دکتر اسدالله اطهری
توافقنامه بغداد- واشنگتن معروف به توافقنامه‌صوفا مشکلات عدیده‌ای از جمله مقاومت مردمی و مرجعیت دینی را به دنبال داشت که موجب شد ایالات متحده از خواسته‌های حداکثری به خواسته‌های حداقلی خود اکتفا کند. همچنین مقاومت کشورهای همسایه از جمله ایران نیز در این امر بی‌تاثیر نبوده است. در حالت کلی، توافقنامه صوفا از چند نظر قابل بررسی است؛ اول مساله خروج نیروهای اشغالگر از عراق، دوم خروج عراق از قطعنامه‌ها و بویژه منشور هفت سازمان ملل متحد و مورد سوم، آزادسازی اموال بلوکه شده عراق است. این سه مورد از جمله اهداف بغداد برای تن دادن به امضای توافقنامه مذکور است. در طرف دیگر ماجرا ایالات متحده آمریکا قرار دارد که مشابه چنین معاهده‌ای را با کشورهایی نظیر کره‌جنوبی، ژاپن و آلمان امضا کرده و بدین وسیله توانسته علاوه بر خروج از این کشورها، پایگاه نظامی خود را حفظ کند؛ به نحوی که هم‌اکنون شاهد پایگاه‌های آمریکا در شمال، شرق، غرب و جنوب عراق هستیم. با این وجود آیا می‌توان گفت که توافقنامه به معنای خروج کامل نیروهای ایالات متحده از عراق است؟ یا اینکه آمریکا می‌خواهد از عراق، کشوری الگو در خاورمیانه بسازد چنانچه به باور خود حضورش در ژاپن، کره و آلمان این کشورها را به الگوهایی در آسیا و اروپا بدل کرده است. البته این نخستین قرارداد امنیتی با یک دولت شیعه است و شاید امضای این توافقنامه بتواند میان حکومت‌های شیعی و سنی حاضر در منطقه نوعی توازن قوا ایجاد کند.
توافقنامه بغداد- واشنگتن معروف به توافقنامه‌صوفا مشکلات عدیده‌ای از جمله مقاومت مردمی و مرجعیت دینی را به دنبال داشت که موجب شد ایالات متحده از خواسته‌های حداکثری به خواسته‌های حداقلی خود اکتفا کند. همچنین مقاومت کشورهای همسایه از جمله ایران نیز در این امر بی‌تاثیر نبوده است. در حالت کلی، توافقنامه صوفا از چند نظر قابل بررسی است؛ اول مساله خروج نیروهای اشغالگر از عراق، دوم خروج عراق از قطعنامه‌ها و بویژه منشور هفت سازمان ملل متحد و مورد سوم، آزادسازی اموال بلوکه شده عراق است. این سه مورد از جمله اهداف بغداد برای تن دادن به امضای توافقنامه مذکور است. در طرف دیگر ماجرا ایالات متحده آمریکا قرار دارد که مشابه چنین معاهده‌ای را با کشورهایی نظیر کره‌جنوبی، ژاپن و آلمان امضا کرده و بدین وسیله توانسته علاوه بر خروج از این کشورها، پایگاه نظامی خود را حفظ کند؛ به نحوی که هم‌اکنون شاهد پایگاه‌های آمریکا در شمال، شرق، غرب و جنوب عراق هستیم. با این وجود آیا می‌توان گفت که توافقنامه به معنای خروج کامل نیروهای ایالات متحده از عراق است؟ یا اینکه آمریکا می‌خواهد از عراق، کشوری الگو در خاورمیانه بسازد چنانچه به باور خود حضورش در ژاپن، کره و آلمان این کشورها را به الگوهایی در آسیا و اروپا بدل کرده است. البته این نخستین قرارداد امنیتی با یک دولت شیعه است و شاید امضای این توافقنامه بتواند میان حکومت‌های شیعی و سنی حاضر در منطقه نوعی توازن قوا ایجاد کند.از سوی دیگر و درباره چشم‌انداز توافقنامه با توجه به اینکه فعلا دولتمردان عراق توافقنامه را برای خروج از تحریم‌های بین‌المللی، ناامنی داخلی و همچنین خروج اشغالگران و در نهایت طرف شدن با یک کشور به جای نیروهای چندملیتی تنها راه‌حل می‌دانند، بر این باورند که چاره‌ای جز امضای این توافقنامه ندارند. درباره احتمال تهدید کشورهای همسایه از سوی آمریکا با استفاده از تحریم عراق هم باید گفت که با توجه به مقاومتی که کشورهای منطقه برای حفظ امنیت، سیاست و آینده و نام تاریخی خود می‌کنند این مساله تقریبا منتفی است. هرچند برخی بندهای محرمانه در معاهده وجود دارد که هنوز فاش نشده، اما آنچه تاکنون از سوی مقام‌های 2 کشور عراق و آمریکا مطرح شده، دال بر آن است که بخش‌هایی در این‌باره در متن پیش‌نویس وجود داشته اما تعدیل شده و به حداقل رسیده است. در مجموع می‌توان گفت که عراق نمی‌تواند پایگاهی برای تجاوز به کشورهای دیگر باشد زیرا در این صورت خود عراق نیز متضرر خواهد شد بویژه اینکه عراق با ایران و کشورهای خلیج‌فارس و ترکیه اتحاد دارد و برضد آنها گام برنخواهد داشت.