گروه سیاسی:
یک روز پس از پایان بینتیجه نشست 1+5 درباره برنامه هستهای ایران، جلسه معاونان وزرای خارجه 6 کشور برای بررسی «سوالات قابل درک» جمهوری اسلامی درباره نامه خاویر سولانا نیز بدون دستیابی به اجماعی تازه برضد ایران به پایان رسید. به گزارش اینترفکس، سرگی ریابکوف، معاون وزیر خارجه روسیه بعد از پایان این جلسه به خبرنگاران گفت: باوجود تلاش جدی کشورهای غربی عضو 1+5 برای تدارک دیدن دور تازهای از تحریمها برضد ایران، به دلیل مخالفت مسکو و پکن، تصمیم خاصی
در اینباره گرفته نشد.
به گزارش خبرگزاریها، در نشست روز جمعه که در پاریس برگزار شد، معاونان وزرای خارجه 1+5 و خاویر سولانا حضور داشتند و دستور جلسه بررسی سوالات ایران درباره نامه مسؤول سیاست خارجی اتحادیه اروپایی به جلیلی بود که سولانا پیشتر آنها را «قابل درک» دانسته بود. این موضع سولانا در توصیف سوالات ایران، همچنین دعوت او از ایران برای آغاز دور تازهای از گفتوگوها و نیز اعلام پایبندی مسؤول سیاست خارجی اتحادیه اروپایی و 1+5 بر راهحل دیپلماتیک برای حلمساله هستهای جمهوری اسلامی، پس از آن مطرح شد که اواسط ماه گذشته، سعید جلیلی در نامهای انتقادی خطاب به او تصریح کرد: برای جامعه جهانی جالب است که در روند گفتوگو آنگاه که سوالی منطقی طرح میشود، طرف گفتوگو به جای ارائه پاسخ و رفع ابهام از ابزار فشار استفاده میکند. جلیلی در آن نامه که بعد از صدور قطعنامه چهارم شورای امنیت برضد ایران منتشر شد، همچنین از «فقدان تمدن گفتوگو در برخی قدرتها که میخواهند با ملتها با تکیه بر اهرمهای فشار به جای استقلال سخن بگویند» انتقاد کرده و به سولانا توصیه کرده بود 1+5 را برای پذیرش پیشنهاد ایران با هدف مذاکره «حول نگرانیهای مشترک با تعهدات دستهجمعی» آماده کند. بدین ترتیب بود که مسؤول سیاست خارجی اتحادیه اروپایی مجبور شد با اتخاذ موضعی ملایمتر، از آمادگی اين گروه برای برقراری دور تازهای از مذاکرات سخن بگوید. سولانا همچنین با «سازنده» توصیفکردن گفتوگوهای معاون خود با معاون جلیلی در مردادماه گذشته اعلام کرد که نامه تازه جلیلی را در نشست 1+5 به بحث خواهد گذاشت که جلسه روزهای پنجشنبه و جمعه هفته گذشته را میتوان در این راستا ارزیابی کرد. اما جلسه آخر اين گروه که پس از چند مرحله تلاش شکست خورده برای جمع کردن اعضای این گروه سرانجام در پاریس برگزار شده بود، باز هم نتوانست اجماعی برضد ایران را به نتیجه برساند. چه اینکه اختلافات گسترده میان 6 کشور بویژه در میان آمریکا و روسیه و چین آنقدر بالا گرفته بود که هرگونه تلاش برای نمایش وحدت را نیز عقیم باقی گذاشت. این شکافها بویژه بعد از آن عمیق شد که واشنگتن در اقدامی یکجانبه چند شرکت چینی و روسی را که به همکاری تجاری با ایران متهم شده بودند، مشمول تحریمهای خود قرار داد. این اقدام موجب شد شکاف ایجاد شده در 1+5 پس از بحران قفقاز و جنگ روسیه و گرجستان، بار دیگر خود را نشان دهد و در نتیجه همین رفتار آمریکا بود که چند بار تلاش واشنگتن برای جمع کردن 6 کشور برای رایزنی درباره برنامه هستهای ایران را با شکست مواجه کرد. در همین فاصله وقوع یک حادثه دیگر نیز بر کماثرتر شدن تلاش آمریکا برای ایجاد اجماع برضد ایران انجامید، گزارشی که به نقل از یکی از کارشناسان ارشد آژانس بینالمللی انرژی اتمی منتشر شد، نشان میداد «مطالعات ادعایی» مطرح شده در جریان پرونده هستهای ایران از نظر استناد و صحت بشدت زیر سوال است. براساس این گزارش، آژانس اکنون درباره صحت این مطالعات که به گفته مقامات آمریکایی از لپتاپ یکی از متخصصان هستهای ایران بهدست آمده است، تردید جدی دارد و احتمال میدهد تمام این مدارک جعلی باشند.
در همین حال، برگزاری انتخابات ریاستجمهوری در ایالات متحده نیز مزید بر علت شد تا هرگونه اقدام جدی درباره اعمال دور تازهای از تحریمها برضد ایران به تاخیر افتد. بویژه انتخاب باراک اوباما بهعنوان رئیسجمهور آمریکا که اعلام کرده بود به دنبال ایجاد «تغییر» در سیاستهای داخلی و خارجی واشنگتن است، موجب شد 5 عضو دیگر هرگونه تصمیمگیری جدی درباره مواضع تازه خود درباره ایران را تا مستقر شدن رئیسجمهور جدید ایالات متحده و مشخص شدن سیاستها و راهبردهای او در برخورد با مساله هستهای ایران به تعویق اندازند.
در چنین فضایی بود که معاونان وزرای خارجه 1+5 به همراه خاویر سولانا در پاریس جمع شدند تا نامه سعید جلیلی به مسؤول سیاست خارجی اتحادیه اروپایی را بررسی کنند. البته پیش از آغاز نشست نیز یک مقام ارشد اروپایی اعلام کرده بود به دلیل قرار داشتن ایالات متحده در دوره گذار، پاریس احتمال اتخاذ تصمیمی جدی در این نشست را بسیار کم میداند. اتفاقی که در عمل نیز به وقوع پیوست و وزارت خارجه فرانسه در پایان روز نخست جلسه 1+5 مجبور شد در بیانیهای به این مساله اذعان کند. در بیانیه وزارت خارجه فرانسه هیچ نشانهای از ابتکار جدید و مهم یا قدمی روبه جلو نیز مشاهده نمیشد و حتی خاویر سولانا درباره این نشست گفت تصمیم خاصی اتخاذ نشده است.
همین وضعیت در پایان نشست روز دوم 1+5 در پاریس نیز تکرار شد و هیچ توافقی میان اعضای متشتت این گروه حاصل نشد، چراکه به گفته معاون وزیر خارجه روسیه، پکن و مسکو بشدت مخالف اعمال دور تازهای از تحریمها برضد ایران بودند حال آنکه واشنگتن، لندن، پاریس و تا حدودی برلین در تلاش برای برقراری دور تازه تحریم اقتصادی جمهوری اسلامی به این نشست پای گذاشته بودند.
اين ديپلمات بلندپايه روس در گفتوگو با خبرنگاران افزود: كشورهاي غربي عضو 1+5 خواستار اعمال تحريمهاي جديد بودند، ولي چين نيز همانند روسيه از چنين مسالهاي حمايت نكرد. سرگی ریابکوف همچنین تاكيد كرد كه در اين نشست روسيه تلاش كرد شركاي غربي خود در 1+5 را به ضرورت ادامه گفتوگوهاي بدون وقفه با تهران متقاعد سازد و 1+5 در نهايت موضعگيري واحد و موقعيت نماينده اتحاديه اروپا براي ادامه گفتوگوها با ايران را مورد تاييد قرار داد. به گفته وي، رابرت كوپر، معاون سولانا، مسؤول انجام مذاكرات با طرف ايراني است. البته محل و زمان انجام اين مذاكرات هنوز مشخص نشده است. اما تاکید ریابکوف در این زمینه را که 2 روز قبل نیز مورد تایید خاویر سولانا قرار گرفته بود میتوان نشانهای از چرخش دوباره اين گروه با هدف از سرگیری مذاکرات با ایران دانست. چه اینکه سولانا روز جمعه گفته تماسهای 1+5 با ایران بهزودی از سر
گرفته میشود.