نمایش فیلم دختر لر؛ نخستین فیلم ناطق ایرانی – 1313
نخستین فیلم هندی ایران
74 سال پیش در چنین روزی «دختر لر» نخستین فیلم ناطق فارسی در طهران به نمایش درآمد. دختر لر که فیلمنامه‌اش را عبدالحسین سپنتا نگارش کرده بود و در سال ۱۳۱۲ به کارگردانی اردشیر ایرانی به‌وسیله امپریال فیلم کمپانی بمبئی در شهر بمبئی هند ساخته شد، با نام «جعفر و گلنار» شناخته می‌شد.این فیلم که در 2 سینماى معروف آن زمان طهران یعنی «مایاک» و «سپه» اکران شد، داستان ربوده شدن گلنار، دختر یک تاجر بود که به‌وسیله قلی خان، راهزن و دار و دسته‌اش ربوده شده و مجبور به رقاصی در یک قهوه خانه در خوزستان می‌شود. جعفر که مامور دولت است در این قهوه خانه با گلنار آشنا می‌شود و با کمک هم، مخفیگاه راهزنان را پیدا کرده و به غائله راهزنان در خوزستان خاتمه می‌دهند.
عبدالحسین سپنتا در نقش جعفر و روح انگیز(صدیقه) سامی نژاد در نقش گلنار(دختر لر) به همراه هادی شیرازی و سهراب پوری، بازیگران فیلمی بودند که عاشق شدن درمقابل دوربین را برای نخستین بار به صورت ناطق نشان می‌دادند و این موجب شد فیلم با استقبال قابل توجهی روبه‌رو شود. عبدالحسین سپنتا هم که در این فیلم در قامت نویسنده، بازیگر، طراح صحنه و شاعر ظاهر شد به خاطر رفاقتش با اردشیر ایرانی بود که در پروژه نخستین تولید مشترک ایران با هند شرکت می‌کرد. وقتی آوانس اوگانیانس فیلم صامت «آبی و رابی» را ساخت آنها هم تصمیم گرفتند فیلمی ناطق با امکانات هندوها بسازند.
موفقیت دختر لر موجب شد تا سپنتا و ایرانی چهار اثر چشمان سیاه، فردوسی، شیرین و فرهاد و لیلی و مجنون را هم بسازند. گرچه هیچکدام موفقیت دختر لر را بدست نیاوردند.
قتل آغا محمد خان قاجار؛ موسس سلسله قاجاریه – 1211
218 سال پیش در چنین روزی آغا محمدخان قاجار به‌وسیله نوکران خود به قتل رسید. بنیانگذار قاجاریه وقتی که پس از مرگ کریم خان زند ادعای سلطنت کرد و در مدت زمان اندکی توانست گرگان، مازندران، گیلان، آذربایجان، کرمانشاهان و فارس را تصرف کند، قشونش را به کرمان برد تا لطفعلی خان زند آخرین مزاحم زندیه را از روی زمین بردارد و یکه و تنها ایران را ملک خود کند. کرمانی‌ها می‌گفتند قشون شاه قاجار در سرمای زمستان دوام نمی‌آورد و محاصره شهر را بی‌خیال می‌شود و فحش‌های رکیکی که مردم کرمان از روی پشت بام‌هایشان به شاه می‌دادند خون شاه را به جوش می‌آورد. وقتی به خاطر قحطی خان زند تسلیم شد، آغا محمدخان دستور قتل عام، ضبط دارایی‌ها و تعرض به نوامیس را داد و همه مردان کرمانی را که کشته نشده بودند، نابینا کرد که شد بیست هزار جفت چشم! آخر هم چشم‌های لطفعلی خان را خودش شخصا از حدقه خارج کرد. پس از تصرف کرمان راهی تفلیس (مرکز گرجستان امروزی) شد تا آنجا را هم از لوث مخالفانش پاک کند. هراکلیوس، حاکم تفلیس شهر را رها و فرار کرد، آغامحمدخان هم دستور داد بخشی از شهر را ویران، مردم را قتل عام و به نوامیس تعرض کنند. شاه قاجار همه کلیساهای شهر را خراب کرد و کشیش‌ها را دست بسته در ارس انداخت. آخرش هم با 15 هزار دختر و پسر اسیر گرجی به تهران آمد و همه اسرا را برای سوءاستفاده جنسی و کلفتی به ثروتمندان فروخت. سال بعد آغامحمدخان به سمت شوشا در قفقاز که حاکمش ابراهیم خان جوانشیر، هنوز نافرمانی می‌کرد رفت تا آنجا را تصرف کند. شاه با اینکه شهر را تصرف کرد تلفات زیادی هم داد که موجب شد روحیه خود را ببازد و سنگدل‌تر از قبل شود. در مراسم شام یکی از پیش خدمت‌ها دستش لرزید و شربت را روی لباس شاه ریخت، شاه گفت فردا می‌دهم سر از تنت جدا کنند.صادق نهاوندی از شاه خواست که او را ببخشد اما شاه که می‌خواست صادق را هم بکشد به علت خستگی، قتل هر دو را به فردا موکول کرد.دوخدمتکار وقتی دیدند که فردا سرخود را از دست می‌دهند نیمه شب به خوابگاه شاه رفته و او را نزد اجدادش فرستادند.
پایان بحران موشکی کوبا – 1962
مبارزه گنگ
46 سال پیش در چنین روزی، شوروی با خارج‌کردن موشک‌های میانبرد خود از کوبا به جنگ اتمی نابودکننده کره زمین پایان داد. بعد از شکست خوردن آمریکایی‌ها در عملیات خلیج خوک‌ها در کوبا، شوروی به بهانه محافظت از کوبا در برابر حملات گسترده
قریب الوقوع آمریکا،در آگوست ۱۹۶۲ به طور مخفیانه اقدام به ساخت سکوهای پرتاب موشک‌های میانبرد کرد.البته این اقدام شوروی پاسخی بود به کلاهک‌های هسته‌ای که آمریکا در انگلیس، ایتالیا، یونان و ترکیه، بیخ گوش شوروی، نصب کرده بود. در اکتبر 1962پس‌از اینکه هواپیماهای2 U آمریکا از سکوهای پرتاب موشک‌های در حال ساخت عکس گرفتند، کندی در یک نطق تلویزیونی اعلام کرد هواپیماهای جاسوسی ما به وجود پایگاه‌های موشکی روسیه در کوبا که توان پرتاب موشک با برد ۱۶۰۰ کیلومتر دارند، پی برده‌اند و از خروشچف خواست موشک‌ها را با نظارت سازمان ملل از کوبا خارج کند.او در همان شب به همه نیروهای آمریکایی اعلام آماده باش کرد و کوبا را در یک قرنطینه دریایی قرار داد. شاید آمریکا در آن عصر توان هسته‌ای قابل توجهی داشت و از پس شوروی بر می‌آمد، اما آنچه برای کندی نگران‌کننده بود یک جنگ تمام عیار با خسارت‌های غیر قابل پذیرش بود.
خروشچف، جمع آوری موشک‌ها را منوط به حمله نکردن آمریکا به کوبا و جمع‌آوری پایگاه‌های ترکیه کرد.در همین حال، کشتی روسی «بخارست» به خط محاصره دریایی کوبا به‌وسیله نیروی دریایی آمریکا، اعتنا نکرد و به حرکتش ادامه داد و یک هواپیمای2 U آمریکا هم از سوی روس‌ها هدف قرار گرفت و خلبان آن کشته شد. اما کندی به پنتاگون اجازه تلافی نداد و دستور داد پایگاه‌های ترکیه جمع شود.عصر همان روز، روس‌ها هم جل‌وپلاس‌شان را جمع کردند و رفتند.
محمد گرشاسبي