دیوید دوسا *:
«اسکار» فقط گربه ماده سیاه و سفید معمولی بود که در آسایشگاه و مرکز توانبخشی«استیر» زندگی میکرد؛ جایی که من بهعنوان متخصصی برای بیماران با اشکال پیشرفته جنون کار میکنم. اسکار نوعی گربه بود که زیر تختخواب مخفی میشد یا برای ساعتهای متوالی به بیرون از پنجره خیره
میشد. زمانی که او شروع به عبور از راهرو و سرزدن به هر یک از بیماران کرد، توجه همه و در نهایت توجه مرا به خود جلب کرد. یک روز پرستار شیفت روز، مری میراندا، از من پرسید: دیوید! آیا شما چند دقیقه وقت دارید؟ من میخواهم چیزی را در اتاق 310 به شما نشان دهم. در راهرو قدم میزدیم که او داستان لیلیا داویس را که به سرطان روده مبتلا شده بود بیان کرد. ما به اتاق خانم داویس رفتیم. مری! چه چیزی میخواستید به من نشان دهید؟ مری به تخت خانم داویس اشاره کرد، زمانی که نزدیک تر رفتیم اسکار که کنار پای خانم داویس دراز کشیده بود سرش را بلند کرد. به او توجهی نکردم و به صورت بیمار نگاه کردم؛ او آرام به نظر میرسید. پرسیدم آیا نیاز به دارو دارید؟ مری گفت: این بیماری نیست که میخواستم ملاقاتش کنید؛ منظورم گربه است. گربه؟ بله. دیوید! اخیرا تعدادی از ما فهمیدهایم که اسکار زمان زیادی را با رزیدنتهای خاص میگذراند. من شانههایم را بالا انداختم، سپس مری افزود: او فقط به بیمارانی که در حال مرگ هستند نزدیک میشود. مری گفت: دیروز اسکار در اتاق بیمار دیگری پرسه میزد درست قبل از اینکه او بمیرد. به طرف اسکار رفتم، او به پشت دستم چنگ انداخت. با تأسف گفتم شاید او فقط بیمارانی را که میمیرند به خاطر اینکه به او هیچ آسیبی
نمیرسانند دوست میدارد. آن موقع بود که
تلفن خانهام زنگ خورد، آن را برداشتم و صدای مری را شنیدم. دیوید! چند دقیقه بعد از اینکه شما رفتید خانم داویس مرد. از زمانی که من در اتاق خانم داویس ایستاده بودم یک ساعت میشد. چندین هفته بعد، مری مرا به خاطر گزارش اخبار تأسفانگیزی که بیمار مجنون دیگری مرده بود فراخواند و شبیه همه دفعات قبل اسکار کنار تختش بود. پرسنل حساب کردند که این بار احتمالا دوازدهمین ملاقاتی بود که این گربه اسرارآمیز با بیمار در حال مرگ انجام داده بود. در حقیقت زمان مرگ این بیمار خاص شگفتانگیز بود؛ هیچ نشانهای که او بیمار لاعلاج بوده باشد وجود نداشت. من به عنوان یک محقق تعلیم یافته بودم تا حقایق را منصفانه در نظر بگیرم. هنوز توضیح قابل قبولی برای بوی شیرین مرگ؛ همان چیزی که شاید اسکار احساس کرده بود، وجود نداشت. آیا این درست است که اسکار به آسانی سطح برجستهای از ترکیب شیمیایی آزاد شده پیش از مرگ را استشمام میکند؟ من با تصور اینکه حضور اسکار در بستر مرگ بیمارم ممکن است مفهومی عمیقتر داشته باشد بهطور عجیبی به وجد آمدم. با سوالات زیادی که در ذهنم وجود داشت به آسایشگاه استیر رفتم. دراتاق انتهای راهرو خانم کتی جونز را در حالی که دست مادرش را گرفته بود و میگریست دیدم. گفتم: متأسفم. اسکار نیز در کنار کتی بود. سوالی را که در آخرین ساعت ذهنم را به خود مشغول کرده بود، پرسیدم: کتی! نظر شما راجع به حضور اسکار در کنار مادرتان زمانی که وی در حال مرگ بود، چیست؟ کتی گفت: دکتر دوسا! اسکار فرشته من است. این گربه تنها پیامآور مرگ نبود بلکه تسکیندهندهای در طول زمانهای سخت برای بیماران و اعضای خانواده بود. مری از من خواست با تعدادی از اعضای خانواده بیمارانی که در حضور اسکار مردهاند، صحبت کنم. برای برطرف کردن کنجکاویام این کار را انجام دادم. نزد دونا ریچارد از تنها کارمندان استیر که مادرش نیز آنجا بود، رفتم. دونا گفت: مادرم از حیوانات متنفر بود اما اینگونه به نظر میرسید زمانی که جنونش وخیمتر میشد او آرامش بیشتری از حیوانات در طبقه سوم به دست میآورد. سپس افزود: در 72 ساعت آخر زندگیاش، اسکار تمام آن مدت در داخل اتاق پرسه میزد و نزدیک من خوابید. بلافاصله بعد از اینکه اتاقش را ترک کردم او مرد. صادقانه بگویم احتمالا او منتظر بود تا من آنجا را ترک کنم. فکر میکنم شاید این همه آن چیزی است که اسکار بود؛ یک غمخوار، یاور، کسی که یک نفر را در سفرش به جهان دیگر همراهی میکند یا عضو خانوادهای را در غم از دست دادن کسی که او را دوست داشت همراهی می کند. من پریشان بودم آیا مساله این است که این گربه حس ششم داشت که به او اجازه میداد مرگ قریبالوقوع را تشخیص دهد یا فقط بر همدلی تسلط داشت؟ گذشته از این، آسایشگاه خانهاش بود و زمانی که کسی در خانوادهاش دچار مشکل میشد او نزد آن شخص میرفت و در کنار او برای مدتی که او نیاز داشت میماند. بله، من بدون اینکه به این گربه ایمان داشته باشم شروع به کار کردم. اما من حالا با یقین به این نتیجه رسیدم که اسکار براستی هدفی داشت؛ هدفی مهم. آنچه درباره این گربه اسرارآمیز آموخته بودم برای مری مطرح کردم. مردم از حیوانات نگهداری میکنند چون براستی هدفی دارند. سگها، گوسفندان یا حیوانات دیگر را نگهداری میکنند. گربهها موشها را در مزارع شکار میکنند، این راه یا راه دیگر فرقی نمیکند در هر صورت حیوانات مخارج خود را به دست میآورند. من گفتم: آیا واقعا شما
میگویید شغل اسکار مراقبت کردن از مردم است؟ مری شانههایش را بالا انداخت، چرا که نه؟ شاید او نسبت به گربههای دیگر تکاملیافتهتر است. شاید روش اسکار برای دادن اجاره آسایشگاه باشد. او به من لبخند زد، میدانی ما صرفا همه اینجا میهمان هستیم.
* ترجمه و تلخیص: لیلا شوندی
منبع: مجله ریدرز دایجست