شهرزاد عبدیه
در راستای حفظ و ارتقای سلامت مردم، کاهش خطرات ناشی از کاربری غیراصولی و اطمینان از رعایت موازین بهداشتی در مراحل نصب و بهره‌برداری از آنتن‌های تلفن‌همراه، متولیان مربوطه ملزم شدند تاییديه‌های بهداشتی خود را به دانشگاه‌های علوم پزشکی منطقه خود ارائه کنند. بر این اساس مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت و درمان با ارسال نامه‌ای به معاونت محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست ضمن تاکید بر مطلب فوق، ارائه تاییدیه‌های لازم را به معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی منطقه‌ای که آنتن در آنجا مستقر می‌شود، الزامی دانست.
در راستای حفظ و ارتقای سلامت مردم، کاهش خطرات ناشی از کاربری غیراصولی و اطمینان از رعایت موازین بهداشتی در مراحل نصب و بهره‌برداری از آنتن‌های تلفن‌همراه، متولیان مربوطه ملزم شدند تاییديه‌های بهداشتی خود را به دانشگاه‌های علوم پزشکی منطقه خود ارائه کنند. بر این اساس مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت و درمان با ارسال نامه‌ای به معاونت محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست ضمن تاکید بر مطلب فوق، ارائه تاییدیه‌های لازم را به معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی منطقه‌ای که آنتن در آنجا مستقر می‌شود، الزامی دانست.علی گورانی، کارشناس مسؤول بهداشت پرتوهای وزارت بهداشت و درمان در این‌باره گفت: آنتن‌های BTS یا آنتن‌های ثابت تلفن‌همراه سیستم‌هایی هستند که از خود پرتو (اشعه) ساطع می‌کنند و از آنجا که وزارت بهداشت موظف به کنترل تمام پارامترهایی است که بر سلامت افراد جامعه تاثیر می‌گذارند، باید درباره پرتوها هم نظارت و کنترل لازم را داشته باشد. وی در ادامه گفت: رعایت حدمجاز انرژی فرستاده شده، ایمنی نصب آنتن و سازه‌ای که آنتن روی آن قرار دارد، رعایت نکات ایمنی عمومی و به‌کارگیری نیروهای کارآزموده از فاکتورهای مورد توجه وزارت بهداشت برای ارائه مجوز است. گوراني گفت: مجری این طرح سازمان تنظیم مقررات وزارت فناوری اطلاعات است و وزارت بهداشت فقط ناظر است. وی افزود: متاسفانه در حال حاضر این سنجش به طور کامل انجام نمی‌شود اما تلاش ما رسیدن به حد ایده‌آل است. انرژی‌ای که از این آنتن‌ها فرستاده می‌شود نباید بیشتر از حدود مجاز ملی باشد که این میزان با سنجش چگالی این انرژی‌ها در واحد سطح بدن مشخص می‌شود. حدود مجاز ملی بین یک تا 10 میلی‌وات در سانتیمتر مربع است. به عقیده کارشناسان نزدیکی آنتن چندان مهم نیست، بلکه مقدار انرژی رسیده به سطح بدن حائز اهمیت است که شرکت‌ها موظف هستند آن را اندازه‌گیری کرده و در اختیار وزارت بهداشت قرار دهند.
به گفته علی گورانی توجه به اصول مهندسی ایمنی نصب و ایمنی سازه‌ای که آنتن روی آن قرار می‌گیرد برای جلوگیری از ایجاد حوادث بسیار حائز اهمیت است و حادثه‌خیز بودن نقاط مختلف کشور ما این اهمیت را چندبرابر می‌کند.
این کارشناس مسؤول بهداشت پرتوهای وزارت بهداشت با تاکید بر لزوم رعایت نکات ایمنی عمومی گفت: «تعیین حریم آنتن‌های تلفن‌همراه با دیوار یا فنس‌کشی، نصب آلارم هشداردهنده روی آن و سیستم جلوگیری از برق‌گرفتگی از مواردی است که در این زمینه باید به آنها توجه شود». براساس ضوابط وزارت بهداشت و درمان، پرسنلی که با این آنتن‌ها کار می‌کنند باید مطابق موازین بهداشت حرفه‌ای کشور شرایط کار را داشته و دوره‌های آموزشی لازم را گذرانده باشند.
اصول حفاظت در برابر اشعه‌ها
برای حفاظت در برابر اشعه‌ها سه اصل مهم وجود دارد؛ فاصله، زمان و حفاظ. هرچقدر فاصله افراد از منابع مولد اشعه بیشتر باشد، ایمن‌تر هستند و هرچقدر زمان قرارگیری در مقابل پرتوها یا به عبارت دیگر پرتوگیری کمتر باشد، بهتر است. حفاظ به عنوان یکی از ارکان اصول حفاظت در مقابل پرتوها به موانع و حفاظ‌هایی گفته می‌شود که انرژی پرتوها را کم می‌کنند. سازمان جهانی بهداشت توصیه می‌كند افراد خود را تا حد امکان کمتر در معرض انرژی قرار دهند.
اگرچه سوژه گزارش ما درباره پرتوهای ساطع از آنتن‌های تلفن‌همراه بود اما بد نیست بدانید هرگاه صحبت از پرتو می‌شود همه پرتوها را می‌تواند در برگیرد و همه پرتوها تا حدود زیادی تاثیرات مخربی بر بدن دارند، البته اگر به مقدار زیاد یا در مدت طولانی با سطح بدن در تماس باشند. به‌طور مثال تلویزیون که به عقیده بسیاری از مردم زندگی بدون وجود آن تقریبا محال است، پرتوهایی از خود ساطع می‌کند که کارشناسان توصیه می‌کنند افراد زمان استفاده و تماشای تلویزیون را کاهش دهند و یا حداقل از حفاظ استفاده کنند و هنگام تماشا از آن فاصله مناسبی داشته باشند.
مایکروویو هم دارای اشعه است و کارشناسان توصیه می‌کنند هنگامی که مایکروویو شما روشن است زیاد به آن نزدیک نشوید. آنها فاصله 50 سانتیمتر از مايکروویو را تقریبا فاصله ایمنی می‌دانند.
حالا که صحبت از مایکروویو و هشدار درباره عوارض آن شد شاید به ذهن شما هم سوالاتی درباره طبخ غذا با این وسیله خطور کند. کارشناس مسؤول بهداشت پرتوهای وزارت بهداشت و درمان در این باره گفت: مایکروویو سیستم ارجح در پخت غذاست که باعث حفظ ساختار مواد و حفظ مقدار زیادی از املاح و ویتامین‌های آن می‌شود.
در شیوه سنتی غذا به صورت یکنواخت پخته نمی‌شود اما در مایکروویو غذا به صورت یکنواخت و در مدت زمان کمتری پخته می‌شود. او در ادامه با اشاره به اینکه هر وسیله‌ای در کنار همه محاسن دارای معایبی هم هست، هشدار داد: بعد از مدتی استفاده ممکن است لولاها فرسوده شده و اشعه به بیرون نشت کند که تاثیرات سوئی بر بدن دارد. بنابراین هرچند وقت یکبار باید لولاها را تعویض کرد و از سالم بودن آنها مطمئن شد. او در ادامه یادآور شد: افرادی که در بدن خود وسایل الکترونیکی مانند سمعک و غیره دارند بیشتر از سایرین نسبت به این اشعه‌ها حساس هستند و باید مراقب باشند.
عوارض پرتوها
پرتوها حاوی انرژی هستند که وقتی با بدن تماس پیدا می‌کنند بر اساس مقدار انرژی، زمان تماس، شرایط بدنی و ژنتیکی و... ممکن است عوارض مختلفی به دنبال داشته باشند. به گفته گورانی تاثیر عمده پرتوهای رادیوفرانس در محدوده موبایل تولید حرارت در سطح بدن است. یکی از نقاط حساس بدن در مقابل این گرما بافت‌های چشم است. چون گردش خون در چشم کم است. هنگامی كه این بافت‌ها گرم می‌شوند نمی‌توانند با گردش خون گرما را دفع کنند. بنابراین این افراد بیشتر در معرض ابتلا به آب‌مروارید هستند.
ضعیف شدن سیستم ایمنی بدن و پیرپوستی زودرس از دیگر عوارض این پرتوها هستند. همچنین این پرتوها به عنوان یکی از ده‌ها عامل تشدیدکننده ابتلا به سرطان محسوب می‌شوند.