رضا صابر:
با اعلام نتایج انتخابات 4 نوامبر در آمریکا، بوش تا 15 ژانویه مسؤول انتقال تدریجی موضوعات، پرونده‌ها و مسؤولیت به تیم حکومتی مشاوران اوباماست و اداره امور نیز از طریق کمیته دو حزبی و ارجحیت دیدگاه اوباما در جریان است. سام نین، رئیس سابق کمیته نظامی کنگره، مسؤول عملیات انتقال مسؤولیت در وزارت دفاع و وارن کریستوفر مسؤول تیم مشاوران اوباما برای انتقال وزارت خارجه شده است. در بخش‌های امنیتی با توجه به کارنامه ضعیف و پرماجرای سازمان سیا یا سازمان اطلاعات ملی که به وسیله مایکل هایدن و مایک مکونیل اداره شده‌اند، بحث‌های جدی برای برکناری آنها و جایگزینی افراد جدید در جریان است. مسائلی مانند محدودیت‌های آزادی مدنی در آمریکا و فشارهای امنیتی در زندگی شخصی شهروندان آمریکایی، زندان‌های امنیتی مانند گوانتانامو یا شکنجه‌های گسترده و نامحدود در بازجویی‌ها از جمله موضوعاتی است که مشاوران اوباما اعلام کرده‌اند، نیاز به بازنگری دارد. اگرچه دوره اوباما به ناچار تلفیقی از قدرت نرم و سخت در سیاست‌ها و استراتژی آمریکا را تجربه خواهد کرد و برخی ناامیدی‌ها از اینکه سیاست‌های نرم بر سیاست‌های سخت غلبه کند وجود دارد، ولی حکومت اوباما برای تغییر نوع نگاه جهانی یا اعتمادسازی در محیط داخلی و محیط بین‌المللی، باید به تغییر شیوه‌ها اندیشیده و آن را به اجرا بگذارد. به همین دلیل جایگاه دستگاه‌های امنیتی و نوع ماموریت و گستردگی وظایف آن در چارچوب‌های جدیدی باید به جریان بیفتد که هایدن و مکونیل تناسبی با آن ندارند. ولی درباره رابرت گیتس، وزیر دفاع که آخرین تغییر در حکومت بوش بوده و از نگاه دموکرات‌ها، تمایز جدی با رویکردهای نومحافظه‌کاران دارد، امکان باقی‌ماندن در پست وزارت دفاع برای او مطرح است. البته برخی از مشاوران اوباما معتقدند به منظور جلوگیری از هرج و مرج در سیاست‌های آمریکا و نابسامانی ناشی از تغییر مسؤولان، جا دارد که گیتس دست‌کم یک سال در پنتاگون باقی مانده و بحث درباره افراد دیگر نیز جریان داشته باشد. براي وزارت خزانه‌داری آمریکا که یکی از مهم‌ترین ارکان حکومتی در آمریکاست تاکنون به کاندیدای مشخصی برای تصدی مسؤولیت در آن نرسیده‌اند ولی برای وزارت خارجه، بیل ریچاردسون، فرماندار نیومکزیکو و نماینده سابق در سازمان ملل به عنوان چهره احتمالی برای تصدی این وزارتخانه مطرح است. مشکل بحران اقتصادی و مالی آمریکا نیز که در صدر موضوعات مورد اهتمام است، از دیدگاه اوباما دور نمانده و خانم آلبرایت مسؤول دیدار با هیأت‌های 20 کشور شرکت‌کننده در نشست نیویورک خواهد بود. در سیاست‌های خاورمیانه‌ای، نخستین گروه مشاوران اوباما به سوریه اعزام می‌شوند تا اطلاعات مستقیم از مقامات سوریه در چگونگی تعامل بین دو کشور را دریافت کنند. در عراق با سکوت فرار از شهرها شروع شده و تدریجاً نیروهای آمریکایی در پادگان‌های بزرگ مستقر می‌شوند. بنابه گفته دان بیفیفر، اوباما در حال بررسی برنامه عقب‌نشینی یکصد هزار نفر از نیروهای آمریکایی از عراق است و دیدگاه فرماندهان نظامی از طریق مشاوران او دریافت می‌شود. البته اگر خبر دیدار اوباما و جلال طالبانی و توصیه وی مبنی بر اینکه چرا برای توافق امنیتی عجله می‌کنید، درست باشد، باید منتظر اقدامات سریع اوباما در عراق نیز باشیم که عملاً به مذاکره با ایران پیوند خواهد خورد. در نظام بین‌الملل نیز اوباما پرونده پرمشغله‌ای را باید دنبال کند. پالس‌هایی که روسیه ارسال می‌کند یا آنچه از اوباما درباره ادامه استقرار سپر دفاع موشکی در کشور چک نقل شده است، نوعی عقب‌نشینی و مدارا در قبال روسیه را نشان می‌دهد. البته کوشنر وزیر خارجه فرانسه، هماهنگی اتحادیه اروپا با آمریکا را در دوره اوباما، آخرین دوره برای چارچوب‌بندی سیاست‌ها می‌داند و معتقد است مرکز قدرت از غرب به شرق منتقل خواهد شد. این چندان دور از ذهن نیست که با عمیق شدن ریشه‌های بحران در آمریکا و بیشتر کشورهای غربی، معادله جهانی به سمت شرق متمایل خواهد شد، چرا که چین با وجود همکاری‌های اقتصادی گسترده با آمریکا و اروپا، از بهترین شرایط در مقایسه با رقبای غربی برخوردار است. مساله پایانی در اقدامات یا تدابیر اوباما که در محیط داخلی آمریکا مطرح شده است، این است که اوباما قصد و نیت جدی برای جلوگیری از مداخله و اثرگذاری گروه‌های فشار بر روند تصمیم‌گیری و اجرایی در آمریکا دارد. اگر چنین مساله‌ای درست باشد یا اوباما به آن وارد شود، باید منتظر یک دوره پرماجرا در مسائل داخلی آمریکا باشیم، چرا که لابی‌های پرقدرت صهیونیستی، تراست‌های اقتصادی یا صنایع نظامی، بخشی از سیستم حاکم در آمریکا هستند و مکانیزم عادی و طبیعی در آمریکا، حضور و اثرگذاری آنها را توجیه کرده است و حتی می‌توان گفت، اوباما، حاصل تصمیم این گروه‌های فشار و سیستم آمریکایی یا مراکز تصمیم‌گیری پنهان و اصلی در آمریکا ست.