عملیات نصر 8 – 1366
گوشمالی به صدام
21 سال پیش در چنین روزی عملیات نصر 4 در منطقه عملیاتی سلیمانیه عراق آغاز شد. دامنه جنگ بیشتر از آنچه که قبلا بود به خلیج فارس کشیده شده بود و بهخاطر ناامنی کشتیهای تجاری بینالمللی نیز از تردد در این گستره آبی صرفنظر میکردند. کلاغه وقتی خبر آورد که کار میخواهد بیشتر از اینها بیخ پیدا کند ایرانیها تصمیم گرفتند یک جوری عراق را که دم درآورده بود سرحال بیاورند. اگر میخواستند در دریا مقابله به مثل کنند خب آمریکا میآمد وسط و کار آنوقت به صف کشی متحدین ومتفقین میکشید! از این رو نظر بر این شد که در خود خاک عراق یک گوشمالی حسابی به بعثیها بدهند. عزمها جزم شد تا یک عملیات بزرگ و گسترده برای پایین آوردن بنیه نظامی عراق آغاز شود که عملیات نصر 8 را سپاه طراحی کرد با این هدف که ارتفاع گرده رش تصرف شود تا روی بخشی ازرودخانه قلعه چولانو نیروها راحت رد شوند و برسند به منطقه اصلی عملیات یعنی سلیمانیه. مسؤولیت همین منطقه که بسیار سرد و کوهستانی و صعبالعبور بود بر عهده سپاه یک ارتش عراق بود که با لشکر 44 پیاده از گرده رش دفاع میکرد. گردانهای خفیفه، نیروهای جاش (کردهای محلی) تیپهای 39، 74، 77، 83 و 603 پیاده لشکر 44، گردان کماندویی تابع سپاه یکم، گردان تانک ابن حارث تابع لشکر 27 پیاده و گردانهای 53 و 69 توپخانه همگی آمدند جلو تا ایران نتواند سلیمانیه را در تیررس خود قرار دهد. ایرانیها ساعت یک بامداد «یا محمدبن عبدالله، ادرکنی» را که گفتند یگانهای عملیاتی هماهنگ و هم زمان به مواضع دشمن یورش بردند و پس از یک ساعت موفق شدند کلی از ارتفاعات منطقه را بگیرند. «ایندیپندنت» هم نوشت: «ایران حملات آزمایشی خود را در نقاط دیگر بهعمل میآورد تا تعادل عراقیها را به هم بزند، اما در واقع در اطراف بصره و در جبهه جنوبی است که نبرد واقعی صورت خواهد گرفت. هدف ایران این است که جنوب عراق و بصره را از دیگر نقاط عراق جداکند».
تولد ابنسینا – 370
دانشنامه متحرک
1059 سال پیش در چنین روزی پورسینا حسین در خانه عبدالله و ستاره در روستای افشنه بخارا به دنیا آمد. نخستین چیزی که در مکتب یاد گرفت قرآن بود و بعدش ادبیات. البته نه یادگرفتن روخوانی، 10سالش بود که در کنار حفظ قرآن بر آن مسلط هم بود. عبدالله در چنین شرایطی حسین را به اسماعیل زاهد سپرد تا فقه یاد بگیرد و بعد نوبت ناتلی بود تا نقش استاد منطق و هندسه را ایفا کند. ناتلی به عبدالله گفت: «حسین جز دانشآموزی شغل دیگر برنگزیند.» ناتلی که از بخارا رفت حسین به صورت خودجوش تحقیق و مطالعه در علم الهی و طبیعی و بعد علم طب را بر اساس نسخه پزشکان قدیم یاد گرفت و در کوتاهترین زمان ممکن دانشمندان علم طب برای تلمذ پیش او میآمدند.16 ساله بود که «مدخل منطق ارسطو»، «عناصر یا اصول هندسه اقلیدس» و «المجسطی بطلمیوس» را مطالعه میکرد. حسین حتی بعضی شبها را نمیخوابید و روزها را نیز میخواند و میخواند. همیشه انبوهی از کاغذ اطرافش پخش و پلا بود. برای خودش مساله مطرح میکرد و همه جا مقدمات قیاس و شروط آن مساله را در نظر میگرفت. هر جا که نمیتوانست به «حد اوسط» برسد و خلاصه به مشکل بر میخورد میرفت مسجد و 2 رکعت نماز میخواند و از خداوند میخواست تا مشکلش را حل کند و او را از سردرگمی نجات دهد. هنوز آمین دعایش را نگفته بود که خوشحال از یافتن جوابش دوباره میآمد سر همان کاغذها. این بود که در 18سالگی منطق و طبیعیات و ریاضیات را جملگی با هم قورت داده بود و شده بود یک دانشنامه متحرک. بیماری نوحبن منصور سامانی فرمانروای بخارا، موجب شد تا ابنسینا کتابخانه بزرگ آنجا را کشف کند و در دریای جدید غوطه بخورد. «شفا» و «قانون» شاهکارهای همین جوانی هستند که شاید در 22 سالگی پدرش را از دست داد، اما به جایی رسید که تا زمان او هیچیک از دانشمندان نتوانسته بودند همه اجزای فلسفه (علوم معقول) و بسیاری علوم دیگر را با روشی روشن معرفی و تلفیق کنند و شیخالرئیس ابوعلیسینا این کار را کرد.
تولد ایندیرا گاندی – 1917
نخستین زن نخستوزیر
91 سال پیش در چنین روزی ایندیرا پریا دارشین گاندی، نخست وزیر هند در دهههای شصت، هفتاد و هشتاد در اللهآباد هند به دنیا آمد. دختر جواهر لعلنهرو هیچ ارتباط خانوادگی با مهاتما گاندی نداشت و تنها به افتخار رهبر بزرگ استقلال هند نام خانوادگیاش را به گاندی تبدیل کرده بود. تولد ایندیرا با فعالیتهای سیاسی پدر و کوششهای گاندی برای آشناکردن مردم با نوع جدیدی از انقلاب همراه بود. در کودکی و نوجوانی بارها شاهد دستگیری و به زندان افتادن پدر و مادرش بود، اما ایندیرا از همان دوران برای انقلاب هند برکت داشت. چرا که یک بار سند مهمی را که در اوایل دهه 30 در پایهگذاری انقلاب هند نقش داشته را در کیف مدرسه گذاشته و از خانه پدرش - که تحت مراقبت شدید پلیس بوده- بیرون میبرد و به دست همرزمان پدر میرساند. بزرگتر که شد وارد کالجهای «پونا» و «سانتی نیکتان» هند شد و با همه مشکلات موجود برای تکمیل تحصیلات عالی به آکسفورد رفت. رفتنی که هیچگاه مدرکی به همراه نداشت چون نمرههای ایندیرا همیشه ضعیف بود. سال 1942 ایندیرا با فرزگاندی -که او هم هیچ ارتباطی با گاندی نداشت- ازدواج کرد و آنها هم مانند پدر و مادرشان گاهی در زندان غذا میخوردند و گاهی هم در منزل. در سال 1947 پس از نخستوزیری پدر، ایندیرا به دهلی رفت تا پدر را که تحت فشارهای شدید سیاسی بود کمک کند و بالاخره در سال 1960 ایندیرا بهعنوان رئیس کنگره ملی هند انتخاب و ریاستکل ستاد و کارکنان پدرش را نیز برعهده داشت. پس از درگذشت پدر، ایندیرا با اصرار لعل بهادر شاستری در انتخابات شرکت کرد و پس از ورود به کابینه تصدی وزارت اطلاعات در رایگیری یکی از جلسات حزب کنگره، سومین نخستوزیر هند و نخستین نخستوزیر زن این کشور شد.
محمد گرشاسبي