودهاند. میانگین سنی نوزادان مبتلا به کونژنکیتویت 6/13 بود که 48 درصد پسر و 52 درصد دختر بودند. نارسی در 65 درصد (129 مورد) بیماران وجود داشته و وزن هنگام تولد پایین تر از 2 هزار و 500 گرم در 61درصد آنها دیده شده است. این نتایج نشان میدهد که خطر کونژنکیتویت در نوزادان به فرکانس عفونتهای مادر، شرایط و اتفاقات حوالی زایمان که در معرض ارگانیسمهای عفونی است بستگی دارد.