مرتضی شعبانی*
15 نوامبر 2008 (ديروز) مقام‌های عالیرتبه از دو سوی اقیانوس اطلس برای چاره‌جویی درباره بحران مالی اخیر در واشنگتن گرد هم آمدند. این نشست با حضور وزرای اقتصادی 20 کشور، دبیرکل سازمان ملل، رئیس صندوق جهانی پول و رئیس کمیسیون اروپا برگزار شد تا بر اساس دستور کار اعلام شده برای آن به اتخاذ تصمیمات موثر فوری در کوتاه مدت دست یابند. در واقع نمایندگان ارشد کشورهای توسعه یافته و سازمان‌های بین‌المللی برای چاره‌جویی درباره این بحران محل نشست خود را در کشوری قرار داده‌اند که نقطه شروع آن بوده است. با سقوط ارزش سهام در بازارهای مالی آمریکا، امواج سهمگینی از این بحران به دیگر نقاط جهان رسید و بیش از همه، کشورهای اروپایی را که دارای بیشترین حجم سرمایه‌گذاری خارجی آمریکا هستند، متاثر کرد. بدین ترتیب، هم پیمانان اروپایی آمریکا در آن سوی اقیانوس اطلس پیش از آنکه شاهد تغییرات اوبامایی (رئیس‌جمهور منتخب) باشند خود را در میان امواج کوبنده بحران مالی آمریکا در آخرین روزهای حاکمیت جمهوریخواهان یافتند. اما آنچه که اروپا با توجه به انتقال قدرت از جمهوریخواهان به دموکرات‌ها، در انتظار آن به سر می‌برد، کاهش فشار از سوی حاکمیت جدید در آمریکا برای همراهی با سیاست‌های جنگ‌افروزانه این کشور در سال‌های اخیر است. هر چند اوباما برای تحقق وعده‌های انتخاباتی خود در عرصه سیاست خارجی بویژه سیاست خاورمیانه‌ای آمریکا که از عوامل بسیار موثر در پیروزی وی بوده است، شدیدا به مشارکت و همراهی بیشتر متحدان اروپایی در دیگر سوی آتلانتیک نیازمند خواهد بود.
15 نوامبر 2008 (ديروز) مقام‌های عالیرتبه از دو سوی اقیانوس اطلس برای چاره‌جویی درباره بحران مالی اخیر در واشنگتن گرد هم آمدند. این نشست با حضور وزرای اقتصادی 20 کشور، دبیرکل سازمان ملل، رئیس صندوق جهانی پول و رئیس کمیسیون اروپا برگزار شد تا بر اساس دستور کار اعلام شده برای آن به اتخاذ تصمیمات موثر فوری در کوتاه مدت دست یابند. در واقع نمایندگان ارشد کشورهای توسعه یافته و سازمان‌های بین‌المللی برای چاره‌جویی درباره این بحران محل نشست خود را در کشوری قرار داده‌اند که نقطه شروع آن بوده است. با سقوط ارزش سهام در بازارهای مالی آمریکا، امواج سهمگینی از این بحران به دیگر نقاط جهان رسید و بیش از همه، کشورهای اروپایی را که دارای بیشترین حجم سرمایه‌گذاری خارجی آمریکا هستند، متاثر کرد. بدین ترتیب، هم پیمانان اروپایی آمریکا در آن سوی اقیانوس اطلس پیش از آنکه شاهد تغییرات اوبامایی (رئیس‌جمهور منتخب) باشند خود را در میان امواج کوبنده بحران مالی آمریکا در آخرین روزهای حاکمیت جمهوریخواهان یافتند. اما آنچه که اروپا با توجه به انتقال قدرت از جمهوریخواهان به دموکرات‌ها، در انتظار آن به سر می‌برد، کاهش فشار از سوی حاکمیت جدید در آمریکا برای همراهی با سیاست‌های جنگ‌افروزانه این کشور در سال‌های اخیر است. هر چند اوباما برای تحقق وعده‌های انتخاباتی خود در عرصه سیاست خارجی بویژه سیاست خاورمیانه‌ای آمریکا که از عوامل بسیار موثر در پیروزی وی بوده است، شدیدا به مشارکت و همراهی بیشتر متحدان اروپایی در دیگر سوی آتلانتیک نیازمند خواهد بود.چگونگی مبارزه با تروریسم، نحوه مقابله با تکثیر سلاح‌های کشتار جمعی و خلع سلاح، امنیت انرژی، چیره‌شدن بر تغییرات آب و هوایی و همچنین حل و فصل منازعات بین‌المللی، عرصه‌هایی است که می‌تواند بستر تغییرات وعده داده شده باشد. بازتعریف همکاری بین‌المللی و توجه به ملاحظات و نگرش‌های دیگر قدرت‌های بین‌المللی و منطقه‌ای می‌تواند سمت و سوی تغییرات را به دنبال کردن منافع ایالات‌متحده در فضایی جدید اما مبتنی بر واقعیت‌های موجود عینیت بخشد. همانگونه که اوباما در اجتماع عظیم آلمانی‌ها در برلین اذعان داشت: «قرن بیست و یکم جهانی بسیار مستقل‌تر نسبت به تاریخ انسان گشوده اما این نزدیکی مخاطرات جدیدی نیز به همراه دارد که نمی‌توان به‌وسیله مرزها یا اقیانوس‌ها جلوی آنها را گرفت، هیچ ملتی هر چقدر هم که بزرگ باشد نمی‌تواند به تنهایی از پس این چالش‌ها برآید».
حال باید دید آیا تغییرات وعده داده شده در سیاست‌های دولتمردان جدید منجر به تغییر نگرش در فرآیند تصمیم‌سازی‌ها خواهد شد؟ بی‌تردید موضوع ایران از چالش‌انگیزترین عرصه‌های سیاست خارجی آمریکاست. مذاکرات مستقیم و بدون پیش شرط با ایران که از مهم‌ترین وعده‌های انتخاباتی اوباما بوده، می‌تواند نمونه خوبی برای تغییرات موعود باشد. در همین راستا 18 تن از کارشناسان و دیپلمات‌های آمریکایی در حال تهیه گزارش و تحلیلی هستند که بی اثر بودن تهدیدهای نظامی و فشارهای اقتصادی را در برابر ایران مورد تاکید قرار می‌دهد. چنانچه این تغییر مبنایی در سیاست‌های خاورمیانه‌ای روی دهد اروپایی‌ها نیز که همواره میان دنباله روی از سیاست‌های یکجانبه گرایانه آمریکا و تامین منافع سیاسی و اقتصادی خود در منطقه در فشار به سر برده‌اند، به استقبال از آن خواهند شتافت.
*کارشناس روابط بین‌الملل
شركت‌هاي آمريكايي، قاچاقچيان اسلحه
منابع آگاه رسانه‌ای در ایالات متحده آمریکا اعلام کردند اخیرا برخی از کارکنان شرکت امنیتی «بلاک‌واتر» با استفاده از کیسه‌های مواد غذایی، سلاح‌های مختلف غیرقانونی و صدا خفه کن به داخل عراق قاچاق می‌کنند.
این منابع آگاه در ادامه افزودند: طبق قوانین وزارت خارجه آمریکا، بلاک واتر حق انتقال و استفاده از اینگونه سلاح‌ها را در عراق نداشته است زیرا جزو سلاح‌های هجومی به شمار می‌روند در حالی‌که این شرکت تنها حق استفاده از سلاح‌های دفاعی را دارد. در همین راستا جان کریاکو، افسر سابق سازمان اطلاعات و امنیت آمریکا، (CIA) در این باره گفت: تنها در صورتی به صدا خفه کن نیاز است که عملیات یا طرح ترور وجود داشته باشد. گفتنی است تیراندازی سال گذشته تعدادی از کارکنان شرکت امنیتی بلاک‌واتر به تعدادی از شهروندان بی‌گناه عراقی، موجی از انتقادات را برای دولت جورج بوش و ارتش آمریکا در پی داشت و جنجالی جهانی را به وجود آورد.