کارتون «ماداگاسکار» یکی از زیباترین پویانماییهای سال 2005 بود. زمانی که چهار شخصیت فانتزی آن با نامهای «الکس شیر»، «مارتی گورخر»، «ملمن زرافه» و «گلوریا اسب آبی»
به صورتی کاملا باورنکردنی و درپی حوادثی خندهدار از باغوحش پارک مرکزی نیویورک به جنگلهای ماداگاسکار مهاجرت میکنند. این فیلم با فروشی بیش از 500 میلیون دلار موفق شد تا در کنار کارتونهای دیگری مثل «شرک2»، «شرک3» و «کونگفو پاندا» از موفقترین ساختههای شرکت «دریم ورکز»باشد.
خاطرهای که این فیلم در ذهنها برجای گذاشته بود موجب شد که بسیاری از علاقهمندان به این چهار شخصیت کارتونی، بیصبرانه منتظر روز 7 اکتبر 2008 باشند تا قسمت دوم این فیلم با نام «ماداگاسکار2: فرار بهسوی آفریقا» به روی پردهها برود. در پی آغاز نمایش عمومی و با فروش 60 میلیون دلاری فرار به سوی آفریقا در رتبه اول فهرست پرفروشترین فیلمهای جهان قرار گرفت.
در قسمت اول این پویا نمایی شاهد بودیم که داستان فیلم تا حد ممکن فاقد پیچیدگی بود تا در فضای بیشتری برای شوخیهای کارتونی ایجاد شود. همچنین موفقیت این قسمت موجب شده بود که مخاطبان به خوبی شخصیتهای فیلم را بشناسند و با آنها احساس نزدیکی کنند تا به نوعی کار روی قسمت دوم آسانتر شود.
در «فرار به سوی آفریقا»، قهرمانان اصلی داستان تصمیم میگیرند تا با هواپیمایی که چهار پنگوئن خلبان آن هستند، به نیویورک باز گردند اما نداشتن سوخت کافی موجب میشود که آنها مجبور شوند تا در موطن اصلی خود یعنی آفریقا فرود بیایند. در آنجا هر یک آماده میشود تا حوادث جدیدی را تجربه کند. الکس به طور کاملا تصادفی با پدرش روبهرو میشود، مارتی به یک گله میپیوندد، گلوریا با همسرآینده خود برخورد میکند و ملمن هم مطابق معمول بیمار است.
فرار به سوی آفریقا هم مانند قسمت قبلی خود، اظهار نظرهای مثبت و منفی بسیاری را از سوی منتقدان به همراه داشت. عدهای معتقدند که فیلم دوم به خاطر شخصیتهای جدید و استفاده مداوم از طنز و کمدی، خوشساختتر از «ماداگاسکار-1» است. در حالی که برخی دیگر بر این باورند که فرار به سوی آفریقا شباهت زیادی به کارتون «شیرشاه» شرکت «دیزنی» دارد. در «ماداگاسکار- 2» اکثر عناصر «شیرشاه» وجود دارند. یک شیر جوان که «بن استیلر»صحبت کردن در نقش او را همانند قسمت قبلی بر عهده دارد، در پی آن است که خود را به پدرش اثبات کند و از سوی دیگر، شیری بدجنس به نام «ماکونگا» قصد دارد از او برای اهداف بد خود استفاده کند. همچنین با مشاهده فیلم میتوان این انتقاد را پذیرفت که «ماداگاسکار- 2» داستان را با چنان سرعت بالایی تعقیب میکند که بیشتر شبیه به یک توده فشرده از وقایع است تا یک کارتون برای کودکان و این امر حتی «ماداگاسکار-1»را هم دچار پیچیدگی میکند.
در قسمت اول شاهد فیلمی بودیم که حوادث سینمایی در آن جریان داشت اما در فرار به سوی آفریقا این ویژگی به چشم نمیخورد. بیشتر داستان در یک مکان اتفاق میافتد و تمام تمرکز روی چهار قهرمان اصلی آن است. شخصیتهای فرعی ماداگاسکار دارای چنان عمق و ویژگیهای چشمگیری هستند که میتوان روی هر یک از آنها مدتها زمان صرف کرد اما در فرار بهسوي آفریقا آنها فقط برای پر کردن خلأهای میان قهرمانان یا زمانی که موتور داستان در حال خاموش شدن است به کار گرفته میشوند. اما اضافه شدن هنرمندانی مثل «الک بالدوین» و «برنی مک» در کنار گروه قبلی و استفاده از طنز قدرتمند، تا حد بسیاری موجب نجات فیلم شده است. البته برای طرفداران برنی مک، این فیلم میتواند به نوعی یادبودی خوش از این هنرپیشه باشد که به تازگی و در سن 50 سالگی درگذشت.
«بن استیلر»که اخیرا فیلم کمدی «توفانگرمسیری» را به عنوان یک موفقیت در کارنامه خود ثبت کرده، این بار نیز مانند قسمت اول، صحبت کردن در نقش الکس شیر را بر عهده دارد. استیلر در توفان گرمسیری نقش هنرپیشهای به نام «تاگاسپیدمن» را بر عهده دارد که برای ایفای نقش یک سرباز رهسپار جنگلی در آسیا میشود. اما نکته جالب توجه شباهت بسیار زیاد الکس و تاگ است. این شیر که خواسته یا ناخواسته زندگی همراه با رفاه خود در نیویورک را با زندگی در یک جنگل آفریقایی عوض کرده، گویی همان تاگ است با ظاهری متفاوت. در واقع استیلر در هر دو شخصیت، موجوداتی خودپسند را به نمایش میکشد و زمانی که الکس در کنار گورخری پرحرف، زرافهای بدبین و یک اسب آبی با شکوه قرار میگیرد داستانی جالب را پیشروی مخاطب قرار میدهد. شاید درست باشد که فیلم «ماداگاسکار: فرار بهسوي آفریقا» از برخی جهات نتوانسته پاسخگوی انتظارات هواداران قسمت اول باشد اما وقتی به تماشای آن مینشینیم باید منتظر اوج گرفتن یک هواپیما باشیم که فکر میکنیم دیگر قابل پرواز نیست.
مترجم: محمد سیدعلی