سید ناصر هاشم زاده*
1- سینما، شاخصههایی دارد که آن را از دیگر هنرها متمایز میکند. یکی از آنها وامدار بودن آن به ادبیات داستانی است. سینما بدون ادبیات داستانی ـ در تعریف عام آن ـ وجود ندارد. ما در دهههای اخیر فاقد یک تاریخ منظم و متحول از ادبیات داستانی بودهایم؛ به دلایل تاریخی، اجتماعی و سیاسی متعدد.
2- سینمای ما تکیه بر ادبیات ما ندارد. همین نقطه ضعف آن است. گفتم ما فاقد یک تحول نظام یافته در ادبیات داستانی بودهایم ولی این به این معنی نیست که ما فاقد ادبیات داستانی بودهایم. سینما به همین ادبیات داستانی ـ بویژه ادبیات دهههای اخیر ـ تکیه داشته است و من میتوانم قاطعانه بگویم که بسیاری از سینماگران ما ـ نه همه ـ نسبت به این ادبیات بیگانه بودهاند. چندانکه نیاز به آن را نیز احساس نکردهاند و این بوده است که بدون داستان و پشتوانههای لازم نویسنده شدهاند که آن هم داستانی دارد و عجب اینجاست که جوایز مربوطه را هم نصیب خود کردهاند و کار در این زمینه چنان آسان جلوه کرده است که امروز با خیل نویسنده ـ کارگردانهایی روبهرو هستیم که هیچ نیازی به تایید جامعه ادبی داستاننویسان ندارند.
3- این ضعف سینمای ماست و آشفته بازار جشنوارهها و جایزهها ممکن است مجالی برای فریب باشد اما زمان بیرحم است و هیچیک از این آثار ـ نوشتههای سینمایی ـ را در ردیف آثار ادبی جای نخواهد داد.
4- چه خوندلی میخورد یک نویسنده تا داستانی را به سرانجام برساند و... و چه راحت سینماگران ما داستان مینویسند. این ضعف سینمای ماست. سینمایی بدون پشتوانه ادب، از همه نوع. ادب نویسنده بودن که به ادعا حاصل نمیشود. در جایی که ادب نباشد، بیادبان دستور زبان خود را به کار میبرند و... آشفته بازار سینما مجالی میشود برای فرصتطلبان.
5- کاش از همین ادبیات کم رمق حمایت میشد. بهتر است بگویم حمایت میکردیم شاید جان میگرفت و ... شاید داستانها نوشته میشد با قابلیتهای بسیار تصویری.
*فیلمنامه نویس