۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۰:۰۴

28 آبان

عزل امیرکبیر از صدارت – 1230

موی دماغ همه

157 سال پیش در چنین روزی میرزا‌تقی‌خان امیرکبیر، صدراعظم ناصرالدین شاه به دلیل توطئه‌چینی اطرافیان از صدارت کنار گذاشته شد. امیرکبیر اصلاحات مفیدی را چه در دربار و چه در امور کشوری و لشکری انجام داد. او با حذف مستمری‌های کلان درباریان و شاهزادگان، موجب صف‌آرایی آنان در برابر خود شد. آنان هم در اقدامی متقابل برای برانداختن اميركبير، با چاپلوسی و چرب‌زبانی، افکارشاه را برضد او تحریک کردند. امیر همیشه سعی در کم‌کردن نفوذ درباریان در امور داشت. وجود شخصی مانند امیرکبیر در دربار خوشایند روس‌ها و انگلیسی‌ها نبود و به همین دلیل آنها هم فتنه‌هایی را برمی‌انگیختند تا موجب اختلاف امیرکبیر با علما شوند و زمینه‌ برکناری‌اش را فراهم کنند، چراکه امیرکبیر در جاهایی مانند ارزنه‌الروم حسابی حال روس‌ها و انگلیسی‌ها را گرفته بود. چاپلوسی‌های دربار و شرایطی که انگلیسی‌ها و روس‌ها پدید آوردند، عاقبت دست به دست هم داد و ناصرالدین‌شاه، امیر را از صدارت معزول و به حکومت کاشان منصوب کرد:«چون صدارت عظمي و وزارت کبري زحمت زياد دارد و تحمل اين مشقت بر شما دشوار است، شما را از آن کار معاف کرديم. بايد به کمال اطمينان مشغول امارت نظام باشيد و يک قبضه شمشير و يک قطعه نشان که علامت رياست کل عساکر است، فرستاديم و به آن کار اقدام نمایید؛ تا امر محاسبه و دیگر امور را به ديگران از چاکران که قابل باشند، واگذاريم».

تولد آیت‌الله سیدمحمد طباطبایی – 1258

روحانی جمهوریخواه

171 سال پیش در چنین روزی، میرزا سیدمحمد معروف به میرزای سنگلجی از رهبران بزرگ انقلاب مشروطه در خانه سیدصادق – که او هم از روحانیون بزرگ عصر ناصری بود - در کربلا به دنیا آمد. 2سالش بود که به همدان آمد و پدرش ترجیح داد که درس مکتب را در دارالخلافه فرا گیرد. از این‌رو در هشت سالگی به تهران آمد. بعد از تحصیلات مقدماتی در علوم و ادبیات عرب، فقه و اصول را از پدرش و حکمت را از میرزا‌ ابوالحسن یاد گرفت. البته شاگردی را پیش شیخ‌هادی نجم‌آبادی هم تجربه کرد. مقصد بعدی‌اش سامرا بود و کلاس درس میرزامحمدحسن‌شیرازی که مدت10 سال او را در آن شهر مقیم کرد. چون او در آن شهر به آزادیخواهان ایران مشاوره سیاسی هم می‌داد، بنا به پیشنهاد میرزای‌شیرازی به تهران آمد. میرزامحمد برای آزادیخواهان سخنرانی می‌کرد و آنها را نسبت به ستم و اجحافی که در حق آنان می‌شد آگاه می‌کرد. او تا جایی پیش رفت که ایده حکومت جمهوری را مطرح کرد و آن را شایسته ایران دانست. این سخنانش موجب شد برخی جذب وی شوند و برخی نیز با او به خصومت بپردازند، اما کسی بهانه‌ای نداشت تا تهمتی به وی بزند. بعد از اینکه مظفرالدین‌شاه از سفر بازگشت، میرزا علنا مبارزه سیاسی‌اش را با بهانه قرار دادن کمبود قند در تهران آغاز کرد. داغ بودن مبارزه موجب شد تا بازاریان تهران برضد موسیو «نوز» به‌وي شکایت کنند. طباطبایی، بهبهانی، افجه‌ای و شیخ‌محمدرضا قمی و دسته‌ای از بازاریان و طلاب وقتی برخورد وحشیانه علاءالدوله، حاکم تهران را با بازاریان معترض دیدند، در حرم حضرت عبدالعظیم تحصن کرده و خواهان تأسیس عدالتخانه شدند. اوضاع که وخیم‌‌تر شد طباطبایی، فرزندانش و عده‌ای از علما به قم مهاجرت کردند. این کار باعث شد تا عین‌الدوله عزل شود و عضدالملک، علما را با سلام و صلوات به تهران بازگرداند.

ایجاد جام جهانی فوتبال – 1927

المپیک دوم

81 سال پیش در چنین روزی برگزاری جام جهانی فوتبال که به ابتکار «ژول ریمه» فرانسوی، رئیس وقت فدراسیون فوتبال مطرح شده بود، در نخستین مجمع فدراسیون بین‌المللی فوتبال تصویب شد. او که از زمان روی کار آمدنش در سال 1919، یازده سال برای ایده‌هایش زحمت کشیده بود، سرانجام موفق شد حرفش را به کرسی بنشاند. سپس «هانري دلوناي» را به همکاري دعوت و به معاونت خود برگزيد. سومين رئیس فدراسيون بين‌المللي فوتبال در انديشه خلق جام‌جهاني به همه دنیا سفر کرد. او ايده‌اش را با همه در میان گذاشت اما در اروپا مخصوصا در انگلستان نتوانست طرفداراني پيدا کند. اما به‌جای انگلیس، ايتاليا، اسپانيا، پرتغال و يوگسلاوي، برزيل، آرژانتين، اروگوئه و شيلي طرفدار ایده‌اش بودند. او پیشنهادش را در آخرین مرتبه در کنگره فوتبال سال 1928 مطرح کرد و کنگره در 26مي همان سال به مناسبت برگزاري بازي‌هاي المپيک آمستردام با آراي موافق کشورهاي آمريکاي‌جنوبي، طرح برگزاري جام‌جهاني فوتبال را به تصويب رساند. انگليسي‌ها که خودشان را پدیدآورنده فوتبال به شمار می‌آوردند، خود را از این بازی‌ها جدا می‌دانستند و در کنار آنها هم شوراهاي اروپاي شمالي چندان ميانه خوبي با طرح «ژول ريمه» نداشتند. اما او کار خودش را می‌کرد. در سال 1928 در کنفرانس زوريخ موافقت شد که جام‌جهاني هر 4 سال يکبار برگزار شود. بحث بر سر نخستین میزبان بود که ژول ريمه، اروگوئه را که قهرمان فوتبال 2 المپيک 1924 و 1928 بود، براي ميزباني پیشنهاد داد که در نهايت در کنگره فيفا در 1929 اروگوئه رسما ميزباني جام جهاني را پذيرفت.

ارسال نظر
captcha
پربیننده