زهرا جاهد
رسمی غلط از دیرباز
سوراخ کردن بدن با سوزن و استفاده از انواع حلقه و دیگر وسایل تزئینی، ریشه‌ای تاریخی در میان اقوام و قبایل بدوی دارد. سوراخ کردن ناف بین اعضای خاندان سلطنتی مصر رواج داشت. در ایران باستان نیز مردان و زنان بابلی، گوش‌های خود را با حلقه‌هایی می‌آراستند اما در یونان و روم باستان فقط زنان از این حلقه‌ها استفاده می‌کردند. پس از سقوط امپراتوری روم، اینگونه اعمال بیش از هزار سال مهجور ماند تا اینکه زنان اسپانیایی دوباره آن را رواج دادند و این اقدام به سرعت در فرانسه و انگلستان نيز گسترش یافت. سوراخ کردن دیواره‌های بینی نیز در بین مردم بدوی شایع بوده است؛ عملی که امروز به وسیله سرخپوستان ساکن پاناما در قاره آمریکا ادامه دارد. مردم هندوستان، نپال و تبت نیز برای استفاده از انواع حلقه، سوراخ‌هایی را در بینی خود اما در اندازه‌های
بزرگ‌تر ایجاد می‌کنند. گروهی از سرخپوستان نیز
به عنوان یک اعتقاد مذهبی برای کار گذاشتن اشیایی نوک تیز و اشک مانند، زبان خود را با درفش‌های
تیز سوراخ می‌کردند.
مادربزرگ‌های بی‌تخصص
سوراخ کردن پوست و نصب اشیای تزئینی را«پرساژ» یا به زبان انگلیسی «پییرسینگ» می‌گویند. سوراخ کردن گوش شایع‌ترین و متداول‌ترین عمل پییرسینگ در دختران و زنان است که از دیرباز در جوامع مختلف مرسوم بوده است. دکتر امیرعلی محمدی، پزشک و جراح عمومی، سوراخ کردن نرمه گوش را تا حدودی بی‌عارضه می‌داند
و در این‌باره به «وطن امروز» مي‌گويد:« در نرمه گوش رگ‌های خونی، عصب و غضروف وجود ندارد در نتیجه احتمال عفونت بسیار کمتر است، اما اگر این سوراخ در لاله گوش ایجاد شود به علت غضروفی بودن آن عفونت، تورم و حساسیت به‌وجود می‌آید.»
درگذشته‌های نه چندان دور این مادر‌بزرگ‌ها بودند که گوش‌های دختران اقوام را با سوزن‌های معمولی که استریل هم نبود به روش سنتی سوراخ می‌کردند و برای بسته نشدن سوراخ، نخی را از آن عبور داده و این نخ تا جوش‌خوردن کامل آن باید در گوش باقی می‌ماند، اما امروز با پیشرفت علم پزشکی سوراخ کردن گوش با دستگاه مخصوص توسط پزشک در چند دقیقه و بدون درد و خونریزی انجام می‌شود. محمدي به مضرات سوراخ کردن گوش در منازل اشاره می‌کند و می‌افزاید: « در چند دهه قبل به خاطر اینکه فنون پزشکی در دسترس عموم نبود، خیلی از تکنیک‌های پزشکی از جمله سوراخ کردن گوش در منازل و با سوزن‌های غیر بهداشتی انجام می‌شد و کمتر کسی به فکر ضدعفونی و استریل کردن سوزن با ابزاری ساده از جمله الکل یا بتادین می‌افتاد.» وی به علاقه‌مندان به سوراخ کردن گوش توصیه می‌کند:« در حال حاضر با توجه به احتمال انتقال بیماری‌های مسری از راه خون، بهتر است افراد با روش‌های سنتی به انجام این کار مبادرت نورزند و اگر بنا به دلایلی مایلند عمل سوراخ کردن گوش را در منزل انجام دهند، حتما از نخ و سوزن‌های کاملا استریل و یک بار مصرف که در داروخانه‌ها موجود است، استفاده کنند.»
عده‌ای از جوانان کشور با تقلید نابجا از گروه‌های خاص کشورهای اروپایی با روی آوردن به عمل‌های پییرسینگ، ندانسته و به راحتی خود را در معرض ابتلا به برخی بیماری‌های گوناگون و خطرناک از جمله هپاتیت C و B، ایدز و سرطان قرار می‌دهند. کاشت نگین‌های به ظاهر زیبا در بدن علاوه بر غیرمتعارف بودن آن در فرهنگ کشورمان دارای عوارض زیادی برای فرد است، البته بجز سوراخ کردن گوش که یک امر کاملا شناخته شده است و جنبه زیبایی آن به علت کم عارضه بودن، از دیرباز مورد پسند مردم قرار گرفته است، استفاده از زیورآلات تزئینی در نقاطی غیر از نرمه گوش، عفونت‌های عمومی و موضعی، خونریزی و پارگی در مقابل ورود یک جسم خارجی به نقطه‌ای از بدن را به همراه دارد. لب، ناف و زبان از جمله حساس‌ترین قسمت‌هایی است که از اینگونه آسیب‌ها در امان نیستند. محمدی در این‌باره می‌افزاید: «عمل پییرسینگ در زبان و لب بسیار حساس و پرخطر است. لب یکی از بافت‌های بسیار پرخون بدن محسوب می‌شود که ایجاد سوراخ و کاشت یک جسم خارجی در گوشت آن در مدت هرچند کوتاه موجب خونریزی‌های شدید، التهاب و عفونت می‌شود.» سوراخ کردن خط وسط زبان نیز علاوه
بر در پی داشتن عفونت و خونریزی‌های شدید، بعضا می‌تواند عاملی برای ابتلا به سرطان باشد و همچنین تورم‌هایی که
به واسطه سوراخ کردن زبان به وجود می‌آید، می‌تواند موجب بسته شدن منافذ هوا شود.» این جراح عمومی به سایر عوارض سوراخ کردن زبان اشاره می‌کند و می‌گوید: « بی‌حسی، از دست دادن حس چشایی، اختلال در تکلم و همچنین احتمال بلعیده شدن جسم خارجی و خفگی، از دیگر عوارض این عمل
به اصطلاح زیبایی است. همچنین این عوارض می‌تواند به مرور زمان مغز را دچار اختلال کند.»
تیشه به ریشه مینای دندان نزنید!
جوانان امروزی برای جذابیت لبخندشان با مراجعه به دندانپزشک علاوه بر سفید و یکدست کردن دندان‌ها، نگین‌هایی را روی دندان خود می‌کارند تا درخشش دندان‌شان را دوچندان کنند. کاشت نگین روی دندان یکی دیگر از انواع پییرسینگ در ایران است که در میان دختران 20 تا 30 ساله علاقه‌مندان بسیاری دارد. نگین‌های زیبایی دندان انواع مختلفی دارند. نگین یا برلیان است یا کریستال مصنوعی که در پایه‌هایی از جنس طلا یا پلاتین سوار می‌شود. هزینه کاشت نیز با توجه به نوع نگین از 50 تا 500 هزار تومان متغیر است. دکتر رامین سلطانی، دندانپزشک، در این باره توضیح می‌دهد:« برای کاشت نگین روی دندان مقدار بسیار جزئی از مینای دندان تراشیده می‌شود، سپس با چسب‌های مخصوص و مواد همرنگ، آن را به دندان می‌چسبانند. مدت ماندگاری این نگین‌ها حداکثر 6 تا 7 ماه است و در صورتی که مراجعه کننده از آن خسته شده باشد، نگین توسط دندانپزشک برداشته و بخش
آسیب دیده دندان نیز ترمیم می‌شود. چسباندن و همچنین برداشتن نگین بدون درد است و نیازی به داروی بی‌حسی ندارد.» وی زردی و پوسیدگی دندان را از عوارض کاشت نگین می‌داند و می‌افزاید:« هر جسم خارجی که روی دندان نصب می‌شود، چه جنبه درمانی داشته باشد و چه زیبایی، فضایی از دندان را اشغال می‌کند و موجب می‌شود مواد غذایی به آن گیر کند و از آنجا که تمیز کردن آن با مسواک مقدور نیست، موجب پوسیدگی و زرد شدن دندان می‌شود.»
کنجکاوی یا خودنمایی
جوان به طور ذاتی به خودنمایی گرایش دارد و این تمایل، خاص جوانان این دوره نبوده و اين نسل در گذشته‌های دور نیز به خودنمایی علاقه‌مند بوده‌اند و تنها تفاوت بین نسل‌های گذشته و امروزی در نحوه خودنمایی است. دکتر هادی معتمدی، روانپزشک ، معتقد است:
« اصولا جوان به مدگرایی علاقه‌مند است. در این دوره از زمان با توجه به تبدیل شدن دنیا به «دهکده جهانی»، جوانان با قرارگرفتن در معرض تبلیغات ماهواره‌ای، اینترنتی و... از اخبار و رویدادهای علمی، فرهنگی، هنری و... و انواع مدها و تیپ‌های خاص مردم سایر نقاط جهان باخبر می‌شوند. جوان کنجکاو است که بداند همسن و سالانش در کشورهای دیگر چه کاری انجام می‌دهند تا او الگوبرداری کرده و به تعبیر خودش مورد پذیرش بیشتر همسالان خود قرار گیرد.» این روانپزشک درباره گرایش جوانان به زیبایی‌های غیرمتعارف به «وطن امروز» چنین می‌گوید: «قبل از پیروزی انقلاب اسلامی مدل بینی، چشم، ابرو و داشتن گونه‌های برجسته خیلی مطرح نبود اما در جامعه کنونی جوانان برای خودنمایی به چهره خود متوسل می‌شوند. جوانان انتخاب و نگاه خود را فقط بر چهره فرد متمرکز کرده‌اند و سایر خصوصیات در اولویت بعدي قرار دارد.»
الگوهای جذاب، تاثیرگذاری بیشتری در یادگیری و شکل‌دهی رفتار انسان‌ها به ویژه جوانان دارد. اگر خانواده تمایلات فرزندان جوان خود را اصلاح و هدایت نکند، جوان ناآگاه تحت تاثیر القائات دیگران، مسیری را انتخاب می‌کند که معلوم نیست درست یا غلط باشد و ممکن است دچار سردرگمی و انحراف شود. معتمدی، نقش تربیتی خانواده را در انتخاب الگوها توسط جوان بسیار موثر می‌داند و می‌گوید: «برخی خانواده‌ها و حتی برخی افراد سرشناس جامعه، برخلاف ظاهر موقرشان، خود ارزش‌ها را رعایت نمی‌کنند و وقتی جوان در محیط خانواده شاهد بی‌توجهی به ارزش‌ها باشد در واقع بزرگ‌ترهای او هستند که ارزش‌ها را برای او از بین برده‌اند. در نتیجه وقتی به نوجوان به خاطر اشتباهی که مرتکب شده، تذکر داده می‌شود، اين تذكر با بی‌توجهی او مواجه می‌شود. بدین ترتیب الگوبرداری غلط در نوجوانان و جوانان از همان اجتماع کوچک خانواده شکل می‌گیرد.»
همه ما می‌دانیم که دشمنان تمایل ندارند کشور ما جوانان و نابغه‌هایی خلاق و کوشا داشته باشد. آنها از طرق مختلف می‌کوشند با ترویج الگوهای فکری غلط، ذهن جوانان ما را به سمت دیگری سوق دهند تا بتوانند از این طریق ضربه خود را به کشور وارد سازند. ناآگاهی برخی جوانان و تبعیت بی‌چون و چرا و استفاده از انواع پوشش و آرایش‌های مد شده موجب می‌شود آنان با هویت خود بیگانه شده و خود را آلت دست بیگانگان قرار دهند. این روانپزشک، ذهن جوان را کاملا خلاق و پویا می‌داند و معتقد است، جوانان با پیروی بي‌چون و چرا از فرهنگ غرب، فقط نفسانیت و شهوت را به جامعه تزریق می‌کنند که هیچ ارزشی برای خود و کشورشان ندارد. در جامعه فرهنگی و اسلامی وقتی جوانی را ببینید که تک‌گوشواره‌ای به گوش خود آویخته یا نگینی بر لب خود کاشته است تنها یک پیام برای افراد جامعه‌اش دارد و آن این است که: «من، مرد یا زن زندگی نیستم، من اهل لذت‌جویی و مدپرستی هستم».