مترجم: محمد سیدعلی
بی‌تردید و تا اینجا سال 2008 سالی خوب برای فیلم‌های حادثه‌ای و سینمای وحشت بود. حضور کارتون‌هایی چون «وال ای»، «کونگ‌فو پاندا» و «ماداگاسکار: فرار به سوی آفریقا» نیز موجب رونق سینمای پویا نمایی شدند. اما پس از مدت‌ها و در روز 17 اکتبر شاهد فیلمی متفاوت از سوی الیور استون بودیم.
بی‌تردید و تا اینجا سال 2008 سالی خوب برای فیلم‌های حادثه‌ای و سینمای وحشت بود. حضور کارتون‌هایی چون «وال ای»، «کونگ‌فو پاندا» و «ماداگاسکار: فرار به سوی آفریقا» نیز موجب رونق سینمای پویا نمایی شدند. اما پس از مدت‌ها و در روز 17 اکتبر شاهد فیلمی متفاوت از سوی الیور استون بودیم.
این کارگردان که در ساختن فیلم‌هایی درباره رؤسای جمهور ایالات‌متحده تجربه بسیاری دارد، این بار با فیلمی به نام «دبلیو» شرح حال زندگی و دوران ریاست جمهوری چهل‌وسومین رئیس‌‌جمهور آمریکا یعنی جورج دبلیو بوش را به تصویر می‌کشد. این اولین باری است که در ایالات متحده از یک رئیس‌‌جمهور که هنوز زمام امور را در دست خویش دارد فیلمی ساخته می‌شود. خود این مساله کمی نیاز به تفکر دارد، زیرا برخی منتقدان بر این باورند که اگر دبلیو 2 سال زودتر و یا 15 سال بعد ساخته می‌شد بیشتر مورد توجه قرار می‌گرفت. شاید دلیل چنین ادعایی این باشد که به تازگی 2 مرد با نام‌های اوباما و مک کین برای رسیدن به جایگاه جورج بوش رقابتی کم سابقه را پشت سر گذاشتند.
استون پیش از این یک فیلم درباره جان اف‌کندی با عنوان «جی‌اف‌کی» و فیلم دیگری درباره نیکسون با همین نام را در کارنامه خود دارد. این کارگردان مطرح سینما پیش‌تر در حال تهیه فیلم «پینکویل» بود؛ فیلمی درباره کشتار چندین شهروند غیرنظامی در روستای «می‌لای» ویتنام به‌وسیله سربازان ارتش آمریکا. اما به‌دنبال اعتصاب اتحادیه نویسندگان هالیوود در سال 2008-2007 و کنارگیری بروس ویلیس از این فیلم، پروژه متوقف شد. در نتیجه استون تصمیم می‌گیرد تا فیلمی درباره جورج بوش بسازد که فیلمنامه آن قبل از شروع اعتصاب از سوی استنلی ویزر نوشته شده بود. ویزر و استون در سال 1987و در فیلم «وال‌استریت» با یکدیگر همکاری کرده بودند. هزینه تولید «دبلیو» نیز به صورت مستقل و با منابع مالی چینی، آلمانی و استرالیایی تامین شد تا فیلمبرداری آن در روز 12 مه آغاز شده و تا 14 جولای ادامه یابد. شرکت لاینز گیت اینترتینمنت هم مسؤولیت پخش این فیلم را برعهده گرفت.
الیور استون درباره آخرین فیلم خود می‌گوید: من به دنبال یک تصویر عادلانه از «این» مرد هستم. این که چگونه او از یک فرد الکلی به قدرتمند‌ترین چهره در دنیا تبدیل شد. من همچنین تلاش کردم تا وجوه نه‌چندان مثبت زندگی خصوصی او، کشمکش‌های وی با پدرش و گرویدنش به مسیحیت را که تا حدود زیادی نشان‌دهنده جایی هستند که او از آنجا آمده به تصویر بکشم. «فیلم» همچنین شامل این گفته اوست که خداوند شخصا وی را به‌عنوان رئیس‌‌جمهور ایالات متحده برگزیده! این فیلم شگفتی‌های زیادی را برای طرفداران و مخالفان بوش
در برخواهد داشت. گرچه استون به خاطر حمله بوش به عراق در سال 2003 وی را مورد انتقاد قرار داد، اما این کارگردان تاکید می‌کند که در این فیلم هرگز به دنبال یک «بحث و جدل ضدبوشی» نبوده. به اعتقاد وی دبلیو، نظیر آنچه که در «ملکه» ساخته سال 2006 انجام گرفت، در جست‌وجوی «وقایع نهادین در زندگی بوش» است. تفاوت دیگر دبلیو با فیلم‌هایی چون جی‌اف‌کی و نیکسون در این است که این بار استون، رئیس‌‌جمهور را به‌عنوان یک تراژدی منحصر به فرد در تاریخ آمریکا نشان می‌دهد. در واقع بوش کودکی در رفاه کامل است و با رسیدن به دوران جوانی سعی دارد خود را به پدرش ثابت کند و به همین دلیل کشورش را به دست مردانی جاه‌طلب می‌سپارد. یکی از منتقدان می‌گوید: پس از دیدن فیلم شنیدم خانمی که در صندلی پشتی نشسته بود برای بوش احساس تاسف می‌کرد. وی ادامه می‌دهد: شاید این احساس دلسوزی میان بسیاری از مخاطبان مشترک باشد، اما قطعا طرفداران چپگرا این احساس را نخواهند داشت و از سوی دیگر راستگرایان هم خواهان چنین همدردی‌ای نیستند. سیندی آدامز، روزنامه‌نگار معروف هم درباره این فیلم می‌گوید: طرفداران بوش از فیلم بیزار خواهند شد ومخالفان از آن استقبال خواهند کرد.
«دبلیو» داستان خود را به صورت 2 روایت متفاوت پیش می‌برد. از یکسو جلسات سال 2003 که منجر به سرنگونی صدام شد و از سوی دیگر فلاش‌بک‌های زندگی بوش که با مهارت ویژه استون به یکدیگر پیوند می‌خورند. اما درباره تغییراتی که در حین ساخت فیلم ایجاد شد باید اشاره کرد که نام اولیه فیلم، «بوش» بوده که به «دبلیو» تغییر یافت و در ابتدا برای بازی در نقش بوش، استون تصمیم داشت تا از کریستین بیل استفاده کند. بیل به تازگی با فیلم بتمن، شوالیه تاریکی در کنار هیث لجر، هنرپیشه جوان به موفقیت بی‌سابقه‌ای رسید. اما در فیلم دبلیو، پس از نارضایتی از گریم و با وجود تمرین‌های بسیار برای این نقش، استون تصمیم گرفت تا از جاش برولین در فیلم خود استفاده کند. آخرین فیلم برولین نیز به نام «گنگستر آمریکایی» با استقبال خوبی روبه‌رو شد. استون درباره انتخاب برولین می‌گوید: «جاش» یک آمریکایی است و اهل قسمت روستایی کالیفرنیا. او آن گاوچران را درون خود دارد. او مثل یک وسترن راه می‌رود و حرف می‌زند. اما جاش از بوش بهتر است. او سیمای بهتری از بوش دارد و من فکر می‌کنم که اگر روزی بوش این فیلم را ببیند خیلی مسرور می‌شود که جاش نقش او را بازی کرده است. برولین مدت زیادی را صرف تقلید از حالت بخصوص بوش در حرف زدن و راه رفتن کرد. او در این‌باره می‌گوید: راه رفتن او طی سال‌ها مدام تغییر می‌کند. طرز راه رفتنش در دهه سوم عمرش، در یک کشور خارجی، قبل از 11 سپتامبر و بعد از آن همه باهم متفاوتند. در واقع انسان‌ها احساسات خود را درون جسمشان نگه می‌دارند و نمی‌توانند چیزی جز آن را از خود بروز دهند، مخصوصا او.
در این فیلم به شخصیت‌های دیگری مثل کاندولیزا رایس، دونالد رامسفلد و تونی بلر نیز اشاره شده. این فیلم به دلیل استفاده از برخی الفاظ، سوءاستفاده از الکل و نمایش صحنه‌های زننده جنگ با محدودیت سنی عرضه می‌شود.
جورج دبلیو بوش به‌عنوان رئیس‌‌جمهور ایالات متحده از جنجالی‌ترین چهره‌های دنیا به شمار می‌رود. سیاست شغل خانوادگی برای بوش‌هاست. فیلم اخیر استون نشان می‌دهد که چگونه یک جوان که به سختی سر یک شغل دوام می‌آورد تا ریاست‌جمهوری ایالات متحده پیش می‌رود. عده‌ای بر این باورند که دبلیو حتی برای منتقدانی که چندان علاقه‌ای به فیلم‌های سیاسی ندارند می‌تواند فیلم قابل توجهی باشد و بیش از آنکه به چشم یک فیلم سیاسی به آن نگاه شود باید به عنوان یک فیلم تاریخی به آن نگاه کرد. تجربه ثابت کرده که فیلم‌هایی از این قبیل چندان با استقبال خوبی از سوی مخاطبان قرار نمی‌گیرند، اما وقتی استون چنین فیلمی می‌سازد، قطعا نباید فروش فیلم جزو اولویت‌های اصلی او باشد.
شاید در خاتمه بيان این نکته ضروری باشد که گذشت زمان برای قضاوت درباره سیاستمداران امری ضروری است. بنابراین اگر این فیلم به فاصله زمانی طولانی‌تری ساخته می‌شد ممکن بود برداشتی دقیق‌تر به مخاطب ارائه دهد. اما به هر حال وقتی فیلمی درباره بوش ساخته می‌شود، این بدان معنی است که حتما باید آن را دید.