فرزاد حبیباللهی
1- شاید اگر هر شب دستهای پینهبسته پدرش را نمیدید، به اینجا نمیرسید. دستهای پینهبسته یک کارگر، بوی رنج و سختی و البته استقلال میدهد. چیزهایی که همهشان به درد فوتبال میخورند. این رنج و عذاب و استقلال را نه دستهای تمیز یک پزشک، به پسرش میدهد، نه پرستیژ یک مهندس موفق. فرگوسن قدرتش را از ضعفش به دست آورد؛ از تماشای هر شب یک پدر خسته و مستهلک. مادر جاهطلبی، همین «خالی»های وجود است. همین حفرهها و عقدههایی که آبراموویچ اردکفروش را تبدیل به مالک چلسی میکند و الکس، پسر کارگر پرکار را به سرآلکس. اگر قدرت را از قدرت و راحتیات به دست بیاوری، همیشه به سمت سیری و نخواستن میل داری؛ میلی ناخودآگاه که ریشه در بینیازی دوران کودکی و نوجوانی دارد. فرگوسن از نیاز، به بینیازی رسید و زود سیر نشد. آبراموویچ از فقر مطلق به اوج ثروت چنگ زد و گرسنه میماند.
2 -تاریخگرایی محض، آدم را زندانی میکند؛ میخواهی برای هر حالت و موقعیتی، ما به ازای تاریخی پیدا کنی. حتی خرافاتی میشوی. تاریخ یک پرتره جذاب است که اگر بهش خیلی وابسته شوی، فردیت خودت را از دست میدهی. اما بعضی طوری وارد تاریخ میشوند و نامشان را در آن ثبت میکنند که وابستگی بهآنها، نه زندانیکننده، که آزادیآور است. فرگوسن یک طریق است. یک پروسه را بهت نشان میدهد. نشانت میدهد حتی اگر پسر یک کارگری که هر شب با دستهای زخمی گریهات میاندازد؛ بهتر است به میانبرها روی خوش نشان ندهی و مسیر دامنه تا قله را مستقیم بروی. آبراموویچ در 10 سالگی در خیابانهای مسکو اردک پلاستیکی میفروخت و آنقدر تحقیر شد که به این نتیجه رسید «فقط با میانبری زودبازده میتواند از موضع «تحقیرشده» خارج شود و خودش سرنوشت خودش را بغل کند». اما عقدههای او تا پایان عمر پاک نمیشود. آبراموویچ تا پایان عمر با لکه بزرگی در مغزش زندگی میکند چون در مسیر بزرگ شدن، خیلی عذابهای شیرین را تحمل نکرده. خیلی چیزها را ندیده. مثل اینکه وسط یک فیلم خوابت ببرد و سر پنج دقیقه آخر بیدار شوی و آخر داستان دستت بیاید تا چند روز صحنههای ندیده فیلم، عذابت میدهد اما فرگوسن میخواهد این را به تو بفهماند که در راه بالا رفتن، «پله»ها سرمایهات خواهند شد. با آسانسور بالا رفتن، راحت است اما هیچ سرمایهای برایت نمیسازد. پشت سر آبراموویچ پر از «خالی»ها و حفرههاست و پشت سر فرگوسن، حجم زیادی از عذابها و شبهای تلخ و جا نزدنها و افتادنها و بلندشدنهاست. در طول روز همهاش داری به جلو نگاه میکنی اما شب هنگامي که شامت را خوردی و مشغول بالا، پایین کردن کانالهای تلویزیون هستی، گذشته حتما برای چند دقیقه سراغت میآید. در این لحظات است که فرگوسن به خودش افتخار میکند و نمیخواهد کسی خلوتش را خراب کند اما آبراموویچ سعی دارد یک بحث اقتصادی را با کناردستیاش شروع کند تا «خالی»ها سراغش نیایند. بد لحظهای است، این لحظه.
3- سیر نشدن، سختترین است. سختترین کار یک جنگجو. شوپنهاور به این نتیجه رسید که: «کامیابی محدود است و سردکننده. پس باید قید سعادتی که وجود ندارد را بزنی و فقط از عذابی که همهجا و هر لحظه وجود دارد و پشت گوشت نفس میکشد، فرار کنی. در کلبهای آرام بنشینی و مطالعه کنی.» فیلسوف بدبین به این نتیجه رسید که: «بهترین عطر هم تنها بار اول مسحورکننده است و از بار دوم، تنها عطری خوب است که دیگر عاشقش نیستی.» یک جنگجو پس از یک فتح بزرگ، تمام این تئوریهای جالب و تلخ را به چشم میبیند و درکشان میکند؛ به گوشت و استخوان. پس راز سیرنشدن فرگوسن چیست؟ «آره، من نتوانستم طبق قولی که داده بودم فوتبال را کنار بگذارم چون کتی عادت کرده هر روز 5 صبح سرش را از زیر پتو بیرون بیاورد و شوهرش را در آستانه در ببیند که برای فتح قلهای دیگر، دارد از خانه بیرون میرود. کتی لبخند شیرینی میزند و دوباره به خواب میرود. میدانم که در آن لحظه به من افتخار میکند.»
4- «نفس جنگیدن، ارضاکننده است؛ نه پیروزی.» فرگوسن میخواهد این را به تو بگوید. سعادت شاید همین باشد.