کرمان را به عنوان پایتخت پسته جهان می‌شناسند اما این بازار پرسود و منفعت طی سال‌های اخیر با سرمایه‌گذاری‌های آمریکایی‌ها رفته‌رفته از دست ایران خارج شده و بیم آن می‌رود که بزودی پسته آمریکایی در بازارهای ایران نیز عرضه شود. به گزارش مهر، استان کرمان و شهرستان رفسنجان قلب سنتی تولید پسته جهان است و سالانه حجم قابل‌توجهی از پسته بازارهای جهانی در این استان تولید می‌شود و شاید کمتر کسی باور کند که این محصول کشاورزی سالانه بین 4/1 تا 7/1 میلیارد دلار برای کشور ارزآوری دارد. هم‌اکنون نزدیک به 80 درصد پسته کشور در باغ‌های گسترده استان کرمان تولید می‌شود و این استان نقش محوری در تولید پسته جهان دارد. تنها یک دهه قبل بود که ایران به صورت انحصاری تولید پسته جهان را در دست داشت اما عدم حمایت از تولید در داخل کشور و از سوی دیگر حمایت‌های بی‌نظیر از تولید پسته در آمریکا موجب شد استارت تولید این محصول توسط کشاورزان ایرانی در دشت‌های کالیفرنیا زده شود و از همین زمان بود که برخی تولیدکنندگان ایرانی کشت محصول را در آن سوی دنیا آغاز کردند. در همان زمان بود که خشکسالی، افزایش نهاده‌های تولید، عدم حمایت‌های دولتی از تولید طلای سبز موجب شد در پی پیدا شدن حریفی قدر برای پسته ایران، رفته رفته بازار پسته جهانی از دست کشاورزان ایرانی خارج شود و فضای دوقطبی در زمینه تولید پسته بین کشاورزان کالیفرنیایی و استان کرمان ایجاد شود. سال گذشته عملا تولید پسته کالیفرنیا از ایران بیشتر شد و گوی سبقت را در زمینه صادرات محصول از کشاورزان ایرانی ربود، این در حالی است که عوامل جوی و همچنین برخی محدودیت‌ها در سیاستگذاری‌ها عملا تولید پسته ایران را از 250 هزار تن در سال به 150 هزار تن رسانده و در همین زمان تولید پسته در کالیفرنیا افزایش یافته است. طبق آمار موجود در همین زمان تولید پسته در آمریکا به 270 هزار تن رسیده است، در زمینه صادرات نیز باید به این آمار اشاره کرد که ایران سالانه 80 درصد و آمریکا 50 درصد محصول خود را صادر می‌کنند و با یک حساب سرانگشتی می‌توان دریافت که بازار جهانی پسته در حال خارج شدن از دست ایران است. به این نکته نیز باید اشاره کرد که سیاست‌های اقتصادی یکجانبه غرب و همچنین سختگیری‌های هدفمندی که در زمینه درصد آفلاتوکسین پسته ایران طی سال‌های اخیر صورت گرفت عملا بازارهای اروپایی و آمریکا را نیز از دست کشاورزان ایرانی خارج کرد و بازار ایران به سمت کشورهای حاشیه خلیج‌فارس و در نهایت چین تغییر کرد. رئیس اتحادیه تعاونی‌های باغ‌های پسته کرمان درباره وضعیت کنونی تولید پسته می‌گوید: متاسفانه پسته آمریکا به بازارهای خارجی ایران فشار زیادی وارد کرده است و نگران حفظ بازارهای خارجی هستیم. جلیل مظهری می‌گوید: در چنین شرایطی ما باید با خشکسالی بی‌سابقه دست و پنجه نرم کنیم که توان رقابت را از ما گرفته و به‌رغم انتقال این مشکل به مسؤولان پس از گذشت سال‌ها هنوز چاره‌ای برای حل مشکل تامین آب اندیشیده نشده است. وی به واردات پسته نیز اشاره کرد و گفت: واردات پسته به ایران نتیجه‌ای جز ضربه زدن به پسته تولید داخل نخواهد داشت و مسؤولان باید جلوی واردات پسته به ایران را بگیرند. مظهری افزود: هم‌اکنون 80 درصد تولید پسته در ایران صادر می‌شود و تنها 20 درصد محصول برای تامین نیاز بازار مصرف می‌شود اما اینکه ما بگذاریم پسته آمریکا به رقیب داخلی تولید کشاورز ایرانی تبدیل شود می‌تواند موجب افت تولید در بازار شود. وی با اشاره به لزوم حمایت دولت از تولید پسته، گفت: در صورت افزایش تولید این محصول و حمایت‌های داخلی می‌توانیم با افزایش صادرات نیاز به صادرات نفتی را کاهش دهیم در واقع این یک قابلیت بالقوه صادراتی است که متاسفانه تحت تاثیر سیاست‌های غلط تاکنون از آن استفاده نشده است.
آمریکا رقیب پسته ایران
رئیس انجمن پسته ایران در نشست عمومی اعضای انجمن پسته ایران که در کرمان برگزار شد نیز از وضعیت کنونی بازار پسته ابراز نگرانی کرد و گفت: باید در زمینه تولید، صادرات و فروش پسته یک برنامه منسجم و مدون داشته باشیم و با توجه به شرایط موجود به نظر می‌رسد در سال جاری شرایط سال گذشته بار دیگر تکرار خواهد شد. محسن جلال‌پور افزود: مشکلات پسته سال گذشته به دلیل عرضه دیرهنگام محصول به بازار ایجاد شد ضمن اینکه تصور می‌شد قیمت پسته نیز از نوسانات دلار و ارز تبعیت خواهد کرد و به همین دلیل ما زمان طلایی برای حضور در بازارهای جهانی را از دست دادیم و هنوز هم بخشی از پسته در انبارها موجود است. وی ادامه داد: پیش‌بینی می‌کنیم در سال جاری نزدیک به 200 هزار تن تولید محصول خواهیم داشت. وی ظرفیت پسته جهانی را 500 هزار تن محصول عنوان کرد و گفت: باید به این نکته توجه کنیم که پسته آمریکا هم‌اکنون رقیب اصلی پسته داخلی است .