حسین جوادی
فکرش را بکنید ستاره‌ای می‌خواهد با توپ «جابولانی» از فاصله 18 متری گوشه سمت راست دروازه را مورد هدف قرار بدهد، تازه اگر خیلی خوش‌شانس باشد که ضربه او «کات» بیشتری بر ندارد و فضای بالای دروازه را نشکافد می‌تواند با سرعت 8/0 ثانیه توپش را از خط دروازه عبور دهد. مشکلات توپ جابولانی از یک طرف و بازی در ارتفاع از سطح دریا در طرف دیگر! این مشکلی است که اکثر بازیکنان در این دوره از جام جهانی که در آفریقای جنوبی در حال برگزاری است با آن دست و پنجه نرم می‌کنند. اکثر ورزشگاه‌هایی که برای بازی‌های حساس این دوره انتخاب شده‌اند از سطح دریا بالاترند و همین مساله بر نحوه بازی آنها تاثیر مستقیم خواهد گذاشت. این تاثیر از سوی دیگر موجب خواهد شد تا توپ به اندازه 2 برابر قطر خودش جلوتر از جایی باشد که در زمین بازی همسطح دریا قرار خواهد داشت. بنابراین توپ زمان کمتری برای فرود خواهد داشت و شاید هم همان‌طور که اشاره کردیم به تیر برخورد کند یا به بیرون برود. از طرف دیگر مشکل‌ترین قسمت این معضل به دفع توپ دروازه‌بان‌ها بازمی‌گردد. برای روشن شدن موضوع نگاهی به آن صحنه‌ای که دروازه‌بان انگلیس سعی در مهار شوت هافبک تیم ملی آمریکا داشت، بیندازید؛ از نظر خیلی‌ها صحنه‌ای «کمیک» بود و حتی گزارشگر تلویزیونی این اتفاق را بزرگ‌ترین «گاف» این تورنمنت خطاب می‌کند. اما درست در روز بعد دروازه‌بان الجزایر نیز در دقایق پایانی دیدار تیمش با اسلوونی از مهار شوت بازیکن حریف عاجز ماند تا به همان شکل دروازه‌اش باز شود. این موضوع از لحاظ فنی به همان چگالی توپ و اشکالاتی که به ساخت جابولانی گرفته شده بود بازمی‌گردد. دروازه‌بان‌ها برای مهار این توپ‌ها زمان کمتری را در اختیار دارند و باید خیلی سریع واکنش نشان دهند. تا اینجای کار همین مساله فنی موجب شده تا به اشکالات ساخت جابولانی که توسط شرکت آدیداس صورت گرفته پی ببریم. پس باید عنوان کنیم اصلی‌ترین عاملی که سبب شده تا کیفیت این دوره از بازی‌ها پایین باشد، جابولانی است!
تأثیر کاهش فشار بر ضربات پنالتی
به ازای هر یکهزار متر افزایش ارتفاع از چگالی هوا حدود 11 درصد کم می‌شود، از سوی دیگر با افزایش هر 10 درجه دما 3 درصد افت چگالی خواهیم داشت. در نتیجه اختلاف فشار هوا بین ژوهانسبورگ و کیپ‌تاون چیزی حدود 20درصد خواهد بود. این نکته موجب می‌شود سرعت حرکت توپ در ژوهانسبورگ بیشتر باشد، مهاجم به ناچار زاویه پرتاب توپ را کاهش دهد و دروازه‌بان حین گرفتن پنالتی زمان کمتری در اختیار داشته باشد. از لحاظ تکنیکی هم نتایج نشان می‌دهد در ارتفاعات شانس گل‌شدن ضرباتی که از راه دور زده می‌شوند یا کمانه می‌کنند به مراتب بیشتر است.
کابوس دروازه‌بان‌ها
بیشتر بازیکنان حاضر در جام‌جهانی به توپ‌های موجود در این رقابت‌ها اعتراض دارند. در همین‌باره دیوید سیمن، سنگربان‌سابق انگلیس توپ مسابقات جام جهانی موسوم به«جابولانی» را کابوسی برای دروازه‌بانان قلمداد کرد. پس از انتقاد شدید بازیکنان حاضر در جام جهانی از توپ طراحی شده برای این مسابقات موسوم به «جابولانی» که«ژولیو سزار» آن را با توپ‌های موجود در سوپرمارکت‌ها مقایسه کرده است، دروازه‌بان اسبق توپچی‌ها و تیم ملی انگلستان نیز توپ‌های جدید شرکت آدیداس را کابوسی برای دروازه‌بانان دانست. شرکت آدیداس اعلام کرده است توپ‌های جام‌جهانی 2010 مشکلی از لحاظ کنترل برای بازیکنان و دروازه‌بانان نخواهند داشت ولی دیوید سیمن، شوت‌گیر اسبق تیم ملی انگلستان با این نظر مخالف است: همیشه قبل از جام جهانی و جام ملت‌های اروپا این مشکل وجود دارد. آنها توپ‌های جدیدی را برای مسابقات طراحی می‌کنند که کاملا با توپ‌هایی که قبلا با آنها کار کرده‌اید متفاوت است. بازیکنان طی تمرینات می‌توانند کمی به آنها عادت کنند ولی برای دروازه‌بانان این توپ یک کابوس است. این توپ‌ها سریع‌تر حرکت می‌کنند و کاتی هم که می‌گیرد کاملا غیرقابل پیش‌بینی است که این موضوع بسیار ترسناک است! به عنوان دروازه‌بان شما نمی‌دانید توپ به کجا خواهد رفت، بنابراین مهار آنها بسیار سخت خواهد بود.
جابولانی باعث وحشت دروازه‌بانان شده است طوری که آنها هر روز نسبت به ساخت این توپ اعتراض کرده و از واژه‌مسخره برای توصیف آن استفاده می‌کنند. این در حالی است که جابولانی دروازه‌بان الجزایر را به گریه انداخت. فوزی چاوشی که در دیدار مقابل اسلوونی نتوانست ضربه رابرت کورن را بگیرد و با رها شدن توپ از دستش باعث شد تا تنها گل بازی رقم بخورد، در پایان این مسابقه نتوانست جلوی خودش را بگیرد و بدون حضور در کنفرانس مطبوعاتی به سمت اتوبوس بازیکنان رفت و در آنجا برای چند دقیقه گریه کرد. محمد دهبی، یک طرفدار الجزایری در این‌باره می‌گوید: «او نمی‌توانست جلوی اشک‌هایش را بگیرد. کشور ما ناراحت است اما تقصیر او نبود. هر کسی می‌تواند اینگونه اشتباه کند و از این اتفاقات در فوتبال می‌افتد». مجید بوغره، مدافع الجزایر می‌گوید: «تقصیر توپ است. وقتی توپ جلوی چاوشی به زمین خورد به شکلی دیوانه‌وار حرکت کرد».
لیونل مسی: رام نشدنی است!
لیونل مسی پیروزی مقابل نیجریه را زمینه‌ساز صعود از گروه عنوان کرد و البته گلایه‌هایی هم درباره توپ جدید جام‌جهانی داشت. بهترین بازیکن جهان در سال 2009 با ابراز رضایت از عملکرد آرژانتین در نخستین دیدار خود در آفریقای جنوبی گفت: از نتیجه به دست آمده بسیار خوشحالم، هر چند می‌توانستیم گل‌های بیشتری هم به ثمر برسانیم. در دور انتخابی شرایط بسیار بد بود و اصلا نمی‌توانستیم خوب بازی کنیم اما اکنون شرایط بسیار بهتر شده است. لیونل مسی در ادامه گفت: این توپ برای تمام بازیکنان بویژه دروازه‌بان‌ها بسیار ناشناخته و رام نشدنی است. امیدوارم در ادامه بازی‌ها به آن عادت کنیم، زیرا چاره‌ای جز این نداریم. مسی که در دیدار مقابل نیجریه بهترین بازیکن تیمش بود درباره عملکردش گفت: من معمولا نزدیک‌تر به دروازه بازی می‌کنم اما مقابل نیجریه کمی عقب‌تر آمدم تا از هافبک توپ بگیرم، فکر می‌کنم همه بازیکنان عملکرد خوبی داشتند و نمره قبولی گرفتند. نابغه 23 ساله بارسلونا در ادامه به مقایسه تیم آرژانتین با مرحله انتخابی پرداخت و گفت: دوست ندارم درباره گذشته صحبت کنم، فقط می‌توانم بگویم خیلی پیشرفت کرده‌ایم و نتیجه آن را هم در بازی با نیجریه دیدیم. تیم ما هم از لحاظ تاکتیکی و هم از لحاظ روانی در شرایط بسیار خوبی قرار دارد. لیونل مسی در دیدار با نیجریه بارها با حرکات ویران‌کننده خود خط دفاع و دروازه‌بان این تیم را آزار داد و 6 یا 7 موقعیت گل برای خودش و هم‌تیمی‌هایش ایجاد کرد اما درخشش فوق‌العاده«اینه ما»به کمک آفریقایی‌های سبزپوش آمد تا با نتیجه‌ای آبرومندانه زمین بازی را ترک کنند.
آدیداس دوباره از جابولانی دفاع کرد
شرکت آدیداس که با طراحی توپ‌های جابولانی جنجال فراوانی در طول برگزاری جام جهانی 2010 آفریقای‌جنوبی ایجاد کرده است، همچنان بر کیفیت مناسب این توپ‌ها اصرار می‌ورزد. سخنگوی این شرکت کیفیت توپ‌های تولیدی را در سطح مطلوب ارزیابی کرد و گفت: این توپ‌ها با آخرین تکنولوژی ساخته شده‌اند و تنها مشکل این است که بیشتر بازیکنان هنوز به آن عادت نکرده‌اند. این توپ در دانشگاه لوف بروف انگلیس و توسط دکتر اندی هارلند و تیم تحت نظارت او ساخته شده است اما با توجه به اینکه هنوز استفاده از این توپ در بین بازیکنان رواج نیافته است کسی به آن عادت ندارد اما من مطمئنم در آینده از این توپ به شدت استقبال خواهد شد. جیام پائولوی پاتزینی ایتالیایی توپ جدید را فاجعه خواند. ژولیو سزار، دروازه‌بان تیم ملی برزیل هم در اظهارنظری جالب گفت: به نظر می‌رسد از آن توپ‌های ارزان نیست که می‌توان از مغازه سرکوچه خرید. ایکر کاسیاس، دروازه‌بان تیم ملی اسپانیا هم این توپ‌ها را غیرقابل کنترل دانسته بود. مارکوس هالمن، بازیکن آلمانی هم این توپ را یکی از بدترین توپ‌هایی توصیف کرد که تاکنون با آن بازی کرده است. تیم هاوارد، دروازه‌بان تیم ملی آمریکا پیش از آغاز جام‌جهانی درباره این توپ‌ها گفته بود: شما اکنون فقط درباره این توپ‌ها از بازیکنان می‌شنوید اما بزودی جام جهانی آغاز خواهد شد و همگان خواهند دید که انتقادها بی‌مورد نیست. استیون جرارد، کاپیتان تیم ملی انگلیس هم بعد از تساوی یک بر یک مقابل تیم ملی آمریکا گفت: نمی‌توان گرین را مقصر دانست، این توپ می‌تواند هر دروازه‌بانی را فریب دهد.