«می‌گویند فوتبالیست‌ها مغزشان زیر پاهایشان است، اما نمی‌توان این را عمومیت داد.» این نخستین جمله‌ای است که کاپیتان پپ در یادداشت و شرح‌حال خود در سال 1999 برای روزنامه تایمز می‌نویسد. آن زمان گواردیولای جوان تنها 29 سال داشت و هنوز 2 سال دیگر تا خداحافظی‌اش با بارسا، تیم ملی اسپانیا و البته تیم ملی کاتالونیا باقی بود. همان زمان هم پیش از آنکه با انقلاب آبی و اناری روزهای اخیر، دنیا او را یک مربی متفکر و نوآور بشناسد، پپ را یک بازیکن متفکر می‌شناختند و در هر دوره‌ای از روزگار باشکوه بارسا در دهه 90، مغز سرمربی در قلب زمین خوانده می‌شد. اینگونه «رویای شناور» کرایف کبیر، «شور حملات بی‌پایان» سربابی رابسون، «ایده‌های آنارشیستی- انقلابی» لوئیس ونگال هلندی همراه با شکوه بارسای دهه 90 و افتخار کاتالان‌ها در وجود یک هافبک دفاعی ژنرال به ودیعه نهاده شدند و مردی ارزشمند را پرورش دادند که هنوز مورینیو مانند سال‌هایی که دستیار رابسون بود به اعتراف خود نمی‌تواند در چشم‌هایش زل بزند و یوهان کرایف، استاد دیروز او و نماد فوتبال کامل، افتخار می‌کند هفته‌ای یک بار در ویلای شخصی‌اش با پپ ناهار بخورد و درباره فوتبال حرف بزند. به آنهایی که مصرانه می‌خواهند دریابند انقلاب بارسا در فصل اخیر چگونه روی داده است، توصیه می‌کنیم ردپای این تحول سریع و بزرگ را لابه‌لای واژه‌هایی جست‌وجو کنند که 9 سال پیش گوآردیولا برای یک روزنامه انگلیسی معروف فرستاده بود، آنگاه می‌بینیم که این تحول حاصل تکامل تدریجی است، نه یک حرکت خلق‌الساعه و آنی و دیگر اینکه لازمه چنین انقلابی اعتقاد است؛ اعتقادی که کسی مثل گوآردیولا به ایده‌هایش دارد ولی بسیاری از ایده‌پردازان و تئوریسین‌های قهار دنیای فوتبال از آن بی‌بهره هستند.
می‌گویند فوتبالیست‌ها مغزشان زیر پاهایشان است، اما نمی‌توان این را عمومیت داد. کسانی هستند که به مابقی دنیا فکر می‌کنند و خب بعضی هم این‌طور نیستند. من یک فوتبالیست به‌دنیا آمده‌ام. از وقتی در سانتپدور یک پسربچه بودم با توپ بازی می‌کردم، روستایی در کاتالونیا که آنجا بزرگ شدم. والدینم تاکید می‌کردند درس بر فوتبال مقدم است. من محصل خوبی بودم و بعد از دوره دبیرستان یک سال حقوق خواندم ولی رهایش کردم چون زمان کافی نداشتم تا هم سر کلاس‌ها حاضر شوم و هم فوتبال بازی کنم یا بهتر بگویم انضباط لازم برای تنها درس خواندن در خانه را نداشتم.
ارتباط ویژه‌ای بین کاتالان‌ها و این تیم که بارسا می‌نامیم وجود دارد. کاتالونیا برای سال‌ها زیر فشار فرهنگی بود که از زبان خودش استفاده نکند. دانستن این نکته تو را وامی‌دارد عاشق این چیزها باشی و بخواهی در سطح ملی یا بین‌المللی از آنها دفاع کنی. برای سال‌ها تحت حکومت دیکتاتور فرانسیسکو فرانکو، ورزشگاه‌های فوتبال تنها مکان‌هایی بودند که مردم می‌توانستند در امنیت کامل فریاد بزنند «ویسکا بارسا! ویسکا کاتالونیا!» (زنده‌باد بارسا! زنده‌باد کاتالونیا!) طی یکصد سال این برای کاتالان‌ها یک امتیاز محسوب می‌شد. بعضی از مردم تعدد خارجی‌ها را زیر سوال می‌برند، بویژه هلندی‌هایی که برای بارسا بازی می‌کنند (این یادداشت مربوط به دوره مربیگری ونگال است و امروز بارسا حتی یک بازیکن هلندی ندارد) ولی من موافق نیستم. این دورانی است که ما در آن بسر می‌بریم، همچنین فرهنگ فوتبال هلند چیزی است که بیشترین ستایش را برایش قائلم؛ یک کشور خیلی کوچک که بازیکنان بزرگی پرورش می‌دهد و روی سبکی کاملا هجومی از فوتبال متمرکز شده است. وقتی یوهان کرایف، اسطوره فوتبال هلند، به اینجا آمد تا بارسا را مربیگری کند، فرهنگ فوتبال ما را هم تغییر و لوئیس ونگال راه او را ادامه داد. ظرف 10 سال ما عناوین بیشتری نسبت به بقیه تاریخ‌مان به دست آوردیم و حالا این یازدهمین سال من (در بارسا) است و من شش قهرمانی لیگ دارم؛ چیزی که تنها 2 بازیکن دیگر در بارسا طی یکصد سال به آن رسیده‌اند. این حقیقت دارد که هواداران بارسا احساس خاصی نسبت به بازیکنان کاتالان دارند همانطور که طرفداران منچستریونایتد چنین احساسی نسبت به کین، بکام یا اسکولز دارند. اما آنها همچنین حمایت بی‌دریغی نسبت به خارجی‌هایی چون کرایف، کومان، روماریو، استوویچکوف، لادروپ و فیگو (پیش از ترک بارسا) از خود نشان داده‌اند. پولی که به فوتبالیست‌ها پرداخت می‌شود جنون‌آمیز است ولی بازار چنین حکم می‌کند. گمان می‌کنم اگر همه باشگاه‌ها یک مرز برای پرداخت‌هایشان قائل می‌شدند حتی ممکن بود رقابت از میان برود. این قدرت تجارت است. ما وارد کارزاری شده‌ایم میان علاقه‌ای که نسبت به این باشگاه و قدرت اقتصادی داریم و به نظر می‌رسد همه چیز در مقابل قدرت سر خم می‌کند. امروز، اروپا سرگرم جهانی شدن، گشودن جبهه‌های اقتصادی و یورو است ولی در همان حال مردم می‌خواهند ریشه‌های فرهنگی و هویت خویش را حفظ کنند، درست مثل انگلیسی‌ها که نمی‌خواهند انگلیسی‌بودن‌شان را از دست بدهند. فکر می‌کنم بتوان با گفت‌وگو از یک فرهنگ دفاع کرد؛ با درک و احترام به تفاوت‌ها، با مدارا با دیگر عقاید. من عناوینی مثل «چپ»، «راست ملی‌گرا» و حتی «ملی‌گرای نوین» را دوست ندارم. اگر به بعضی از «ناسیونالیست»هایی که در اروپا داریم نگاه کنید، می‌بینید به‌سختی می‌توان آنها را الگو قرار داد. به هر حال من خوشبین هستم و با این ایده یکی از دوستانم شریک می‌شوم که به من گفت: من آمده‌ام تا تلاش کنم دنیا را تغییر دهم و حالا همه امیدم این است که دنیا مرا تغییر ندهد.
به گمان من این روزها خیلی از سیاستمداران نه برای ایده‌ها که برای قدرت می‌جنگند. اگر یک سیاستمدار به این نتیجه برسد که حمایت از یک قانون خاص برایش 20 هزار رای می‌آورد، این کار را خواهد کرد حتی اگر اعتقادی به آن قانون نداشته باشد. این اشتباه است چون بی‌اعتباری و تظاهر را به دنبال دارد. بشریت خیلی خوب به نظر می‌رسد، بسیار عالی بنا شده و اين خیلی هوشمندانه‌تر از ورطه‌ای است که ما به آن سقوط کرده‌ایم و قدرت آدم‌ها را عوض می‌کند. می‌دانم که من هم از قدرت مشخصی در عرصه رسانه‌ای برخوردارم ولی سعی می‌کنم هرگز از آن استفاده نکنم. حقیقتا قدرت اصلی من وقتی است که یک توپ زیر پاهایم بیفتد. وقتی فوتبال را ترک کنم این قدرت ناپدید خواهد شد. من هرگز این ایده را که تو می‌توانی به واسطه موقعیتی که داری همه چیز را تحت‌تاثیر قرار دهی، نمی‌پسندم. نمی‌دانم پس از فوتبال در دو، سه سال آینده به چه کاری روی می‌آورم. سرمربی تیم ملی اسپانیا می‌گوید تو هرگز نباید این را بگویی یا هرگز نباید این یا آن کار را پس از فوتبالت انجام دهی، ولی شاید هم انجام دادم. من و همسرم منتظر نخستین فرزندمان هستیم؛ یک دختر که حوالی کریسمس به‌دنیا می‌آید، بنابراین آرزوهایی دارم. اگر کسی بتواند تغییر ایجاد کند خودمان هستیم. این به خودمان بستگی دارد. هیچ مریخی‌ای قرار نیست اینجا بیاید تا کاری برایمان بکند.